Երևան, 01.Դեկտեմբեր.2022,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Պատերազմի վտանգ միշտ կա, ժողովո՛ւրդ․ Պապիկյան Երևանում վթարվել է թիվ 478 ավտոբուսը․ կան վիրավորներ 1 զոհ, 2 վիրավոր. Գեղարքունիքից տեղեկացնում են ԼՈՌԵՆՑԻ ԳՐԻՉՆ ՈՒ ՎՐՁԻՆԸ. «Ես փորձում եմ գիտության մեջ արվեստ տեսնել, իսկ արվեստի մեջ՝ գիտություն...» «Վարչապետի երեխաներն ամբողջ օրն իմ աչքի առաջ են»․Սոնա Ռուբենյանի սկեսուրը առաջադրված մեղադրանքի մասին Ղարաբաղի հարցը «փակող» հաշտության պայմանագիրը կնշանակի Հայաստանի կապիտուլյացիա. «Փաստ» Ի՞նչ տեսք ունի Հանրապետության գլխավոր տոնածառն այս տարի Երևանը կրկին ստիպված կլինի «նվաճել» Մոսկվան, և ոչ թե հակառակը. «Փաստ» Տեղումներ, մառախուղ. Գագիկ Սուրենյանը՝ եղանակի մասին ԿԳՄՍ նախարարի հրամանը կվերախմբագրվի միայն սովորողների՝ տրանսպորտային ծառայությունների ծախսի փոխհատուցման մասով. «Փաստ»


Հայաստանի տնտեսությունն աճում է արտաքին շոկի, արտաքին գործոնների հետևանքով․ «Փաստ»

Տնտեսություն

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

 eadaily.com-ն «Ուկրաինական ճգնաժամը տաքացնում է հայկական տնտեսությունը. արդյո՞ք Արևմուտքը կների Երևանին վերաարտահանումը» վերնագրով հոդվածում գրում է, որ Հայաստանի տնտեսությունը, չնայած արտաքին անբարենպաստ հանգամանքներին, աճում է երկնիշ թվով։ Տնտեսական ակտիվությունն, ընդհանուր առմամբ, համեմատելի է ՀՆԱ-ի աճի հետ. 2022 թվականի հունվար-հուլիսին այն աճել է 13%-ով։ Այն, որ Հայաստանը սկսել է փող աշխատել Ուկրաինայի շուրջ աշխարհաքաղաքական ճգնաժամի վրա, տեղի տնտեսագետները դրական են գնահատում, բայց միևնույն ժամանակ նրանք դա համարում են գերտաքացման նախանշաններ, քանի որ հանրապետության տնտեսությունն աճում է ավելի արագ, քան իր իրական ներուժն է։

«Հայաստանի տնտեսության աճը հիմնականում պայմանավորված է ոչ թե ներքին, այլ արտաքին գործոններով։ Այնպես է ստացվել, որ Արևմուտքի հակառուսական պատժամիջոցների պատճառով Ռուսաստանի մեծ թվով քաղաքացիներ իրենց կապիտալով տեղափոխվել են Հայաստան։ Այսինքն, գործել է անվտանգ «նավահանգստի» էֆեկտը, որը ներկայումս կարևոր դեր է խաղում հանրապետության տնտեսության աճի համար»,- պարզաբանել է հանրային ֆինանսների միջազգային խորհրդատու, ՀՀ ֆինանսների նախկին նախարար Վարդան Արամյանը։ Դրական ազդեցությունը Հայաստանի տնտեսության վրա իսկապես տպավորիչ է, ի տարբերություն այն փաստի, որ աշխարհի մեծ մասը տուժում է ուկրաինական ճգնաժամից և Ռուսաստանի ու Արևմուտքի միջև աճող տնտեսական առճակատումից: 2022 թվականի հունվարից հուլիս ընկած ժամանակահատվածում 2008 թվականի համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամից հետո առաջին անգամ Հայաստանի տնտեսական ակտիվությունն աճել է շուրջ 13 %-ով։

Հայաստանի արտաքին առևտրի ծավալն այդ ընթացքում աճել է 48%-ով և կազմել ավելի քան 6,3 մլրդ դոլար։ Ռուսաստանի հետ ապրանքաշրջանառությունը կտրուկ աճել է, ինչին նպաստել են Մոսկվայի նկատմամբ կիրառված արևմտյան պատժամիջոցները՝ հատկապես ռուսական շուկա ապրանքների ներմուծման հետ կապված։ Ռուսաստանը շարունակում է մնալ հայկական արտադրության ապրանքների ամենամեծ շուկան։ Երկկողմ առևտուրն աճել է 50 %-ով՝ հասնելով 1,6 մլրդ դոլարի։ Միաժամանակ Հայաստանից Ռուսաստան արտահանումն աճել է 48 %-ով։ «Փաստն այն է, որ Ռուսաստան բազմաթիվ ապրանքների արտահանման նկատմամբ արևմտյան պատժամիջոցների պատճառով հայկական ապրանքների հավել յալ պահանջարկ է առաջացել, որոնցով էլ լցրել են սուպերմարկետների դատարկ դարակները»,- նշել է Արամյանը: Հայաստանի էկոնոմիկայի նախարարությունում ռուսական շուկայում ստեղծված իրավիճակը շանս է համարվում հայ արտադրողի համար։ «Հայկական արտադրանքը բավականին ակտիվորեն մուտք է գործում այդ շուկա, ինչին մենք՝ որպես կառավարություն, ամեն կերպ խրախուսում և խթանում ենք»,- ասում են երկրի էկոնոմիկայի նախարարությունից։

Փորձագետները Ռուսաստան արտահանման նման կտրուկ թռիչքը բացատրում են Հայաստանի տարածքով դեպի Ռուսաստան պատժամիջոցների ենթակա ապրանքների, այսպես կոչված, զուգահեռ ներմուծման հոսքերով։ «Կան, իհարկե, զուգահեռ արտահանման հոսքեր, բայց կարևոր է, որ Հայաստանը, վերաարտահանման պարզ տարանցիկ երկրի փոխարեն քայլեր ձեռնարկի նման հոսքերի հանգույց դառնալու ուղղությամբ։ Իսկ դրա համար պետք է ենթակառուցվածքներ ստեղծել, տարածքին տալ ավելի մեծ հզորություն, որպեսզի այդ հոսքերը չդադարեն»,- ասել է տնտեսական փորձագետ Էմանուիլ Մկրտչյանը։ Ըստ երևանյան փորձագետների, արևմտյան երկրները դժվար թե ուշադրություն դարձնեն Հայաստանի կողմից պատժամիջոցների տակ գտնվող ապրանքների՝ Ռուսաստան վերաարտահանմանը, քանի որ նման առևտրային գործողությունների մասշտաբները փոքր են։

Նման կարծիքի է նաև ՀՀ Կենտրոնական բանկի նախկին նախագահ Բագրատ Ասատրյանը։ «Հայաստանը փոքր երկիր է: Արտաքին առևտրում, որի մասին խոսում ենք, աճ է գրանցվում 30-40 տոկոսի մակարդակում, սակայն դա ընդամենը 400500 մլն դոլար է։ Դրանք փոքր քանակներ են»,- նշել է նա: Հայաստանի տնտեսության աճը խթանող մեկ այլ գործոն նույնպես կապված է Ռուսաստանի հետ։ Մոսկվայի նկատմամբ կիրառված պատժամիջոցների պատճառով տասնյակ հազարավոր ռուսներ, հատկապես տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում աշխատողներ, տեղափոխվել են հանրապետություն։ Երևան են տեղափոխվել ոչ միայն ՏՏ ոլորտում ինքնազբաղված ռուսաստանցիներ, այլ նաև ամբողջ ընկերություններ սեփական կապիտալով։ Մի քանի ամսվա ընթացքում Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացիները Հայաստանում բացել են մոտ 2000 ընկերություն։ Այնուամենայնիվ, փորձագետները Հայաստանի տնտեսության բարձր դինամիկայի մեջ ոչ միայն դրականն են տեսնում։

«Փաստն այն է, որ Հայաստանի տնտեսությունն աճում է արտաքին շոկի, արտաքին գործոնների հետևանքով, որը դեռևս չի վերածվել կայուն աճի։ Երբ այս հոսքերը դադարեն, խնդիրներ կսկսվեն, ինչպես եղավ 2008 թվականի ճգնաժամի ժամանակ։ Ե՛վ այն ժամանակ, և՛ հիմա մենք տեսնում ենք մասնավոր տրանսֆերտների մեծ ծավալներ, որոնք մտնում են երկիր, ֆինանսական հոսքեր, որոնք հավել յալ շահույթ են ապահովում բանկային հատվածին»,- բացատրել է Արամյանը: Այս տարվա հունվարից հունիս ընկած ժամանակահատվածում դեպի Հայաստան մասնավոր տրանսֆերտների ծավալը հասել է աննախադեպ ցուցանիշի՝ մոտ 1,9 մլրդ դոլարի, և այդ հոսքի ավելի քան 60 %-ը բաժին է ընկնում Ռուսաստանին։ Սակայն փոխանցվող գումարների ողջ ծավալը չէ, որ հայտնվում է Հայաստանում։ Նույն ժամանակահատվածում Հայաստանից դուրս է հոսել մոտ 900 մլն դոլար։ «Հիմա տնտեսության տեխնոլոգիական արդիականացման ժամանակն է։ Դրա համար կան բոլոր պայմանները՝ արժեզրկված դոլար և մեծ ֆինանսական հոսքերի առկայություն։ Մենք պետք է օգտագործենք պահը նոր տեխնոլոգիաներ երկիր ներմուծելու և այն տեղական տնտեսության մեջ ներդնելու համար», - խորհուրդ է տալիս Ասատրյանը:

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

20-րդ դարի մեծագույն հայ մարզիկին անձամբ էի խոստացել, որ նա անպայման տեսնելու է իր փառքի հավերժացումը․ Գագիկ ԾառուկյանՈւմ ինչ է պատմել Թոռնիկ Ալիյանը․ նոր մանրամասներ՝ Չալաբյանի գործից Պատերազմի վտանգ միշտ կա, ժողովո՛ւրդ․ ՊապիկյանԱլեն Սիմոնյանը Կատարում հանդիպել է արաբական երկրների խորհրդարանականների հետ Ովքեր են Կոտայքի մարզում ավիավթարից զոհված 2 անձինք Իմ լուսավոր աղջիկ… Սամվել Ալեքսանյանի կնոջ հուզիչ շնորհավորանքը՝ հարսին Երևանում վթարվել է թիվ 478 ավտոբուսը․ կան վիրավորներ Հայհոյանք, ատելություն, քաոս՝ սրանք են մեր թշնամիմերը. Էդուարդ Շարմազանով 1 զոհ, 2 վիրավոր. Գեղարքունիքից տեղեկացնում են Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատը՝ պոչամբարում պայթյունի մասին. տեսանյութ Ռուբեն Վարդանյանին դեմ են նախկինները, որովհետև առանց միտինգ ու առանց բեմից ճառեր ասելու գնաց ու միացավ Արցախի փրկության գործին. Հայկ ՄանասյանԴատարանը թույլատրեց Ավետիք Չալաբյանին մեկնել Արցախ և ՌԴԱլեն Սիմոնյանը Բաքվին դատապարտող բանաձևի համար շնորհակալություն է հայտնել Ֆրանսիայի ԱԺ–ին Ջուր չի լինելուԹշնամին կրակում է. Իրավիճակը ՋերմուկումԼՈՌԵՆՑԻ ԳՐԻՉՆ ՈՒ ՎՐՁԻՆԸ. «Ես փորձում եմ գիտության մեջ արվեստ տեսնել, իսկ արվեստի մեջ՝ գիտություն...»Ավետիք Չալաբյանի գործով դատական նիստը. ՈՒՂԻՂԹագավորական գարեջուր. ինչո՞ւ է այն նման անվան արժանացել. «Փաստ»«Վարչապետի երեխաներն ամբողջ օրն իմ աչքի առաջ են»․Սոնա Ռուբենյանի սկեսուրը առաջադրված մեղադրանքի մասինՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (1 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ). Արձանագրվել է կորոնավիրուսով վարակման առաջին դեպքը. «Փաստ»Ալեն Սիմոնյանը մարզադաշտից հետևել է Թունիս–Ֆրանսիա հանդիպմանըՉինաստանը հիբրիդային արևային ֆերմա է փորձարկում Ղարաբաղի հարցը «փակող» հաշտության պայմանագիրը կնշանակի Հայաստանի կապիտուլյացիա. «Փաստ»Ի՞նչ տեսք ունի Հանրապետության գլխավոր տոնածառն այս տարի Երևանը կրկին ստիպված կլինի «նվաճել» Մոսկվան, և ոչ թե հակառակը. «Փաստ»Ադրբեջանի սեպտեմբերյան հարձակման հետևանքով ՀՀ զինուժի զոհերի պաշտոնական թիվն այս պահի 233-ի է հասնում. Տիգրան ԱբրահամյանՏեղումներ, մառախուղ. Գագիկ Սուրենյանը՝ եղանակի մասին ԿԳՄՍ նախարարի հրամանը կվերախմբագրվի միայն սովորողների՝ տրանսպորտային ծառայությունների ծախսի փոխհատուցման մասով. «Փաստ»Ադրբեջանական կողմը կրակ է բացել հայկական դիրքերի ուղղությամբ «Իր տեղը որևէ մեկը չի կարողանալու լրացնել, չենք կարողանում համակերպվել այս ցավի հետ». «Փաստ»Ժամանակն է հիշեցնել մեր եվրոպական գործընկերներին, որ կրկնակի ստանդարտներն անընդունելի են և չի կարելի խրախուսել ցեղասպան ռեժիմի բարգավաճումը. Ավետիք Չալաբյան«Համակեցության օրակարգն» են ուզում առաջ տանել. «Փաստ»«Ադրբեջանի մարտավարության հիմքում առավելագույնը քաղելն է, քանի դեռ չկան համարժեք քայլեր». «Փաստ»Արևմուտքը «թիթեռ է նկարում», զուգահեռ քարտ բլանշ տալիս Ալիևին. «Փաստ»Իրան-Ադրբեջան ծանր հարաբերությունների գորշ կետերը. «Փաստ»«Փաշինյանն էլ ավելի է տեղիք տալիս պարտվողական, զիջողական քաղաքականությանը». «Փաստ»Ինչո՞ւ չի կայանում «Վիվա-ՄՏՍ»-ի վաճառքի գործարքը. «Փաստ»Պապոյանին ու Ալեքսանյանին Փաշինյանի տեղակալներ նշանակելը ժպիտ է առաջացրել Պապիկյանի մոտ. «Փաստ»ԵՊՀ-ում նոր «չիստկա» են իրականացնո՞ւմ. «Փաստ»Պատերազմից հետո Արցախում իրականացվում է ավելի քան 3.800 բնակարանների և առանձնատների կառուցում․ Մեսրոպ Առաքելյան Ակբա բանկն ու ԵՊՀ-ն հուշագիր են ստորագրելՀայաստանում արևային էլեկտրակայանները զարգանում են, բայց դանդաղ Ամփոփվել են ԱրարատԲանկի ու «4090» հիմնադրամի բարեգործական համերգի արդյունքներըԶՊՄԿ-ը պոչամբարում պայթյունի մասին«Առնո Բաբաջանյան» համերգասրահում նշվեց «Նովա» անսամբլի 7-ամյակըAmeria PhonePOS. Նոր հավելված` սմարթֆոնով անկանխիկ վճարումներ ստանալու համար«Կհանդիպենք երկնքում»․ Գրիգոր Դանիելյանի գրառումը նվիրված հայրիկինԱդրբեջանն Արցախում խախտել է հրադադարը և լուր տարածել, թե իբր ՊԲ-ն է կրակել իրենց ուղղությամբՁյուն, անձրև, մառախուղ… Վարորդներին խորհուրդ է տրվում երթևեկել ձմեռային անվադողերովՍյունիքի մարզում ձյուն է տեղում. կան փակ ճանապարհներ