Հարկային Օրենսգիրք ունենալը շատ կարևոր է երկրի հարկաբյուջետային քաղաքականության տեսանկյունից

Հարկային Օրենսգիրք ունենալը միանշանակ շատ կարևոր է երկրի հարկաբյուջետային քաղաքականության տեսանկյունից: Այդ իմաստով դրական են համարում Հարկային Օրենսգրքի մշակման գաղափարը: Այլ բան է, որ մի շարք հարցերի շուրջ քննարկումների շարունակումը անհրաժեշտություն է: Մեկնաբանելով Հարկային նոր օրենսգրքի ընդունման խնդիրը, Orer.am-ի հետ զրույցում նշեց տնտեսագիտության թեկնածու, դոցենտ, ԵՊՀ Կառավարման և գործարարության ամբիոնի վարիչ Կառլեն Խաչատրյանը:

Նրա խոսքերով, մեր նորանկախ պատմության ընթացքում հարկային օրենսդրությունը բազմիցս ենթարկվել է փոփոխությունների, վերափոխումների, պարբերաբար հարկային ռեժիմներ են մտցվել, որոշները հանվել են շրջանառությունից, բավականին հաճախ փոփոխվել են այս կամ այն հարկային օրենքների դրույթները և այլն. արդյունքում՝ ունեցել ենք տարբեր հարկերին վերաբերող օրենքներ, սակայն ներքին կապ հարկային օրենսդրության բաղադրիչների միջև, ըստ էության, չի եղել:

«Հենց թեևս այս տեսանկյունից պետք է կարևորել միասնական օրենսգրքի մշակումը, ինչը վարվող հարկաբյուջետային քաղաքականության իրավական ապահովումը դարձնում է առավել համակարգված, առավել հանահունչ՝ ապահովելով նաև հարկային համակարգի միասնական տրամաբանությունն ու կապը տարբեր հարկերի միջև: 

Հարկային համակարգի մասին խոսելիս պետք է ընդունենք, որ իդեալական կամ կատարյալ հարկային համակարգ ունենալն անհնար է: Կատարյալ ասելով, ի նկատի ունենք, որ այն լիարժեքորեն բավարարի թե հասարակությանը, բիզնեսին, թե պետությանը: Բանն այն է, որ պետությունն ու բիզնես հարկային համակարգի կատարյալ լինելը տարբեր կերպ են պատկերացնում: Բիզնեսը ձգտում է որքան հնարավոր է քիչ հարկ վճարել, իսկ պետությունը փորձում է որքան հնարավոր է շատ հարկ հավաքել: Հենց այս հակասությամբ էլ բացառվում է իդելական հարկային համակարգի կառուցման հնարավորությունը»,- նշեց տնտեսագետը:

Այդուհանդերձ ցանկացած պետություն, ըստ Կ. Խաչատրյանի, պետք է այս երկու ծայրահեղությունների միջև ընտրի իր համար ընդունելի միջինը:

«Անշուշտ, հարկերը պետության համար հիմնական եկամտի աղբյուր են: Բայց մյուս կողմից դրանք պայմանավորում են երկրի գործարար միջավայրը, բիզնես սկսելու, եղած բիզնեսը ընդլայնելու, երկրում ներդրումներ կատարելու ձգտումը: Հետևապես հարկային օրենքներ մշակելիս պետությունը պետք է ուշադրություն դարձնի այս բոլոր խնդիրներին:

Ի վերջո հարկերը բացառապես բյուջե լցնելու առաքելությունը չի, որ պետք է կատարեն: Հարկերը ունեն նաև հստակ երկարաժամկետ ազդեցություն տնտեսության վրա, դրանք տարբեր փոխանցումային շղթաներով մուլտիպլիկատիվ էֆեկտ ունեն, և այսօրինակ խնդիրները ևս պետք է ընկնեն հարկատեսակների մշակման կամ դրույքաչափերի որոշման հիմքում»,- ասաց վերջինս:

Նրա խոսքերով, մշակված հարկային օրենսգրքով բավականին հստակեցվում են հարկային արտոնությունների տրամադրման մեխանիզմները, ինչը կարևոր է հարկման հավասարության սկզբունքի ապահովման տեսանկյունից:

«Բայց միևնույն ժամանակ կան որոշ մտահգություններ, կապված ԱԱՀ-ով հարկման շեմի կտրուկ նվազման /այն դառնում է 40 մլն դրամ/, միջին եկամուտներ ունեցողների համար եկամտային հարկի դրույքաչափի բարձրացման, շահաբաժինների հարկման առումով: Կարծում եմ, այս դրույթներն առավել հանգամանորեն քննարկման կարիք ունեն: Պետք է հստակ հաշվերկներով գնահատվի, թե այս պարագայում րքանով է մեծանում ՓՄՁ-ների հարկային բեռը և ինչքանով է նպատակահարմար գնալ այդ քայլին: Մեր խնդիրը պետք է լինի գոնե ՓՄՁ-ների համար առավել բարենպաստ գործարար միջավայր ստեղծելը»,- եզրափակեց Կառլեն Խաչատրյանը: