Սահմանադրական բարեփոխումները Հայաստանի անվտանգության համակարգը խոցելի չեն դարձնում. Սամվել Ֆարմանյան
Սահմանադրական բարեփոխումները Հայաստանի անվտանգության համակարգը որևէ կերպ խոցելի չեն դարձնում: Այս մասին «Այո և ոչ» հեռուստանախագծի շրջանակներում Տավուշի մարզի Նոյեմբերյան համայնքում բնակիչների հետ հանդիպմանն ասաց ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր Սամվել Ֆարմանյանը՝ անդրադառնալով ընդդիմության փաստարկներին, թե սահմանադրական փոփոխությունների ընդունումը ավելի խոցելի է դարձնելու Հայաստանի անվտանգության ապահովումը, քանի որ ՀՀ նախագահի լիազորությունների մեծ մասը փոխանցվում է վարչապետին, և զինված ուժերը չեն ունենում գերագույն գլխավոր հրամանատար: «Սա տրամաբանորեն կարևոր հարցադրում է, որ պետք է հուզի Հայաստանի Հանրապետության յուրաքանչյուր քաղաքացու: Ես հիմա կներկայացնեմ, թե փոփոխություններով ինչ է նախատեսվում՝ հետևությունները թողնելով ձեզ: Այսօր մեր բարձրագույն զինվորական պաշտոնյան գլխավոր շտաբի պետն է, ով գործում է պաշտպանության նախարարության համակարգում: Պաշտպա նության նախարարը՝ որպես քաղաքական պաշտոնյա, ղեկավարում է պաշտպանության բնագավառում կառավարության առաջ քաշած քաղաքականությունը, իսկ հանրապետության նախագահը կրում է զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարի պատասխանատվությունը»,- ընդգծեց Ֆարմանյանը՝ հավելելով, որ այսօր շատերը միտումնավոր խեղաթյուրում են այս ամենը:
Մանրամասնելով ասածը՝ Ֆարմանյանը բացատրեց, որ զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատար լինելը չի նշանակում, որ ՀՀ նախագահը խաղաղ, կիսապատերազմական կամ պատերազմական գործողությունների ժամանակ պետք է ռազմական համազգեստ կրի ու ղեկավարի մարտական գործողությունները: «Երբ Սահմանադրության մեջ գրվել է, որ նախագահը զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարն է, նախ ի նկատի է առնվել այն, որ այն մարդը, ում ձեռքում կենտրոնացած է ամենալայն լիազորությունները, պատերազմական գործողությունների պարագայում պետք է համախմբի բոլոր նյութական, ֆինանսական,վարչական, ենթակառուցվածքային ռեսուրսները՝ դրանք նպատակաուղղելով ռազմական գործողություններում երկրի հաջողությանը: Սա է գործող Սահմանադրության տրամաբանությունը: Բուն ռազմական գործողությունները վարելու է մեր զինուժը՝ գլխավոր շտաբի պետի և այդ ոլորտում իշխանությունների ներկայացուցիչ պաշտպանության նախարարի, անմիջական պատասխանատվությամբ»,- ասաց Սամվել Ֆարմանյանը:
Նա հավելեց, թե սահանադրական փոփոխությունները նախատեսում են, որ պատերազմական իրավիճակում վարչապետը պետք է համախմբի բոլոր նյութական, ֆինանսական,վարչական, ենթակառուցվածքային ռեսուրսները՝ դրանք նպատակաուղղելով ռազմական գործողություններում երկրի հաջողությանը, քանի որ փոփոխություններից հետո նա է ստանալու այն լայն լիազորությունները, որոնք գործող համակարգում ունի նախագահը: «Իսկ խաղաղ պայմաններում զինված ուերի կառավարումը մնում է նույնը. գլխավոր շտաբի պետը՝ որպես բարձրագույն զինվորական պաշտոնյա և պաշտպանության նախարար, որպես այդ բնագավառում քաղաքականություն իրականացնող քաղաքական պաշտոնյա»,- մանրամասնեց պատգամավորը:
Ֆարմանյանը տավուշցիներին ներկայացրեց նաև գործող Սահմանադրության մեջ երկրի անվտանգությանն սպառնացող հնարավոր ռիսկերը, որոնք տեսական մակարդակում երբեք չի կարելի բացառել: «Մենք 2013թ. ընտրել ենք Հայաստանի նախագահ՝ որպես զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատար: Հիմա, 2017թ. խորհրդարանական ընտրություններում որևէ կուսակցություն, օրինակ, «Ժառանգություն»-ը հարգարժան Րաֆֆի Հովհաննիսյանի գլխավորությամբ միայնակ կամ այլ կուսակցության հետ հաղթում է ընտրություններում: Այդ դեպքում հարգարժան Րաֆֆի Հովհաննիսյանը պետք է ձևավորի կառավարություն. մեկը պետք է նշանակվի վարչապետ, մեկը՝ պաշտպանության նախարար, մյուսը՝ արտաքին գործերի նախարար և այլն: Եվ առաջ է գալիս մի քաղաքական ուժ, որը կտրանականապես այլ պատկերացում ունի Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ՝ պնդելով, որ Հայաստանը հենց այսօր պետք է ճանաչի Լեռնային Ղարաբաղի անկախությունը, ինչը որևէ մեկի մոտ կասկած չի հարուցում, որ նշանակում է ռազմական գործողությունների վերսկսում Ադրբեջանի հետ, քանի որ միջազգային հանրությունն այդ դեպքում կասի՝ ինչի՞ շուրջ ենք մենք բանակցում: Հիմա պատկերացրեք, մարդը եկե լ է իշխանության, ասում է` ես հասարակությանը տվել եմ այս խոստումը և անում եմ: Երբ մենք այս դեպքում դիմում ենք Նախագահին և ասում ենք, որ մենք ձեզ ընտրել ենք Նախագահ, իսկ դուք մեր անվտանգության երաշխավորն եք, այս պարագայում Նախագահը միայն կարող է ասել, որ դուք նաև ընտրել ենք նրանց՝ որպես խորհրդարանի մեծամասնություն, ու նրանք իրականացնում են այն քաղաքականությունը, որը ճիշտ են համարում: Թեև Հայաստանում նման իրավիճակ երբեք չի եղել, սակայն եթե հանկարծ մի օր նման բան լինի, ինչն հնարավորությունները տալիս է գործող Սահմանադրությունը, մենք կհայտնվեն ք այնպիսի քաոսի մեջ, որ հետագայում ոչ թե երեք, այլ տասնյակ նախագահներ չեն կարողանալու երկիրը հանել այդ իրավիճակից»,- եզրափակեց Ֆարմանյանը:
Վերջում պատգամավորն անդրադարձավ ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի այն դիտարկմանը, թե առկա աշխարհաքաղաքական բարդ իրավիճակում սահմանադրւական բարեփոխումների գնալը «խրախճանք է ժանտախտի ժամանակ»: Պատգամավորը նշեց, որ բոլոր ժամանակներում Հայաստանի շուրջ տեղի են ունեցել աշխարհաքաղաքական բարդ զարգացումներ, սակայն դա չի նշանակում, որ երկիրը պետք է դոփի նույն տեղում ու չիրականացնի քայլեր, որոնք, գուցե, այդ նույն բարդ պայմաններում երկրին մանևրելու ավելի լայն հնարավորություններ կտան:
