Հայաստանի ժողովրդավարացման, կայուն զարգացման գրավականը դարձել են ուժային մարմիններն ու նրանց ղեկավարները

Բլոգ 13 Օգոստոս, 2014 8:33

Հայաստանի արտաքուստ ուժեղ թվացող իշխանությունը ճգնաժամի մեջ է առնվազն 1996թ-ից: Սակայն ներքին ու արտաքին բարենպաստ կոնյուկտուրան այդ ճգնաժամը դարձրել է հիմնականում անտեսանելի: Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամը ու միջազգային լարված իրադրությունն՝ Ուկրաինայի ու այլ իրադրձությունների հետևանքով, նոր մարտահրավերներ ստեղծեցին, որոնք արդեն ակնհայտ դարձրեցին իշխանության ճգնաժամը, ավելի ճիշտ՝ այն նկատելի եղավ շատերի համար: Գուցե պարադոքսալ հնչի, սակայն սահմանային վերջին իրադարձություններն իշխանության ու քաղաքական համակարգի առողջացման ազդակ կարող են դառնալ: Գոնե հիմա իշխանության ներսում տեսանելի են երկու իրարամերժ միտումներ ու դրանց հակադրության ֆոնին կարող է աճել հասարակության գործոնը: Իշխանությունն՝ իր գործադիր, օրենսդիր, դատական ճյուղերով, զուրկ է հասարակական աջակցության ռեսուրսից ու հիմնված է օլիգարխիայի աջակցության վրա: Բավարար է հպանցիկ հայացք նետել կառավարության ու խոհրդարանի կազմին, որպեսզի ասվածն ակնհայտ դառնա կամ թեկուզ հիշել մի դեպք, որ դատարանում մի որևէ օլիգարխ պարտվել է: Նկարագրվածն իշխանության իներցիոն դրսևորումն է, որը, կրկնեմ, ՙՙարդյունավետ՚՚ գործել է տարիներ ի վեր ոչ թե որակի, այլ՝ որոշակի հանգամանքների շնորհիվ: Հա, ի դեպ, չմոռանամ արձանագրել, որ գործող տիտղոսային ընդդիմությունն՝ իր որակով, կառուցվածքով, հիմնական դերակատարներով, այս համակարգի մի մասնիկն է՝ դեկորատիվ նշանակությամբ: Հիմա գանք դրական միտումներին: Վերջին տարիներին, անկախ քննադատություններից, որակապես բարեփոխվել է ոստիկանությունն, համենայն դեպս՝ ավելի մարդակենտրոն է դարձել: Վերջին իրադարձությունները ցույց տվեցին, որ բանակը դարձել է պետական համակարգի ողնաշարը՝ հաճախ ստիպված լինելով իրականացնել նաև այլ գործառույթներ, որոնց իրականացմանը սահմանադրորեն կոչված են այլ պետական մարմիններ, որոնք, սակայն, կաշկանդված են քրեաօլիգարխիկ համակարգի կապանքներով: Բնականաբար, բանակի, ոստիկանության նկատմամբ, այս կառույցների ղեկավարների հանդեպ հասարակության վստահությունը գնալաով մեծանում է, ըստ այդմ՝ նրանք դառնում են առայժմ դոմինանտ համակարգի պոտենցիալ հակառակորդները: Հղփացած բարձրաստիճան զինվորականը չի կարող սիրել Սեյրան Օհանյանին, որովհետև նա ժողովրդական, բարեփոխվող բանակի խորհրդանիշն է, օլիգարխները չեն կարող սիրել Վլադիմիր Գասպարյանին, որովհետև նրա անունն ասոցացվում է հասարակական կայունության ու կարգի հետ: Պարադոքսալ կարող է հնչել, բայց Հայաստանի ժողովրդավարացման, կայուն զարգացման գրավականը դարձել են հենց այս ուժային մարմիններն ու նրանց ղեկավարները: Սա զուտ հայկական օրինաչափություն չէ, բայց մեզանում նոր-նոր է ինստիտուցիոնալ բնույթ ստանում: Սուրեն Սուրենյանց