Արդյոք ամո՞ւր են ժամանակակից ընտանիքները. սոցիոլոգիական հետազոտություններ

Այսօր Ընտանիքի միջազգային օրն է: Ժամանակակից ընտանիքների ամրության, ամուսնությունների, ամուսնալուծությունների, սոցիալական խնդիրների և այլ հարցերի շուրջ Orer.am-ը զրուցել է սոցիոլոգ Ահարոն Ադիբեկյանի հետ:

Սոցիոլոգը նշեց. «Աշխարհում մի միտում է նկատվում՝ զարգացած երկրներում ընտանիքները քայքայում են ապրում: Ընտանիքը՝ որպես սոցիալական հիմնական ինստիտուտ, որը վերարտադրում է բնակչությանը, տալիս է դաստիարակություն, սկսում է կորցնել իր ֆունկցիաները: Հիմա երեխան կարող է դաստիարակվել ծնողներից անկախ, կրթություն ստանալ անկախ, տարեց ծնողների նկատմամբ չկատարել պարտավորություններ. տարեցներն ապահովագրված են մեր օրերում տարածում գտած համակարգի շնորհիվ:

Ապահարզանների թիվն է մեծացել: Կան ամուսնական զույգեր, որոնք չեն պլանավորում երեխա ունենալ: Սա Եվրոպայի համար բացասական հետևանքներ ունի: Սպասվում է, որ դարավերջին Եվրոպայի բնակչությունը կկրճատվի մինչև 300 միլիոն մարդ: Այդ 300 միլիոնիցից լավագույն դեպքում 100 միլիոնը կլինեն եվրոպացի, 200 միլիոնը՝ արաբներ, թուրքեր և այլն: Եվրոպական մշակույթը կարող է կորցնել իր պատմական դիմագիծը: Նույնը տեղի է ունենում նաև ԱՄՆ-ում, որտեղ շատացել է իսպանախոսների և լատինամերիկացիների քանակը»:

Մեր զրուցակիցն ընգծեց, որ այս ֆոնին հայկական ընտանիքներն ավելի ամուր են. մեզ մոտ ամեն հինգերորդ ամուսնությունն է ավարտվում ապահարզանով: Ադիբեկյանը փաստեց, որ Հայաստանում մեծացել է ամուսնացողների միջին տարիքը՝ հարսնացուների համար դառնալով 26 (նախկինում 18), իսկ փեսացուների համար՝ 30 (նախկինում 22-24): Տնտեսական իրավիճակը թույլ չի տալիս շատ երեխաներ ունենալ: Երեխան բավականին մեծ ռիսկ է:

«Կրճատվել է այն ընտանիքների թիվը, որտեղ ապրում են միայն ծնողներն ու երեխաները: Տատիկ-պապիկները ստիպված վաճառում են իրենց բնակարանները, միանում զավակներին, որպեսզի բարելավեն տնտեսական պայմանները: Դա բերում է տան մակերեսի կրճատման և կարող է քիչ երեխա ունենալու պատճառ հանդիսանալ: Մենք ունենք նաև ոչ միասնական ընտանիքների խնդիր. մոտ 300.000 երեխա առանց հայր է մեծանում, քանի որ ընտանիքի տղամարդը ստիպված է արտերկրում ընտանիքի համար ապրելու միջոցներ հայթայթել: Բազմաթիվ փաստեր վկայում են, որ ոչ լիարժեք ընտանիքներում մեծ է երեխայի թմրամոլ, հանցագործ, հարբեցող դառնալու հավանականությունը: Այնպես որ երեխան պետք է մեծանա ամբողջական ընտանիքում, հայրը պետք է լինի հարգված անձնավորություն:

Պատկերացրեք՝ 21 տոկոս գործազրկության կա: Գործազուրկ հայրն ի՞նչ հեղինակություն կարող է ունենալ երեխայի համար, արդյոք նա կցանկանա՞ նմանվել իր հորը: Պետությունը փորձում է աջակցել՝ մոտ 100 000 ընտանիքի նպաստներ տալով: Բայց այդ գումարը սիմվոլիկ է՝ 29.000 դրամ, իսկ դա համարյա ոչ մի բան է 5 հոգանոց ընտանիքի համար: Համայնքային ղեկավարությունները նույնպես փորձում են աջակցել: Այնուամենայնիվ, մեզ մոտ դեռ պահպանվում է ընտանիքի մոդելը, դեռ քիչ են բաժանությունները և 35-40.000 ծնելիություն կա տարեկան: Այդ տեմպերով դարավերջին Հայաստանում կլինի 2 միլիոնից պակաս բնակչություն»,- ասաց Ահարոն Ադիբեկյանը:

Լևոն Փանոսյան