Երևան, 13.Հուլիս.2024,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Արմավիրի մարզում «Նոր գույներ» երիտասարդական մշակութային զարգացման կենտրոն է բացվել (լուսանկարներ) Ֆրանչայզինգ. բիզնեսի ընդլայնման նոր հնարավորություններ Ուկրաինայի ամբողջ տարածքում օդային տագնապ է հայտարարվել Ալիևը Նիկոլից պահանջում է փոխել Սահմանադրությունը. Արմեն Մանվելյան Վրաստանի իշխանությունները իսկապես հայրենասիրական դիրքորոշում են որդեգրել, իսկ Նիկոլ Փաշինյանը Հայաստանը անդունդն է քաշում. «Փաստ» Ռուսաստանը զայրացած է հայ-ամերիկյան զորավարժություններից Էրդողանի նուրբ ակնարկները Հեղուկ մարտկոցը կարող է կրճատել արևային էներգիայի պահպանման ծախսերը Հայաստանն այդ ինչ-որ այլ տե՞ղն է. «Փաստ» ՔՊ-ում տարաձայնությունները գնալով խորանում են


Տնտեսությունն է նաև թելադրում քաղաքականությունը. «Փաստ»

Տնտեսություն

«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

Հայաստանի իշխանություններն օրակարգ են բերել արտաքին հարաբերությունները դիվերսիֆիկացնելու մասին թեզը։ Իհարկե, դիվերսիֆիկացիան ընկալվում է որպես դրական գործընթաց, որը հնարավորություն է տալիս աշխատել մի քանի ուղղություններով։ Բայց խնդիրն այն է, որ դիվերսիֆիկացիան միայն հայտարարություններով չի լինում, անհրաժեշտ են համապատասխան քայլեր այդ ուղղությամբ։ Ինչ վերաբերում է Հայաստանի իշխանությունների վարած ռեալ քաղաքականությանը, ապա նրանք ոչ թե փորձում են դիվերսիֆիկացնել մեր արտաքին հարաբերությունները, այլ փոխել արտաքին կողմնորոշման վեկտորը՝ իր տնտեսական հետևանքներով:

Դրա համար էլ նրանք ակտիվորեն սկսել են շրջանառել Հայաստանի եվրաինտեգրացման հեռանկարի մասին խոսակցությունները։ Ու դա տեղի է ունենում Ռուսաստանի հասցեին ուղղված քննադատությունների ֆոնին։ Բայց չափազանց կարևոր է հասկանալ, թե որքանով է իրատեսական Հայաստանի ինտեգրումն արևմտյան կառույցներում, և թե ինչ տնտեսական հետևանքներ կարող են ունենալ նման աշխարհաքաղաքական «ոլորանները»։ Գաղտնիք չէ, որ Հայաստանի գլխավոր առևտրային գործընկերը շարունակում է մնալ Ռուսաստանը։ Ավելին, ժամանակի ընթացքում առևտրի հաշվեկշռում Ռուսաստանի մասնաբաժինն ավելի է մեծանում՝ անցնելով նույնիսկ 60 %-ի սահմանագիծը։ Ռուսաստանին բաժին է ընկնում հայկական ապրանքների արտահանման 27 %-ը և ներմուծման 34 %-ը։

Ռուսաստանից Հայաստան ներմուծման կազմում ամենամեծ տեսակարար կշիռն ունի բնական գազը։ Ռուսաստանը Հայաստանին գազ է վաճառում հազար խորանարդ մետրը 165 դոլարով, ինչը լրացուցիչ մրցունակություն է հաղորդում ՀՀ տնտեսությանը։ Օրինակ՝ ԱՄՆ-ը Եվրոպային գազը վաճառում է 380 դոլարով։ Հաջորդ խոշոր ապրանքախումբը նավթամթերքն է՝ բենզինը, դիզելային վառելիքը։ Ու, ընդհանրապես, Հայաստանի էներգետիկ ոլորտն ուղիղ փոխկապակցված է Ռուսաստանի հետ։ Միայն Մեծամոր քաղաքի մոտակայքում գտնվող ատոմային էլեկտրակայանի արտադրանքը բավարարում է Հայաստանի բնակչության կողմից օգտագործվող էլեկտրաէներգիայի մոտ 40 %–ը։ Իսկ ատոմակայանն աշխատում է Ռուսաստանի կողմից մատակարարված միջուկային վառելիքի հիմքով։

Ռուսաստանից ներմուծվող կարևոր ապրանքներից մեկն էլ ցորենն է, որի միջոցով Հայաստանը նաև պարենային անվտանգության խնդիր է լուծում։ Իսկ ինչ վերաբերում է արտահանմանը, ապա հայկական գյուղմթերքի ու այլ ապրանքների հիմնական սպառման շուկան Ռուսաստանն է։ Պարբերաբար տեսնում ենք, որ եթե մի քանի օր շարունակ Լարսի անցակետը փակվում է կամ ապրանքների արտահանման հետ կապված խնդիրներ են առաջանում, ապա իսկույն դրա ազդեցությունը զգացվում է մեր տնտեսության վրա։ 2023 թվականի ընթացքում ՌԴ-ի հետ իրականացվել է 7 մլրդ 306 մլն 23,9 հազար դոլարի առևտուր՝ նախորդ տարվա համեմատությամբ աճելով 43,3 %-ով։ Աճի տեմպը պահպանվում է նաև այս տարի։ Հայաստանի առևտրաշրջանառության ծավալները Ռուսաստանի հետ վերջին 4 ամիսներին աճել են 3 անգամ՝ կազմելով 6,3 մլրդ դոլար: Դրան պետք է գումարել նաև այն հանգամանքը, որ դեպի ՀՀ դրամային փոխանցումների ամենամեծ ծավալը Ռուսաստանից է։

Իսկ ինչ վերաբերում է արևմտյան երկրների հետ Հայաստանի առևտրին, ապա դրա հեռանկարներն այս պահի դրությամբ մշուշոտ են, քանի որ անկում է նկատվում։ 2024 թվականի առաջին չորս ամսվա տվյալներով՝ ԵՄ երկրների հետ Հայաստանի ապրանքաշրջանառության ծավալները նվազել են 24,3 %-ով: Մասնավորապես, Գերմանիայի հետ առևտրաշրջանառությունը կազմել է մոտ 148 մլն (անկումը՝ 35,8 %), Ֆրանսիայի հետ՝ 42 մլն դոլար (անկումը՝ մոտ 17 %): ԱՄՆ-ի հետ առևտրաշրջանառությունը նույնպես նվազել է միանգամից 39 %-ով՝ կազմելով մոտ 144 մլն դոլար: Արևմուտքը որոշակի գումարներ է տալիս Հայաստանին՝ տարբեր բարեփոխումների ու ծրագրերի իրականացման նպատակով, բայց այդ գումարները ՀՀ տնտեսության զարգացման տեսանկյունից խնդիր չեն լուծում։

Նույն ԵՄ-ն, որին անդամագրվելու ուղղությամբ այդքան ջանում են Հայաստանի արևմտամետները, չի ընդունում հայկական գյուղմթերքը և այլ ապրանքները: Եվ ընդհանրապես, ակնհայտ է, որ Արևմուտքին բացարձակ հետաքրքիր չէ մեր արտադրանքը: Գումարած՝ Արևմուտքում չկա հայկական ապրանքների արտահանման համար պարզեցված ու խրախուսող ընթացակարգ։ Իսկ երբ հաշվի ենք առնում, որ տնտեսությունն է նաև թելադրում քաղաքականություն, ապա պարզ է դառնում, թե որքան կարող են իրատեսական կամ տրամաբանական լինել ՀՀ իշխանությունների եվրոպական ձգտումները։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Արմավիրի մարզում «Նոր գույներ» երիտասարդական մշակութային զարգացման կենտրոն է բացվել (լուսանկարներ) Ֆրանչայզինգ. բիզնեսի ընդլայնման նոր հնարավորություններ Ուկրաինայի ամբողջ տարածքում օդային տագնապ է հայտարարվել Ինչպիսի՞ «պատմություն» է անցել տղամարդկանց կոստյումը. «Փաստ»Ալիևը Նիկոլից պահանջում է փոխել Սահմանադրությունը. Արմեն ՄանվելյանՊԱՏՄՈՒԹՅԱՆ ԱՅՍ ՕՐԸ (13 ՀՈԻԼԻՍԻ). Մեկնարկել է ֆուտբոլի աշխարհի առաջին առաջնությունը. «Փաստ» Վրաստանի իշխանությունները իսկապես հայրենասիրական դիրքորոշում են որդեգրել, իսկ Նիկոլ Փաշինյանը Հայաստանը անդունդն է քաշում. «Փաստ» Ռուսաստանը զայրացած է հայ-ամերիկյան զորավարժություններից Էրդողանի նուրբ ակնարկները Հեղուկ մարտկոցը կարող է կրճատել արևային էներգիայի պահպանման ծախսերը Հայաստանն այդ ինչ-որ այլ տե՞ղն է. «Փաստ»ՔՊ-ում տարաձայնությունները գնալով խորանում են «Այնքան երազանքներ ուներ Հովհաննեսս, երազում էր տասը երեխա ունենալու մասին». Հովհաննես Եղիազարյանն անմահացել է 2022 թ. սեպտեմբերի 13-ին Իշխանասարում. «Փաստ»Կրթության գլխավերևում կուտակված սև ամպերը. «Փաստ»Անպատասխանատու իշխանությունների անպատասխանատու ուտոպիան. «Փաստ»Հայաստանում խոցելի համակարգ է ստեղծվել. Կարապետյան «Միակ հարթակը, որտեղ հաղթանակ ենք արձանագրել վերջին հինգ տարվա ընթացքում, հենց իրավականն է». «Փաստ»Մյասնիկյան պողոտայում մեկնարկել են ճանապարհի նորոգման և դիտահորերի բարձրացման աշխատանքներըԱռաջարկվում է համապատասխանեցնել բուժաշխատողների աշխատաժամանակը բժշկական ծառայությունների պահանջարկին. «Փաստ»Ի՞նչպես է ընթացել աշխարհի ամենամեծ հայկական բիզնես ցանցի ամենամյա բիզնես ֆորումը. «Փաստ»Արկածախնդրության հետևանքներն ու «ինքնիշխանության» քպական պատկերացումները. «Փաստ»«Հանուն իշխանության Փաշինյանը ՀՀ-ն վերածում է հակառուսական պլացդարմի». «Փաստ»Իշխանությունների տոտալ քարոզչությունը «բավարար» արդյունք չի տվել. «Փաստ»Ինչի՞ հաշվին է աճ գրանցել Հայաստանի արտաքին առևտրաշրջանառությունը. «Փաստ»170 մլն դրամ՝ բռնի տեղահանված արցախցիների կարիքների համար. «Փաստ»«Չհանրային լսումներ». կոռուպցիոն տարրեր՝ Կարմիր սարը շահագործելու աղմկոտ գործընթացում Արցախը քթիդ տակ էր, ինչո՞ւ չճանաչեցիքԵրբ համընկնում են հայկական և ադրբեջանական «ակտիվիստների» նպատակները Ռուսաստանում ինքնաթիռ է կործանվել Ավելի քան 100 հազար մարդ ցանկանում է ներկա գտնվել Մբապեի պաշտոնական ներկայացմանը Իսրայելին շարունակական տրվող ռազմական աջակցությունն անընդունելի է․Էրդողան Պուտինն Օրբանի միջոցով որևէ հաղորդագրություն չի փոխանցել Թրամփին. Կրեմլ Սյունիքում թունավորված երեխաները դուրս են գրվել հիվանդանոցից. թունավորման աղբյուրը պարզ չէ Ուսումնական պրակտիկա` ԶՊՄԿ-ումՍպասվում է կարճատև անձրև և ամպրոպ, առանձին հատվածներում՝ հորդառատ, հնարավոր է կարկուտ Չհանրային լսումներ Վեդի համայնքի Գինեվետ բնակավայրումՌուսաստանը մտահոգված է ԵՄ դիտորդական առաքելությունից Փաշինյանն ուզում է վերահսկել Արցախի ուժայիններին Պադավատապետության պերճանքն ու թշվառությունը Արհեստական բանականությունն ու արևային էներգիան Սա իմ վերջին Ամերիկայի գավաթն է. Մեսսի Նման տեմպերով խորացնելով համագործակցությունը ՆԱՏՕ-ի հետ՝ Երևանը կարող է լրջորեն ապակայունացնել իրավիճակը Կովկասում՝ ի վնաս սեփական անվտանգnւթյան. ՌԴ ԱԳ փոխնախարար Ֆրանսիան աջակցում է հայ-ադրբեջանական երկխոսությանը` հնարավորինս արագ խաղաղության պայմանագրի կնքման նպատակով. Մակրոնը՝ Էրդողանին Ucom ընկերությունը տեղեկացնում է «Հայոց պատմության» ոդիսականը. Ավետիք ՉալաբյանՁեռքներդ հեռու´«Հայոց պատմությունից». «ՀայաՔվե»Հայաստան է ժամանել Վրաստանի պաշտպանության նախարարը Բովանդակալից զրույց ունեցա Ռուսաստանի պետական Դումայի փոխնախագահ, հայտնի քաղաքական վերլուծաբան, քաղաքական գործիչ պարոն Տոլստոյի հետ. Մհեր Ավետիսյան Բայդենը ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովում Զելենսկիին ներկայացրել է որպես «նախագահ Պուտին» (տեսանյութ) Մենք մտահոգված ենք, որ ԵՄ առաքելությունը Երևանի հավանությամբ ոչ միայն ընդլայնվում է, այլ սպառնում է ժամանակավորից դառնալ մշտական. ՌԴ ԱԳՆ