Երևան, 17.Հոկտեմբեր.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Գյումրու ուժը երբեք չպետք է առիթ լինի նրան միայնակ թողնելու․ դուք արժանի եք բարեկեցիկ ու զարգացած քաղաքի․ Սամվել Կարապետյան Էլի ձախողում. ինչպե՞ս դիմակայել լրջագույն վտանգներին. «Փաստ» Պետություն պետության ներսում. ի՞նչ կշահի Հայաստանը և ի՞նչ կկորցնի. «Փաստ» Եվրամիությանը միանալու ճանապարհը բախվել է անսպասելի խոչընդոտի. «Փաստ» «Արտուշիցս հետո երեխաներս և թոռնիկներս ապրելու ուժ տվեցին». կամավոր Արտուշ Մարտիրոսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 2-ին. «Փաստ» Կներդրվի դրոշմավորման փորձնական համակարգ. ո՞ր ապրանքատեսակներին այն կվերաբերի. «Փաստ» Զբոսաշրջության խաբուսիկ աճն առանց առաջընթացի. ինչո՞ւ չենք կարողանում մեր ունեցածը մատուցել աշխարհին. «Փաստ» «Միահեծան, իշխանությունն ամբողջովին իր ձեռքը հավաքած ու բոլորի հանդեպ կասկածամտությամբ լցված անձի հետ գործ ունենք». «Փաստ» Պարզապես մասնավոր սեփականության հափշտակություն. «Փաստ» Դեղ, թե հաց. ինչպես կոտրել դեղերի գների մոնոպոլիան Հայաստանում. «Փաստ»


Տիեզերագնացները խմում են վերամշակված մեզ. 10 տհաճ փաստեր, որոնք իմանալուց հետո դուք...

Թերևս շատերն են երազում տիեզերական ճանապարհորդություն կատարել՝ պատկերացնելով, որ տիեզերագնացներ են, որոնք առաջինն են ոտք դրել Մարս: Աստղազարդ երկինքը շատերին է գրավում և կախարդում իր գեղեցկությամբ և խորհրդավորությամբ: Սակայն կան այնպիսի փաստեր, որոնք իմանալուց հետո, դուք գուցե և հրաժարվեք ձեր երազանքներից: Orer.am-ը կներկայացնի տիեզերական ճանապարհորդությունների մասին 10 այնպիսի տհաճ փաստեր, որոնց մասին երբևիցե չեք լսել.

10. NASA-ն չգիտի ինչպես վարվել տիեզերքում զոհված տիեզերագնացների մարմինների հետ.

NASA-ն հստակ ծրագիր չի մշակել, թե ինչ պետք է անել տիեզերքում զոհված մարդկանց մարմինների հետ: Իրականում տիեզերագնացներին չեն սովորեցնում ինչ անել, եթե աշխատակիցներից մեկը զոհվում է: Տարբերակներից մեկը՝ մարմինը բաց տիեզերք նետելն է, սակայն դա արգելված է ՄԱԿ-ի կողմից, քանի որ կարող է վտանգ ներկայացնել այլ տիեզերական օբյեկտների համար: Մյուս տարբերակը ՝ տիեզերական նավի մեջ պահելն է մինչ Երկիր վերադառնալը: Սակայն սա էլ հարմար տարբերակ չէ, քանի որ կարող է վնասակար լինել մյուս տիեզերագնացների համար: 

Ներկայումս մշակվում է ծրագիր, ըստ որի մարմինը պետք է փակվի հերմետիկ պարկում և փակցվի տիեզերական նավին, արտաքին կողմից, որտեղ խիստ սառը ջերմաստիջանի ազդեցությունից այն կսառցակալի և առկա վիբրացիայի արդյունքում մասերի կբաժանվի: Մինչ երկիր վերադառնալը, մարմնից ոչինչ չի մնա:

9. Տիեզերագնացները խմում են վերամշակված մեզ.

Տիեզերքում ջրի պահուստները խիստ սահմանափակ են, այդ իսկ պատճառով ամերիկացի տիեզերագնացները խմում են վերամշակված ջուր, այսինքն վերամշակված մեզ և քրտինք: Ռուս տիեզերագնացները հրաժարվել են այս ծրագրից, այդ իսկ պատճառով ամերիկացիները վերամշակում և օգտագործում են նաև նրանց մեզը՝ վստահեցնելով որ այն չի տարբերվում շշերի մեջ վաճառվող ջրից:

8. Տիեզերագնացների մոտ նկատվում է ժամանակից շուտ ծերացման պրոցես. մաշկը չորանում է, բարակում, առաջանում է քոր, ոսկորները դառնում են փխրուն, իսկ մկանները թուլանում են: 4 ամիս տիեզերքում գտնվելը հանգեցնում է ոսկրային ընդհանուր զանգվածի 11%-ով նվազման: Անոթներն ու մազանոթները կորցնում են առաձգականությունը, այդ իսկ պատճառով տիեզերագնացները հակված են սրտի կաթված և ինսուլտ ստանալու:

Ներկայումս, ժամանակից շուտ ծերացումը համարվում է տիեզերական ճանապարհորդության հիմնական բացասական խնդիրը: Տիեզերագնացները կարող են դանդաղեցնել այդ պրոցեսը, օրական 2 ժամ մարմնամարզությամբ զբաղվելով:

7. Տիեզերական ճանապարհորդությունները կարող են հանգեցնել անպտղության.

Կարծիք կա, որ երկարաժամկետ տիեզերական ճանապարհորդությունները կարող են հանգեցնել անպտղության: Փորձերը հիմանականում կատարվել են առնետների վրա, արդյունքները վիճելի են: NASA-ն հրաժարվել է փորձեր կատարել իր տիեզերագնացների մասնակցությամբ, համարելով դա ոչ տեղին: Ամեն դեպքում կին տիեզերագնացները ճանապարհորդությունից հետո կարողացել են երեխա ունենալ, թեպետ շատ են եղել վիժման դեպքերը: Տղամարդկանց մոտ նույնպես էական խնդիրներ չեն եղել:

6. Տիեզերագնացների մեծամասնությունը տառապում է տիեզերական հիվանդությունից.

Տիեզերագնացների մեծամասնությունն ունենում է սրտխառնոց, գլխացավ, փսխումներ, որոնք էլ հանդիսանում են տիեզերական հիվանդության նշաններ: Միջոց, որը նրանց կազատի այդ տհաճ երևույթներից դեռևս ստեղծված չէ:

5. Բոլոր տիեզերագնացները կրում են տակդիրներ.

Առաջին տիեզերական սկաֆանդրի ստեղծման ժամանակ NASA-ն հաշվի չէր առել շատ կարևոր հանգամանք, որ գուցե հարկ լինի միզել հենց կոստյումի մեջ: Արդյունքում առաջին ամերիկացի տիեզերագնաց Ալան Շեփարդը ստիպված էր հենց այդպես էլ վարվել, որը նաև կարող էր վտանգավոր լինել, կապված սկաֆանդրում գտնվող էլեկտրական միացումների հետ:

Հետագայում մշակվել են մի քանի տարբերակներ, որոնք այնքան էլ հարմարավետ չեն եղել: Ներկայումս բոլոր տիեզերագնացները կրում են տակդիրներ, որոնք կարճ տաբատների տեսք ունեն: Յուրաքանչյուրին տրվում է 3 տակդիր. մեկը տիեզերքում գտնվելու համար, մյուսը նրանք հագնում են վերադառնալիս, իսկ երրորդը լրացուցիչ:

4. Միզուղիների հետ կապված հիվանդությունների առաջացման հավանակությունը բավականին մեծ է.
Տիեզերքում գտնվելու ընթացքում մեծ է հավանականությունը, որ տիեզերագնացները միզուղիների հետ կապված խնդիրներ կունենան. տղամարդկանց մոտ կարող է առաջանալ պրոստատիտ, իսկ կանանց մոտ մեծ է միզուղիների վարակների հավանականությունը: 

3. Տիեզերքում առկա են միայն առաջին օգնություն տարրական միջոցները.

Եթե տիեզերագնացը լուրջ առողջական խնդիրներ ունի, ապա նա երկու տիեզերագնացների ուղեկցությամբ վերադառնում է Երկիր: Այսպիսի ճանապարհորդությունը արժե հարյուր հազարավոր դոլլարներ:

2. Դեղորայքն արագ կորցնում է արդյունավետությունը.

Դեղորայքը փոխում է գույնը, կորցնում կարևոր հատկությունները: Այդ իսկ պատճառով ծրագրաված է տիեզերք ուղարկվող դեղորայքի բաղադրության մեջ փոփոխություններ մտցնել:

1. Եվս մեկ խնդիր. ածխաթթու գազ.

Երկրի վրա CO2-ի խտությունը կազմում է 0,04%, իսկ տիեզերքում այն 20 անգամ ավելի բարձր է: Այդ իսկ պատճառով տիեզերագնացները ունենում են գլխացավ և անքնություն:

Գյումրու ուժը երբեք չպետք է առիթ լինի նրան միայնակ թողնելու․ դուք արժանի եք բարեկեցիկ ու զարգացած քաղաքի․ Սամվել Կարապետյան Էլի ձախողում. ինչպե՞ս դիմակայել լրջագույն վտանգներին. «Փաստ»Ծաղկաձորում անցկացվող Mining Armenia Forum 2026-ն այս անգամ առանձնացավ նաև նորարարական լուծմամբ. Արտյոմ ՊետրոսյանԳյումրին եղել և մնում է պետականության ու ազգային ոգու ամենաամուր հենարաններից մեկը «Ուժեղ Հայաստան»-ը՝ Գյումրու տոնի առթիվ Պետություն պետության ներսում. ի՞նչ կշահի Հայաստանը և ի՞նչ կկորցնի. «Փաստ»Եվրամիությանը միանալու ճանապարհը բախվել է անսպասելի խոչընդոտի. «Փաստ»«Արտուշիցս հետո երեխաներս և թոռնիկներս ապրելու ուժ տվեցին». կամավոր Արտուշ Մարտիրոսյանն անմահացել է հոկտեմբերի 2-ին. «Փաստ»Հայաստանի հանքարդյունաբերական ֆորում 2026. ուղիղԿներդրվի դրոշմավորման փորձնական համակարգ. ո՞ր ապրանքատեսակներին այն կվերաբերի. «Փաստ»Զբոսաշրջության խաբուսիկ աճն առանց առաջընթացի. ինչո՞ւ չենք կարողանում մեր ունեցածը մատուցել աշխարհին. «Փաստ»«Միահեծան, իշխանությունն ամբողջովին իր ձեռքը հավաքած ու բոլորի հանդեպ կասկածամտությամբ լցված անձի հետ գործ ունենք». «Փաստ»Պարզապես մասնավոր սեփականության հափշտակություն. «Փաստ»Դեղ, թե հաց. ինչպես կոտրել դեղերի գների մոնոպոլիան Հայաստանում. «Փաստ»Անկլավների փոխանակման շուրջ իշխանությունների նոր խոսույթը. ինչո՞ւ ստիպված եղան հետքայլ անել հանրային ճնշման ներքո. «Փաստ»Գորիսի նախընտրական փակագծերը. Առուշանյանն ազատվում է ՔՊ-ից, իշխանականները «օրերն են հաշվում». «Փաստ»Իշխանությունների նոր ավանտյուրան. ռեկետ՝ «պետական» լոզունգների տակ. «Փաստ»Ես շատ ուրախ կլինեմ տեսնել Պուտինին G20 գագաթնաժողովում․ ԹրամփՊԵԿ-ը ներկայացրել է սեպտեմբերին իրականացված հսկողական միջոցառումների արդյունքներըԾանրորդ Տիգրան Կարապետյանը Եվրոպայի Մ23 առաջնությունում 3 մեդալ է նվաճելՔաղաքացիական բնակչությանն աջակցելու համար Շվեդիան Ուկրաինային կտրամադրի 52.71 միլիոն դոլարՀՀ-ն ու ԱՄԷ-ն քննարկել են կենսաբազմազանության պահպանության ոլորտում համագործակցության ընդլայնումը«Չեմ ների». Սիրուշոն նորություն ունիՀանրային տարածքներում տեղադրվող արձաններն ու հուշարձանները միայն «քար կամ բրոնզ» չեն. դրանք ձևավորում են քաղաքի դիմագիծը. Հրայր ԿամենդատյանՏիգրան Կարապետյանը Եվրոպայի փոխչեմպիոն էԳյումրիի ՀԷՑ-ի «Ղարս» մասնաճյուղում էլեկտրիկը հոսանքահարվել է, տեղում մաhացելԷրդողանի կուսակցության վարկանիշն անկումային էԱնկեղծ և առանց պաշտոնական ձևակերպումների. 90 վայրկյան Լիաննա Գասպարյանի հետՎլադիմիր Պուտինը հայտարարություն է տարածելՀՀ փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը ելույթ է ունեցել Mining Armenia Forum 2026-ի ընթացքում«Վեոլիա Ջուր»-ը Գորիսում իրականացնում է ջրամատակարարման համակարգի լայնածավալ վերակառուցումՄենք կշարունակենք հետևողականորեն աշխատել միջազգային հավասարակշռված քաղաքականության իրականացման ուղղությամբ․ Լենա ՄաթևոսյանՎինիսիուսը աստղ չէ․ Անտոնիո Կասանո«Էրեբունի» հյուրանոցում հայտնաբերվել է ՌԴ 50-ամյա քաղաքացու մարմինՀայաստանը՝ ռեսուրսների, կայունության և հնարավորությունների խաչմերուկում թեմայով պանելային քննարկում՝ ԶՊՄԿ գլխավոր տնօրեն Ռոման Խուդոլիի մասնակցությամբՎարդան Ջհանյանի աննախադեպ պրեզենտացիան Armenia Mining Forum 2026-ինՊոլսահայ գործարարն առաջին անգամ ապրանք է արտահանել ՀայաստանՈ՞ւմ դուռն է թակում տնտեսական աճը. Տիգրան ԴումիկյանԵթե մենք ընկնենք, 20 միլիոն ուկրաինացի կգա Եվրոպա, քանի որ Պուտինը կnչնչացնի մեզ և կստիպի լքել երկիրը․ ԶելենսկիԱրզնիում երեք գազալցակայանի շահագործումը դադարեցվել էԳերմանիայում ծխախոտի հարկը ռեկորդային կբարձրացվի«Ուժեղ Հայաստանը» Եվրոպան կմոտեցնի Հայաստանին` դարձնելով դեղորայքը ավելի մատչելի ու որակյալ. Նարեկ ԿարապետյանՈւսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ Հայաստանում մոտ 1,3 մլն մարդ ստիպված է ընտրություն կատարել դեղորայք կամ հաց գնելու միջև. Նարեկ ԿարապետյանԵրևանում միջազգային համաժողով է անցկացվում՝ Բաքվում պահվող և վերադարձած հայ գերիների իրավունքների, դատավարությունների և հոգեբանական հետևանքների վերաբերյալ. Աննա Կոստանյան Վարդան Ջհանյանը ներկայացրել է Հայաստանի հանքարդյունաբերության դերն ու ներուժը կրիտիկական մետաղների համաշխարհային շուկայումՀայաստանի հանքարդյունաբերական ֆորում 2026. «Ռեսուրսներից՝ հնարավորություններ»8 տարվա ընթացքում իշխանությունը չկարողացավ վարել ճիշտ տնտեսական քաղաքականություն. Հրայր ԿամենդատյանԿոչ ենք անում Փաշինյանին, որ Ադրբեջանին անընդհատ զիջումներ անելու փոխարեն, պետք է բարելավել Հայաստանում մարդկանց կյանքի որակը. Ուժեղ ՀայաստանԲաքուն և անձամբ Ալիևն Արցախի հարցում մեծ պարտք ունեն վճարելու շատ երկրների. Զաքարյան Իշխանությունները ձգտում են մենաշնորհել քաղաքականությունը. Մենուա ՍողոմոնյանԵՄ-ին ինտեգրվել պատրաստվող իշխանությունը չի նախաձեռնում դեղերի ոլորտի եվրաինտեգրացում