Միջազգային հանրությունը չպետք է խաբվի Ադրբեջանի իշխանությունների «Ֆորմուլա-1»-ով

Միջազգային հանրությունը չպետք է խաբվի երկրում մարդու իրավունքների հետ կապված աղետալի իրավիճակից բացասական տպավորությունը հարթելու ուղղությամբ Ադրբեջանի իշխանությունների ջանքերով:

Նման հայտարարությամբ, ինչպես հաղորդում է Արմենպրեսը, Բաքվում «Ֆորմուլա-1» մրցարշավը սկսվելու նախօրերին հանդես է եկել Amnesty International կազմակերպությունը:

«Բաքվում համաշխարհային մրցարշավի անցկացումը չպետք է շեղի քաղաքացիական հասարակությունը ճնշելու խնդիրներից», - ասել է Amnesty International-ի Եվրոպայի եւ Կենտրոնական Ասիայի ծրագրերի գծովփոխտնօրեն Դենիս Կրիվոշեեւը:

«Իրականությունն այնպիսին է, որ իշխանությունները փակել են ՀԿ-ները եւ ձերբակալում կամ ճնշում են նրանց առաջնորդներին», -նշել է նա:

Տարվա սկզբից բախվելով նավթի վաճառքից եկամուտների անկման եւ միջազգային ճնշման աճին՝ ադրբեջանական իշխանությունները ազատ են արձակել մի քանի տասնյակ բանտարկյալների: Ազատվածների մեջ են 12 խղճի բանտարկյալներ, այդ թվում` Խադիջա Իսմայիլովան:

Միաժամանակ իշխանությունները վերջ չեն դրել կառավարության քննադատներին կեղծ մեադրանքներով ձերբակալելու պրակտիկային:

«ՀԿ-երի առաջնորդների եւ ակտիվիստների վերջին ազատ արձակումները չպետք է խաբեն որեւէ մեկին: Ազատվածները չեն կարող ավելի ազատ խոսել, քան երբ եղել են բանտում: Նրանց ազատված բանտախցերը լցվել են նոր զոհերով», -ասել է Կրիվոշեեւը:

Ներկայիս դրությամբ Amnesty International-ը Ադրբեջանում 13 խղճի բանտարկյալ է գրանցել, ամենայն հավանականությամբ, շատերը կան:

Այսօր հրապարակված նոր հետազոտությունը ցույց է տալիս արտասահմանից կառավարությանն ու իշխանությունների քննադատների եւ նրանց ազգականների շինծու մեղադրանքներով նոր ձերբակալությունների ալիքը:

Մայիսի 10-ին երիտասարդական ակտիվիստներ Բայրամ Մամեդովը եւ Գիյաս Իբահիմովը ձերբակալվել են թմրանյութերի հետ կապված կեղծ մեղադրանքներով` հաջորդ օրն այն բանից հետո, երբ նրանք Բաքվի կենտրոնում Հեյդար Ալիեւի արձանի պատվանդանի կողերին ադրբեջաներենով եւ անգլերենով Qul Bayramınız MՖbarək (Շնորհավորում ենք ստրուկի օրվա առթիվ), իսկ առաջնակողմում` Fuck the system (Կորչի համակարգը) գրություններ են կատարել: Ակտիվիստներին 12 տարվա ազատարզրկում է սպառնում:

Վերջերս ազատ արձակված բանտարկյալներից ոմանք, այդ թվում` ՀԿ-ների քաղաքացիական առաջնորդներ եւ աշխատակիցներ, ենթարկվում են կրկնական կալանքի բարձր ռիսկի եւ չեն կարող վերականգնել աշխատանքը:

Նրանցից մեկն էլ Հետապնդումների զոհերի պաշտպանության ՀԿ-ի ղեկավար Ինթիգամ Ալիեւն է, որը նրանց պաշտպանել էր Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում: Նա ձերբակալվել էր կեղծ մեղադրանքներով, դատապարտվել 7,5 տարվա բանտարկության եւ ազատ արձակվել 2016 թվականի մարտի 28-ին: Սակայն, մեղադրանքները չեն հանվել, ինչը նշանակում է, որ նա չի կարող փաստաբան աշխատել` ինչպես նախկինում, չի կարող մեկնել արտասահման, նրա բանկային հաշիվները սառեցվել են եւ նրա ՀԿ-ն մնում է փակ:

«Ադրբեջանը միջազգային իրադարձությունները մոլեռանդորեն օգտագործում է որպես բռնաճնշումների շարունակման վարագույր, եւ «Ֆորմուլա-1»-ը դրա համար հարմար իրադարձություն է: Մրցարշավի դղրդյունը չպետք է խլացնել Ադրբեջանի դատապարտված իրավապաշտպանների աղաղակները», -ասել է Դենիս Կրիվոշեեւը:

Meydan TV հեռուստաալիքի կայքը հայտնել է, որ Բաքվում հունիսի 17-19-ին անցկացվելիք «Ֆորմուլա-1» մրցարշավը Ադրբեջանի հեղինակությունը բարձրացնելու Իլհամ Ալիեւի վարչակարգի հերթական ձախողված նախագիծն է: Այն ներկայացվում է որպես մի նախագիծ, որը պետք է բարձրացնի երկրի եւ նրա մայրաքաղաքի հեղինակությունը, ինչպես նաեւ խթանի արտասահմանյան զբոսաշրջիկների ներհոսքը: «Նախագահ Ալիեւի իշխանության ֆորմուլան (1)» վերնագրով հոդվածում կայքը համոզմունք է հայտնում, որ «Ֆորմուլա-1»-ը հանդիսանում է «Ալիեւի ռեժիմի վոլյունտարիզմի խորհրդանիշը&raq uo;:

«Ֆորմուլա-1»-ը հանդիսանում է որոշումների ընդունման գործում Ադրբեջանի ներկայիս ռեժիմին հատուկ վոլյունտարիզմի դրսեւորման խորհրդանիշ: Ադրբեջանում նման շոուների անցկացման մասին ոչ մի որոշում թափանցիկ` լայն եւ անգամ նեղ հասարակական քննարկում չի անցել: Հանուն այդ մրցարշավի անցկացման երեք օրերի, իշխանություններն անգամ չեղյալ են հայտարարել ամառային ժամանակին անցումը, մրցումներն էլ անցկացվում են ոչ թե ազգային, այլ Եվրամիության դրոշի տակ: Միանաշանակ, այդ միջոցառումը ոչ մի կապ չունի պետության, առավել եւս` հասարակության հետ, այլ հանդիսանում է ռեժիմի եւ «Ֆորմուլա-1»-ի կոմերցիոն տերերի ձախողված նախագիծ», -գրում է կայքը` ամփոփելով, որ Ադրբեջանի համար «Ֆորմուլա-1»-ը միայն ավտորիտարիզմի, խորթանալու եւ երկրի ինքնամեկուսացման հերթական արմատավորումն է», -գրել է կայքը:

Միջազգային իրավապաշտպան Freedom House կազմակերպությունը Բաքվում անցկացվելիք «Ֆորմուլա-1» Եվրոպայի Գրան Պրի մրցարշավը մեկնաբանելու մեկնած լրագրողներին կոչ է արել ուշադրություն դարձնել Ադրբեջանի կառավարության ռեպրեսիվ քաղաքականությանը:  

«Բաքու մեկնող լրագրողներին, կորպորատիվ հովանավորներին մենք կոչ ենք անում ուշադրություն դարձնել մրցումների շքեղության հետեւում 80-ից ավելի քաղաքական ակտիվիստների, մարդու իրավունքների պաշտպանների եւ ԶԼՄ-ների թղթակիցների անհիմն ձերբակալությունների հետ միասին կառավարության  ռեպրեսիվ քաղաքականությանը», այդ առնչությամբ տարածած հայտարարության  մեջ նշել է Freedom House-ի փոխնախագահ Դենիել Կալինգաերթը:

Ադրբեջանի կոռումպացված իշխանությունները գտնում են, որ «Եվրատեսիլ», «Եվրոպայի խաղեր», «Ֆորմուլա» միջազգային միջոցառումներ կազմակերպելով կարող են բարձրացնել իրենց հեղինակությունն ու վարկանիշը: Նման միջոցառումների ժամանակ իշխանությունները Բաքվից հավաքում են արտասահմանցու աչքի համար «ոչ բարետես» ամեն ինչ: Օրինակ` «Եվրատեսիլ» երգի միջազգային մրցույթի ժամանակ Բաքվի կենտրոնական փողոցներից, օդավակայանից մինչեւ Բաքու մայրուղուց հավաքվել էր Ադրբեջանի «համազգային առաջնորդ» Հեյդար Ալիեւի եւ նրա որդու` ն ախագահ Իլհամ Ալիեւի դիմապատկերներով պաստառները, փորձելով թաքցնել նրանց նկատմամբ անձի պաշտամունքի առկայությունը երկրում:

«Ֆորմուլա-1»-ը Բաքվում անցկացնելու համար Ադրբեջանը միջազգային կառույցին 50 մլն դոլար է վճարել, իսկ խաղերի անցկացման վրա, փորձագետների կարծիքով` ընդհանուր ծախսերը կազմել են 150 մլն դոլար: