Ազնավուրի օրը. 800 երգ, 70 ֆիլմ... փաստեր հռչակավոր շանսոնյեի կյանքից

Լեգենդար շանսոնյե Շառլ Ազնավուրը յուրաքանչյուր հայի սրտում է։ Ընդ որում, ոչ միայն։ Նրան սիրում են միլիոնավոր երաժշտասերներ ամբողջ աշխարհից։ Ֆրանսերենով ոչ մի բառ չիմանալով՝ մարդիկ այնպես են ձայնակցում նրան, կարծես այն իրենց մայրենի լեզուն է։ Այսօր մաեստրոն դառնում է 98 տարեկան, եւ NEWS.am STYLE-ը ներկայացնում է հետաքրքիր փաստեր Ազնավուրի կյանքից։

Ընդամենը 5 տարեկան էր եւ արդեն բեմում էր

Շառլ Ազնավուրի դեբյուտը բեմում 5 տարեկանում էր. նա ջութակ էր նվագում եւ երգում։ 1936թ.-ին 12-ամյա Շառլն իրեն առաջին անգամ փորձեց կինոյում...

70 ֆիլմ

Ազնավուրը պարբերբար նկարահանվում էր ֆիմերում։ Նա համագործակցել է այնպիսի ռեժիսորների հետ, ինչպիսիք են Ռենե Կլերը, Կլոդ Շաբրոլը, Կլոդ Լիլուշը։ Ազնավուրի մասնակցությամբ առավել հայտնի ֆիլմերից են Ժան Կոկտոյի «Օրփեոսի կտակը» (1960), Ֆրանսուա Տրյուֆոյի «Կրակեք դաշնակահարի վրա» (1960), Ֆոլկեր Շլյոնդորֆի «Թիթեղյա թմբուկը» (1979), «Անցում Ռեյնի միջով» (1960), «Տաքսի դեպի Տոբրուկ», «Հորացիոս 62», «Սատանան եւ տասը պատվիրանները», «Փարիզն օգոստոսին» (1966),  «Արկածներ որոնողները» (Հոլիվուդ 1969), «Գայլերի ժամանակը» (1970), «Կեցցե կյանքը» (1984), «Փարիզ» (բազմասերիանոց հեռուստահաղորդում 1985), «Չինացին» սերիալը։ 1974թ.-ին Ազնավուրը գրել է «She» լեյտմոտիվը (այն դարձավ բրիտանական համար մեկ հիթը) «Կնոջ յոթ դեմքերը» հեռուստասերիալի համար։

800 երգ

Հենց այսքան կոմպոզիցիա է գրել եւ կատարել Շառլ Ազնավուր (դրանց մի մասը մեր մեկ այլ հայրենակցի՝ Ժորժ Քարվարենցի հետ)։ Դրանց շարքերում են այնպիսի հիթեր, ինչպիսիք են «Մայրիկ», «Դեռ երեկ», «Բոհեմ», «Իզաբել», «Հավերժական սեր», «Ավե Մարիա» եւ այլն։ Նրա երգերը հնչել են մեծն Էդիտ Պիաֆի, Լայզա Մինելիի, Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի, Պլասիդո Դոմինգոյի, Խուլիո Իգլեսիասի, Շերի, Ջո Դասենի, Ռեյ Չարլզի եւ այլ, ոչ պակաս վառ երաժիշտների կատարումներով։

Ազնավուրը սկզբնական շրջանում հանդես էր գալիս կոմպոզիտոր Պիեր Ռոշի հետ։ Նրանց նկատել է Էդիտ Պաֆը, եւ 1946թ.-ին Ազնավուրն ու Ռոշը մասնակցել են ԱՄՆ-ում նրա շրջագայությանը։ Ինչպես եւ Շառլը, Պիեռը եւս երիտասարդ կոմպոզիտոր եւ երաժիշտ էր, դաշնամուր էր նվագում։ Դուետն անվանեցին «Ռոշ եւ Ազնավուր»։ Ավելի հաճախ երգում էր Ռոշը, իսկ Ազնավուրի ձայնը ոչ բոլորին էր դուր գալիս։ Պատահում էր՝ նրան նաեւ սուլում էին։ Այդ պատճառով նա ավելի շատ երաժշտություն եւ երգերի բառեր էր գրում, որոնք կատարում էր նրա կոլեգան։

300 բառ

Շառլ Ազնավուրը ռուսերենին չէր տիրապետում, սակայն 300 բառ գիտեր։ Այդ գիտելիքները նրան փոխանցել էր հայրը, որը ռուսական խոհանոց առաջարկող ռեստորան ուներ եւ լավ էր խոսում ռուսերենով։ Ի դեպ, Ազնավուր ավագը նույնիսկ ստորագրում էր այդ լեզվով եւ ոչ մայրենի հայերենով։ Ընդ որում, ունենալով այդպիսի պատկառելի բառապաշար՝ նա այդպես էլ չսովորեց Պուշկինի լեզուն։ Այլ բան է իր համար գրված տեքստը կատարելը։ Հենց այպես հայտնվեց կուլտային «Հավերժական սեր» երգի ռուսալեզու տարբերակը։

Երեք պաշտոնական ամուսնություն եւ հինգ երեխա

Ի տարբերություն ժամանակակից շատ աստղերի, մաեստրոն չէր սիրում մանրամասնել անձնական կյանքը, այդ պատճառով երկրպագուները դրա մասին քիչ բան գիտեին։ Բայց մի բան կարելի է ասել հաստատապես, գլխավոր կինը, որը որոշեց Շառլի ճակատագիրը, դարձավ նրա ընկերը՝ մեծն Էդիտ Պիաֆը։ Ազնավուրն այպես էր խոսում իրենց հարաբերությունների մասին. «Հանցակիցներ, զուգընկերներ խմելիս»։ Նրա խոսքով՝ երկուսն էլ սիրում էին դա։ Որոշ երկրներում կարմիր գինի էին խմում, մյուսներում՝ գարեջուր, իսկ ԱՄՆ-ում՝ նույն ապրանքանիշի շամպայն։

Pour toi Armenie

Հայոց ցեղասպանության 60-րդ տարելիցին՝ 1975թ.-ին, Ազնավուրը եւ նրա մշտական համահեղինակ Ժորժ Քարվարենցը գրել են «Ils sont tombes» («Նրանք ընկան») երգը։ Հայկական թեմայով են գրված նաեւ նրա «Ինքնակենսագրություն», «Ջան» եւ «Քնքուշ Հայաստան» երգը։ Ազնավուրը դստեր՝ Սեդայի հետ հայրերենով կատարել է Սայաթ Նովայի «Աշխարհումս իմն դուն իս» երգը։

Ֆրանսիացի 90 կատարող մասնակցել է Ազնավուրի «Pour toi Armenie» երգի տեսահոլովակի ձայնագրությանը։ Երգը թողարկվեց 1989թ.-ին՝ Սպիտակում ավերիչ երկրաշարժից հետո։ Իր ազգին օգնելու համար արտիստը ստեղծեց «Ազնավուրը հայերի համար» ֆոնդը, որը շատ բան է արել մեր երկրի համար...