Երևան, 29.Սեպտեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
«Միայն աղմուկն է ավելացել. ապագան մշուշոտ է, մարդիկ անորոշության մեջ են». «Փաստ» Ո՞ր համայնքներում ընդդիմությունը կմասնակցի ՏԻՄ ընտրություններին. «Փաստ» Դիլիջանի ստեղծագործական տան անորոշ ապագան. ինչի՞ց են անհանգստացած կոմպոզիտորները. «Փաստ» Հպարտ եմ ներկայացնելու հայ ժողովրդին Եվրոպայի խորհրդում․ Նարեկ Կարապետյան «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը հանդես կգա ասուլիսով Եկեղեցին անջատ է պետությունից, և պետությունը չպետք է միջամտի եկեղեցու գործերին. Մենուա Սողոմոնյան Նույն մարդիկ շարունակում են ցինիկաբար իշխել մեր երկրում, արդեն Հայաստանը պատրաստելով մաս-մաս հանձնելու իրենց օտար տերերին․ Ավետիք Չալաբյան Ձեր արարքը գնահատվելու է՝ անուն առ անուն, այլ ոչ թե ձեր հիշատակի օրը Հանրային ալիքով համերգ են դնելու ու պարեն. Նարեկ Կարապետյան Խաղաղություն՝ առանց զիջումների և առանց պարտադրված նախապայմանների․ «Ուժեղ Հայաստան» Ինչպես Ալիևն ու Նիկոլը սանձազերծեցին 44-օրյա պատերազմը․ «ՀայաՔվե»


Հանցագործ աշխարհի 10 ամենայուրահատուկ կրոններն ու պաշտամունքները (լուսանկարներ)

Նույնիսկ ամենաանուղղելի ու անաստված հանցագործներն ինչ-որ բանի հավատալու կարիք ունեն։ Կրոնը հրաշալի գործիք է մարդկանց կառավարելու համար, ուստի հանցագործ աշխարհում այն ևս ծաղկունք է ապրում, բայց հանցագործները չեն հավատում այն բաներին, որոնց սովոր են հավատալու սովորական քաղաքացիները։
Ձեզ ենք ներկայացնում հանցագործ աշխարհի 10 ամենայուրահատուկ ու սպեցիֆիկ կրոնական կուլտերն ու պաշտամունքները։
 
1. Սանտա Մուերտե
Культы и религии криминального мира
Սանտա Մուերտե Բլանկա (Սպիտակ Սուրբ Մահ)
Սուրբ Մահվան պաշտանմունքի արմատները գալիս են դեռ հին ացտեկների մշակույթից, ովքեր ունեին ստորգետնյա աշխարհի տիրակալ Միկտլանտեկուտլիի պաշտանմունքի մշակույթ։ Այս պաշտամունքում առկա են նաև քրիստոնեական մոտիվներ։ Ներկայումս Սանտա Մուերտե աստվածությունը պատկերվում է որպես կնոջ կմախք, ով հարսանեկան զգեստ է կրում, իսկ ձեռքերում մանգաղ է բռնած։
Այս պաշտամունքը պոպուլյարություն ստացավ 1990-ականներին, երբ շատ չքավորներ սկսեցին ընտրել հենց Սանտա Մուերտեն՝ որպես այլընտրանքային հավատ։ Մահացած աստվածուհին հանդիսանում է հանցագործների պաշտպանը, ինչպես նաև աղքատներինը, անբարոյական կանանցն ու թմրամոլներինը։ Նա բազմաթիվ անվանումներ ունի, որոնց թվում են Նիհար տիկին, Ոսկրոտ տիկին, Սպիտակ աղջիկ, Սպիտակ քույր ու Քավորկին անվանումները։ Որպես ընծաներ նրա խորանի վրա դնում են ջուր ու տեկիլա։ Այս պաշտամունքն առավել տարածված է Մեքսիկայում, որտեղ դրա մոլի հետևորդների մեծ բանակ կա տեղական բանտերում, ինչպես նաև հանցավոր կարտելներում։

2. Հեսուս Մալվերդե

Культы и религии криминального мира
Հեսուս Մալվերդեն, ում հաճախ համեմատում են Ռոբին Հուդի հետ, 20-րդ դարասկզբին գործած մեքսիկական ավազակ է եղել։ Նա թալանում էր հարուստ ֆերմերներին ու օգնում էր աղքատներին։ Այն բանից հետո, երբ 1909 թվականին Հեսուսին մահապատժի ենթարկեցին, Մեքսիկայի հյուսիս-արևմուտքում նրան սկսեցին սրբացնել՝ անվանելով աղքատների հրեշտակ ու առատաձեռն ավազակ։
Խոսակցություններ կան, որ Հեսուսը հրաշքներ էր գործում իր մահվանից հետո. իր ֆանատիկոսներից մեկին նա իբր օգնել է գտնել կորցրած կովին, իսկ մյուսի մոտ ուղարկել է ջորի, ով բեռնված էր ոսկե ու արծաթե սալիկներով։ Նորահայտ սուրբը շատ պոպուլյար է նարկոկարտելների միջին օղակի անդամների շրջանակներում, ովքեր համարում են, որ Հեսուսը պաշտպանում է իրենց, ինչպես նաև թմրանյութեր վաճառողներին, պոռնիկներին, գրպանահատներին, բանդիտներին ու մուրացկաններին։

3. Քինգսթոնյան խումբ
Культы и религии криминального мира
Քինգսթոնյան խումբը, որը պաշտոնապես հայտնի է որպես «Order internally and the Davis County Cooperative Society», իրենից ներկայացնում է մորմոն-ֆունդամենտալիստների հզոր կլան, որը փաստացի հանդիսանում է Յուտա նահանգի խոշորագույն հանցավոր կազմակերպությունը։ Քինգսթոնյան խումբն օգտագործում է իրենց հավատքի կրտսեր հետևորդների ստրկական աշխատանքը խմբի պարագլուխներին պատկանող շուրջ 100 ձեռնարկություններում, որոնք գտնվում են ինչպես Սոլթ Լեյք Սիթիում, այնպես էլ սփռված են ողջ ԱՄՆ-ով մեկ. կազինոներ, անասնապահական ռանչոներ, գործարաններ և այլն։ Այս կրոնապետական խմբակի հետևորդները խիստ բարեհամբույր են ու կրում են խիստ համեստ շորեր, սակայն իրականում նրանք հանցագործներ են և ներկայացնում են կրոնական մի խմբակ, որտեղ ողջունվում է բազմակնությունն ու դաժան վերաբերմունքը երեխաների նկատմամբ։
 
4. Վարպե Հանյդանյ
Культы и религии криминального мира
Թայվանում անցկացվող լապտերների փառատոնի ժամանակ մարդիկ հրավառություններ են արձակում մի մարդու վրա, որ խաղում է վարպետ Հանյդանյի դերը՝ հարստության աստծո, ով ատում էր ցուրտը։ Համարվում է, որ եթե հրավառություն արձակես աստվածության դերը խաղացող տղամարդու վրա, ով դիմակ ու շորտեր է կրում, ապա դա կբարիացնի աստծուն, ու ի պատասխան նա կպարգևատրի իր հետևորդին բարեկեցությամբ ու ծաղկունքով։
Հայտնի չէ, թե ինչպես է առաջացել այս ծիսակարգը, բայց դրա մասին առաջին հիշատակումները գալիս են դեռ կայսերական Ճապոնիայի ժամանակաշրջանից։ Ոմանք համարում են, որ Հանյդանյն իրականում ավազակների ու խուլիգանների աստվածությունն էր։ Սկսված 1970-ական թվականներից՝ Թայվանի կազմակերպված հանցավոր խմբավորումները սկսեցին կիրառել «Վարպետ Հանյդանյի ռմբակոծությունը», որպեսզի պարզեն, թե ով է լինելու նոր պարագլուխը։ Այն մարդը, ով ավելի երկար էր դիմանում հրավառությունների տարափի տակ, դառնում էր թայվանական մաֆիայի բոսը։ Այս արարողակարգն արգելվեց 1984 թվականին, բայց այն վերականգնեցին 5 տարի անց՝ զբոսաշրջիկներ գրավելու համար։

5. Տաճարի ասպետներին պատժողը

Ներկայումս այլևս գոյություն չունեցող «Լա Ֆամիլիա» նարկոկարտելի մասնաճյուղերից մեկը կոչվում էր «Տամպլիերների կարտել», որը ձևավորվել էր «Լա Ֆամիլիայի» առաջնորդ Նասարիո Մորենո Գոնսալեսի մահվանից հետո։ Այս հզոր նարկոկարտելը հայտնի էր նաև որպես «Ավետարանչականի կարտել», քանի որ Գոնսալեսը հեղինակել էր մի փսևդոկրոնական գիրք ու ստիպում էր, որպեսզի այն կարդային կարտելի բոլոր անդամները։
Նոր կարտելի առաջնորդները՝ Սերվանդո Գոմես Մարտինեսի գլխավորությամբ, որոշեցին, որ կրոնական կարգապահությունը պարզապես անհրաժեշտ է կազմակերպության անդամներին կառավարելու համար։
 
Նրանք մոդելավորեցին մի կազմակերպություն, որը հիշեցնում էր Երուսաղեմի ասպետական միաբանություններն ու հայտարարեցին, որ կարտելը «ցանկանում է պահպանել կարգը, դադարեցնել կողոպուտները, մարդկանց առևանգումներն ու դրամաշորթությունները, ինչպես նաև պաշտպանել պետությունը մրցակցող կազմակերպություններից»։ Շուտով սկսվեցին մարդասպանություններ, ի արդարացում որոնց բերվում էին զոհերի՝ հանցագործ ու մեղք գործած մարդ լինելու վերաբերյալ պատրվակներ։ Նորահայտ տամպլիերներն ունեին պատվի իրենց կոդեքսն ու հավատում էին ամենայն անկեղծությամբ, որ պաշտպանում են աղքատներին ու ճնշվածներին։

6. Գուանյ Յույ

Культы и религии криминального мира
Գուանյ Յույը, ով հայտնի է նաև որպես Գուանյ Գուն, գեներալ էր, ով ծառայում էր Ք.Ա. 3-րդ դարում իշխող Արևելյան Հանյ արքայատոհմի վերջին ներկայացուցիչներից մեկի՝ Լյու Բեյի մոտ։ Ժամանակի ընթացքում Գուանյ Յույը դարձավ հավատարմության ու նվիրվածության խորհրդանիշ։ Ի վերջո, նրան ճանաչեցին որպես պատերազմի ու հարստության աստվածություն, որին սկսեցին պաշտել Չինաստանում, Հոնգկոնգում, Թայվանում, Սինգապուրում ու աշխարհի տարբեր ծայրերում սփռված չինական թաղամասներում։

Նրան հաճախ են պատկերում տաճարներում որպես հզոր ռազմիկի՝ զինված ալեբարդով։ Հետաքրքրական է, որ Գուանյ Յույը միաժամանակ հանդիսանում է ոստիկանների ու հանցավոր տրիադաների խնամակալը, քանի որ թե՛ առաջինները, թե՛ երկրորդներն ունեն եղբայրության ոգի ու պատվո կոդեքս։
 
7. Նիգերական եղբայրություններ
Культы и религии криминального мира
Երբ 1950-ականների սկզբին հիմնվեց առաջին նիգերական եղբայրությունը՝ «Ծովահենների եղբայրությունը», այն նախատեսված էր որպես ուսանողական ակումբ, որը հանդես էր գալիս իրավահավասարության ու ազատության օգտին։ 1960-1970-ական թվականներին նմանօրինակ եղբայրությունները կտրուկ ծայրահեղականացան, ու դրանք վերածվեցին ռազմականացված կուլտերի, որոնց անդամները ծիսակարգային հանդերձանք էին կրում, ինչպես նաև կիրառվում էին կնքման ծիսակարգեր։ Սրանից զատ, կուլտերի հետևորդները սկսեցին զբաղվել թմրաբիզնեսով ու զենքի առևտրով, նավթամուղերից ապօրինաբար նավթ գողանալով, ռեկետով, զինված կողոպուտներով, սպանություններով, մարմնավաճառությամբ, քաղաքական շանտաժով, առևանգություններով ու մարդկանց առևտրով։ Այս եղբայրությունները շարունակում են լրջագույն խնդիր հանդիսանալ Նիգերիայում առ այսօր։
 
8. Սանտոս Մալանդրոս կուլտը
Культы и религии криминального мира
Համաձայն ավանդապատումների՝ Մարիա Լիոնսան բնության աստծո դուստրն էր, ով արտաքսվել էր երկրային ջունգլիներ։ Հետագայում նա դարձավ Վենեսուելայի ազգային հերոս։ 20-րդ դարում, երբ հարավամերիկյան այս երկրում սկսեց ծաղկել սպիրիտիզմը, Մարիա Լիոնսան սկսեց համարվել Սորտի պահապան-ոգին։ Այս լեգենդը, համեմված սպիրիտիզմով ու կաթոլիկությամբ, աֆրիկյան ավանդույթներով ու տեղական ցեղերի հավատներով, ձևավորեց նոր կրոն, որը հիմնված է ոգիների հետ խոսելու վրա։
Համարվում է, որ ոգիներն ապրում են «Երկրային բակերում»՝ աֆրիկացիների բակում, ազատարարի բակում, հնդկացիների բակում, վիկինգների բակում և այլն։ Ու այս ցուցակում կա նաև հանցագործների բակը, որը հայտնի է նաև որպես Սանտոս Մալանդրոս կամ «Սրբազան ավազակ»։ Համարվում է, որ այն ղեկավարում է Իսմայել Սանչեսի ոգին, ով կյանքի օրոք մանր բանդիտ էր ու գնդակահարվել էր ոստիկանության կողմից 1970 թվականներին։ Այս կրոնում նա դարձավ սուրբ, իսկ նրա խորաններին թութուն ու ալկոհոլ են բերում։ Հատկանշական է, որ նրան նվիրված ծիսակատարությունների ժամանակ պետք է ծխեն անգամ երեխաները։
 
9. Պալո Մայոմբե
Культы и религии криминального мира
Կոնգոյից դեպի Կուբա բերվող ստրուկներն իրենց հետ բերեցին նաև որոշ կրոնական համոզմունքներ, որոնք ձևափոխության ենթարկվեցին Նոր աշխարհում՝ այլ կրոնական հոսանքների ազդեցության ներքո։ Արդյունքում, ի հայտ եկավ նոր կրոն, որն իր մեջ ներառել է ավանդական կոնգոլեզական հավատամքներ ու կաթոլիկություն, ինչպես նաև յորուբի (ծես) որոշակի ավանդույթներ։ Պալոյի ծիսակարգերի ժամանակ հաճախ օգտագործվում է նգանգան՝ հատուկ ծիսական կաթսան, որի մեջ լցված են հող, փայտեր, կենդանիների միս ու մարդկային մնացորդներ։ Կենդանիներին զոհ են մատուցում նգանգաներում, որպեսզի կերակրեն ոգիներին ու ստանան նրանց պաշտպանությունը։ Այս կրոնը հաճախ օգտագործում են նաև հանցագործություններն արդարացնելու համար։

10. Բանտային հիսունականներ
Культы и религии криминального мира
Ռիո դե Ժանեյրոյի բանտերը ղեկավարվում են զինված բանդաների կողմից, որոնք շատ բան են արել, որպեսզի կալանավորների շրջանակներում ծաղկի հիսունականությունը։ Բանտային եկեղեցիները կառուցել են իրենց կազմակերպչական համակարգը՝ կրկնօրինակելով սովորական հիսունական եկեղեցիների կառուցվածքը։ Հիսունականները բանտերում ապրում են ասես սովորական բանդիտներ, բայց միևնույն ժամանակ նրանք վայելում են կալանավորների հարգանքն ու պատկառանքը։

«Միայն աղմուկն է ավելացել. ապագան մշուշոտ է, մարդիկ անորոշության մեջ են». «Փաստ»Ո՞ր համայնքներում ընդդիմությունը կմասնակցի ՏԻՄ ընտրություններին. «Փաստ»Նույնիսկ ԵԽԽՎ-ում չեն կարողացել մինչև վերջ «աչք փակել». «Փաստ»Դիլիջանի ստեղծագործական տան անորոշ ապագան. ինչի՞ց են անհանգստացած կոմպոզիտորները. «Փաստ»Բաքվի նախաձեռնող խումբը ՄԱԿ-ին կոչ է արել աջակցել «Արևմտյան Ադրբեջան» վերադարձին«Ռոսատոմը» աշխատում է Հայաստանի հետ «Նաիրիտ» նախագծի շրջանակներում․ ԼիխաչովՖԻԴԵ-ի նորընտիր նախագահի առաջին պաշտոնական այցը կլինի ՀայաստանԻրանը կբանակցի միջնորդների հետ, այլ ոչ թե ԱՄՆ-ի․ TasnimՀայաստանում բենզինի գները հասել են պատմական առավելագույնիՆույնիսկ Բրիտանիայում գիտեն, որ Փաշինյանը վնասում է հայկական ինքնությանըԵԱԶԲ-ն 2026-ին Հայաստանի ՀՆԱ-ի 6% աճ է կանխատեսումԵրևանի սրտում ծնվեց մի նոր և ֆանտաստիկ պատմություն․ հին քաղաքի շունչը՝ Hayasa Hotel Old Yerevan-ում (տեսանյութ)Փաշինյանի իշխանության դեմ ԵԽԽՎ զեկույցը ժողովրդավարության բարձրացված ձայնն է՝ ի աջակցություն ընդդիմությանըՎլադիմիր Պուտինը հայտարարություն է տարածելՊետական հեռուստաընկերությունը պետք է վերադարձվի հանրությանը. Հրայր ԿամենդատյանՓաշինյանին սատարողների նպատակն է Հայաստանը դարձնել թուրքական աշխարհի մաս. Ավետիք ՉալաբյանՀայաստանում սննդամթերքի գները շարունակում են աճել․ պարենային գնաճը գերազանցել է ընդհանուր գնաճը. Հրայր ԿամենդատյանԵԽԽՎ-ից ուղիղ և ծանր ապտակ՝ Հայաստանի իշխանություններին․ Անդրանիկ ԳևորգյանՌԴ ԶՈւ-ն խnցել է դեպի Օդեսայի նավահանգիստ ուղևորվող երկու բեռնանավԱզգերի լիգա․ Հայաստան - Չեռնոգորիա․ մեկնարկային կազմերՀրդեհ է բռնկվել «ՎԱԶ 2104»-ում․ մինչ հրշեջների գալը կրակի դեմ պայքարել են վարորդն ու քաղաքացիներըԲնագիծ. «Եվ ով քար գլորի, այն նրա վրա կվերադառնա»։ «Առակաց 26:27». Արշակ ԿարապետյանԵթե ընտրակաշառք կար, չեղարկեիք ընտրության արդյունքները․ Հարությունյանը՝ իշխանությանըԵթե զանգովի արդարադատություն չլիներ, Սամվել Կարապետյանը կլիներ ՀՀ ղեկավար. Գոհար ՄելոյանՌԴ-ի կողմից մարդկանց ուղղորդելու դեպքեր եղե՞լ են ընտրություններին«Ուժեղ Հայաստանը» վերցնում է ժողովրդավարական արժեքների համար պայքարի դրոշակը․ ՄելոյանՆիկոլ Փաշինյանի իշխանությունը լեգիտիմ չէ. Գոհար ՄելոյանԵԽԽՎ զեկույցը կարող ենք անվանել՝ ժողովրդավարության հաղթանակ. ԱբրահամյանԵԽԽՎ զեկույցը կարևոր արձանագրում է տալիս. Գոհար ՄելոյանԵԽԽՎ-ն այցելած տեղամասերի 44%-ում խախտում է ֆիքսել, ԲՀԿ-ի ձայների անվավեր ճանաչելը անհիմն են համարել. Աբրահամյան Շատ ողջունելի է, որ ԵԽԽՎ–ն արձնագրեց՝ ընտրությունները ընթացել են խախտումներով. Հարությունյան ՀՐԱՏԱՊ ԱՍՈՒԼԻՍ. հրապարակվել է ԵԽԽՎ զեկույցը՝ Հայաստանում հունիսի 7-ին կայացած ընտրությունների վերաբերյալԱրմեն Ստեփանյան․ ավելի քան 20 տարվա փորձ հանքարդյունաբերության և կայուն զարգացման ոլորտումԻշխանությունները չպե´տք է առանց դիմադրության Ադրբեջանին զիջումներ անեն. Արմեն ՄանվելյանTRRIP-ում չկա դրված խնդիր, որ ադրբեջանական երկաթուղին պետք է միանա հայկական երկաթուղուն. Հրայր ԿամենդատյանԵվրոխորհրդի դիտորդները ՀՀ ընտրությունների հաշվետվությունով ուղղակի ոչնչացնում են Փաշինյանի բոլոր քարոզչական ստերը․ Նարեկ Կարապետյան8 տարվա ընթացքում իշխանությունը չհասկացավ, որ դատական համակարգը պետք է գործի անաչառ. Աննա ԿոստանյանՀպարտ եմ ներկայացնելու հայ ժողովրդին Եվրոպայի խորհրդում․ Նարեկ Կարապետյան Կանգ չենք առնելու, փաստերը բարձրաձայնվելու են, իսկ արդյունքները տեսանելի են լինելու․ Իվետա ՏոնոյանԿոնվերս Բանկը՝ BACEE միջազգային բանկային համաժողովի գլխավոր հովանավորՄեկ տարում մի ամբողջ գյուղի բնակչության չափ մարդ տուն չի հասել. Տիգրան Դումիկյան «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցությունը հանդես կգա ասուլիսով«Համահայկական ճակատ» շարժման առաջնորդի հայտարարությունը՝ 44-օրյա պատերազմի վեցերորդ տարելիցի առիթովԵկեղեցին անջատ է պետությունից, և պետությունը չպետք է միջամտի եկեղեցու գործերին. Մենուա ՍողոմոնյանՆույն մարդիկ շարունակում են ցինիկաբար իշխել մեր երկրում, արդեն Հայաստանը պատրաստելով մաս-մաս հանձնելու իրենց օտար տերերին․ Ավետիք ՉալաբյանՀայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին մեր ինքնության հիմնասյուներից մեկն է․ Փաշինյանի պայքարը դրա դեմ բխում է Ադրբեջանի շահերիցԱլիևը կանգ չի առնելու, քանի դեռ Հայաստանում այս իշխանություններն են. տեսանյութԱնկախությունն առաջին հերթին սեփական երկրի ճակատագիրը սեփական կամքով որոշելու կարողությունն է. Մհեր Ավետիսյան Ձեր արարքը գնահատվելու է՝ անուն առ անուն, այլ ոչ թե ձեր հիշատակի օրը Հանրային ալիքով համերգ են դնելու ու պարեն. Նարեկ Կարապետյան Խաղաղություն՝ առանց զիջումների և առանց պարտադրված նախապայմանների․ «Ուժեղ Հայաստան»