Ի՞նչ է փորձում ապացուցել Ադրբեջանը՝ ռմբակոծելով սահմանամերձ գյուղերն ու սպանելով խաղաղ բնակիչներին

Այն, ինչ տեղի ունեցավ երեկ հայ-ադրբեջանական սահմանին, տեսանք բոլորս: Տավուշի մարզի սահմանամերձ գյուղերը հերթական անգամ գնդակոծվեցին, ինչի հետևանքով ունեցանք երեք զոհ, երկու վիրավոր խաղաղ բնակիչների շրջանում: Ի՞նչ է փորձում այս քայլով ցույց տալ Ադրբեջանը, արդյո՞ք տեղի ունեցածն ուղիղ կերպով կապված է Հայաստանի ու Ադրբեջանի արտգործնախարարների հանդիպման հետ: Այս եւ այլ կարեւոր հարցերի շուրջ Orer.am-ը զրուցեց քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանի հետ:

Ըստ նրա՝ ինչպես միշտ, ադրբեջանական կողմը կարևորագույն հանդիպումներից առաջ փորձում է ավելի ուժեղ դիրքերից հանդես գալ: «Իր պատկերացմամբ՝ այդ ուժեղ դիրքերը հայ-ադրբեջանական եւ Արցախի ու Ադրբեջանի սահմաններին լարում առաջացնելն է: Նա այս անգամ որոշեց հարվածներ հասցնել Նոյեմբերյանի կողմին` յոթ գյուղ է ռմբակոծվել: Մեծ մասամբ հակառակորդի կողմից իրականացվող այս գործողությունները կապված են Նյու Յորքում կայանալիք հանդիպման հետ, որը պետք է տեղի ունենա Հայաստանի եւ Ադրբեջանի արտգործնախարարների միջեւ»,- նշեց քաղաքագետը՝ առաջ քաշելով մի քանի հանգամանք եւս: «Ադրբեջանն իրավիճակի սրումով ցանկանում է նաեւ ցույց տալ, որ ինքը դժգոհ է Մինսկի խմբի համանախագահների գործունեությունից, եւ ընդհանրապես այդ ձևաչափից: Սրանով ցույց է տալիս, որ Մինսկի խմբի համանախագահների ջանքերը բացարձակ որեւէ արդյունք չեն տալիս եւ ինքը ստատուս քվոյի պահպանումից դժգոհ է»,- նշեց վերջինս:

Գագիկ Համբարյանը կարծում է, որ սա քայլ է նաեւ Ռուսաստանի ուշադրությունը Սիրիայում տեղի ունեցող զարգացումներից կտրելու համար: «Սա քայլ էր, որը պայմանավորված էր երեւի ադրբեջանական իշխանությունների եւ այն ուժերի միջեւ, որոնք փորձում են շեղել Ռուսաստանի ուշադրությունը Սիրիայից: Բոլորս գիտենք, որ վերջին օրերին Ռուսաստանն արդեն բացեիբաց մասնակցում է Սիրիայում ընթացող ռազմական գործողություններին, այդ փաստը, իհարկե, անհանգստացնում է համապատասխան ուժերին: Ինձ թվում է, որ Ադրբեջանը հենց այդ ուժերի կողմից է ստացել «դաբրոն», որպեսզի սկսի ռազմական գործողություններ ծավալել հայ-ադրբեջանական սահմանին: Գործողությունները ծավալելուց հետո Ադրբեջանն ուշի ուշով հետեւելու է, թե ինչ դիրքորոշում է հայտնելու Ռուսաստանը, որովհետեւ լավ գիտենք, որ 2010 թվականին կնքված համաձայնագրով՝ Ռուսաստանը պաշտպանելու է ոչ միայն հայ-թուրքական, այլեւ հայ-վրացական ու հայ-ադրբեջանական սահմանների անվտանգությունը: Նրանք բացեիբաց ցանկանում են Ռուսաստանին ներքաշել այս գործընթացներում՝ մեղադրելով Մինսկի խմբի համանախագահներից մեկին կողմնապահ դիրքորոշման մեջ: Այս քայլով Ադրբեջանը եւս մեկ անգամ ցույց է տալիս, որ ՀԱՊԿ-ն փուչիկ կազմակերպություն է, որը երբեք չի պաշտպանելու Հայաստանի Հանրապետությանը, նույնիսկ այն դեպքում, երբ մի քանի օր առաջ պաշտոնական Երեւանը դարձավ ՀԱՊԿ նախագահող երկիր»,- նկատեց քաղաքագետը:

Փաստորեն, գյուղեր ռմբակոծելով ու խաղաղ բնակիչների կյանքեր խլելով, ադրբեջանական իշխանությունները ոչ թե մեկ, այլ միանգամից մի քանի հարց են լուծում: Խոսելով հայկական կողմից հասցված պատասխանների մասին՝ ադրբեջանագետը նշեց, որ այսուհետ ադրբեջանական կողմի հետ պետք է խոսել չափից դուրս կոշտ ու չոր լեզվով: «Ես կարծում եմ, որ հայկական կողմը պետք է շատ դաժան պատասխան տա Ադրբեջանին, Մինսկի խմբի համանախագահների լղոզված հայտարարություններին այլեւս պետք չէ սպասել, մենք պետք է չսպասենք նաեւ ՀԱՊԿ-ի հայտարարությանը: Տեսաք, որ օրերս կրկին տեղի ունեցան սահմանային լարումներ, իսկ ՀԱՊԿ-ն ընդհանրապես հանդես չեկավ որեւէ հայտարարությամբ: Հարվածները պետք է շատ դաժան լինեն, նրանք խաղաղ բնակիչների շրջանակներում պետք է մեծ կորուստներ ունենան, որ հաջորդ անգամ, եթե ադրբեջանական բանակը փորձ կատարի խախտել զինադադարը, Հայաստանի հետ սահմանամերձ ադրբեջանական գյուղի բնակիչները դեմ դուրս գան իրենց զինվորներին՝ թույլ չտալով, որ նրանք սկսեն ռազմական գործողությունները: Թեպետ հայկական կողմն արժանի հակահարված է հասցրել եւ զինվորականների շրջանում նրանք ունեն զոհեր, բայց դա քիչ է՝ նրանք պետք է մեծ մարդկային կորուստներ ունենան խաղաղ բնակիչների շրջանում: 95-ամյա ծեր կնոջ մահը պետք է հատուցեն տասնապատիկ ու հարյուրապատիկ զոհերով, պետք է առաջնորդվենք հրեաների մտածելակերպով՝ նրանք մեկ հրեայի կյանքի դիմաց խլում էին հարյուր արաբի կյանք: Փորձը ցույց է տալիս, որ այդպիսի դաժան ու շեշտակի պատասխաններն իրենց արդյունքն են ունենում»,-ասաց Գ. Համբարյանը:

Փաստորեն հայկական կողմի խաղաղասեր ու մարդասիրական հայտարարությունները ազերի թուրքերը սխալ են հասկացել, նրանք դա ընդունել են որպես թույլ կողմ՝ մոռանալով, որ 21 տարի առաջ ինչ ստորաքարշ վիճակով զինադադար ստորագրեցին Արցախի ու Հայաստանի Հանրապետության հետ:

Սոսե Չանդոյան