Քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանի տեսակետը Բորիս Նեմցովի սպանության վերաբերյալ

Քաղաքական 28 Փետրվար, 2015 21:16

Բորիս Նեմցովի սպանությունը կհանգեցնի միայն նրան, որ Նեմցովը կդառնա հակապուտինական հռետորության խորհրդանիշ, սակայն, քաղաքական իրողությունն այս սպանությունը չի կարող փոփոխել. Ալեքսանդր Իսկանդարյան Մոսկվայի Մեծ Մոսկվորեցկի կամրջի վրա փետրվարի 28-ի գիշերը գնդակահարել են Բորիս Նեմցովին: 55-ամյա քաղաքական գործչի վրա կրակել են 6 անգամ, որից 4-ը դիպել է նրան: Նեմցովը մարտի 1-ին նախատեսված «Գարուն» երթի կազմակերպիչներից մեկն էր: Քննիչները պարզում են ռուսաստանցի հայտնի քաղաքական գործիչ Բորիս Նեմցովի սպանության հանգամանքները, շրջանառվում են վարկածներ` կենցաղայինից մինչև քաղաքական: Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն Ալեքսանդր Իսկանդարյանը «Sputnik-Արմենիա» ռադիոկայանին տված հարցազրույցում, մեկնաբանելով սպանութան քաղաքական դրդապատճառի վարկածը, նախ նշեց, որ ոչ ոք երբեք չի իմանա, թե ով է իրականում եղել Նեմցովի սպանության պատվիրատուն` անգամ եթե վաղը հանրությանը ներկայացնեն մարդասպանին: Այս տեսակ սպանություններն իրականում երբեք չեն բացահայտվում: «Կարծում եմ, որ ամենայն հավանականությամբ սպանությունը կարող է քաղաքական բնույթի լինել այն առումով, որ մարդասպանի շարժառիթները քաղաքական էին: Ու այնուամենայնիվ, ես կդժվարանամ հիշատակել կոնկրետ այն մարդկանց կամ կառույցներին, որոնց համար այս սպանությունը շահավետ կլիներ: Հասկանալի է, որ ընդդիմադիրներն ու արմատականները պետք է մեղադրեն Պուտնին, ինչին, մեղմ ասած, դժվար է հավատալ, քանի որ իշխանություններն այդպիսի սպանության համար որևէ պատճառներ չունեին: Նեմցովը որևէ վտանգ իշխանության համար չէր ներկայացնում, ոչ էլ քաղաքական այլընտրանք էր հանդիսանում»: Խոսելով հետևանքների մասին՝ Ալեքսանդր Իսկանդարյանը նշեց, որ այս սպանությունը կհանգեցնի միայն նրան, որ Նեմցովը կդառնա հակապուտինական հռետորության խորհրդանիշ, սակայն, քաղաքական իրողությունն այս սպանությունը չի կարող փոփոխել: «Նման բան լինել չի կարող այն պարզ պատճառով, որ այն սպեկտրը, որը ներկայացնում էր Նեմցովը` անգամ ոչ թե քաղաքական, այլ հասարակական կոչվածը, չափազանց փոքր է. այն բավարար չէ քաղաքական որևէ փոփոխությունների համար: Այսպիսով, ո՜չ իշխանությունները, ո՜չ Պուտինը հիմքեր չունեին ոչ միայն սպանելու, այլ անգամ նկատելու այն, ինչ ասվում էր քաղաքական սպեկտրի այդ մասում»: Նեմցովը, թերևս, Ռուսաստանում մնացած իշխանության ամենակտրուկ ու արմատական քննադատներից մեկն էր: Սակայն, իշխանության համար դա լուրջ նշանակություն չուներ, քանի որ այն ամենը, ինչ նա գրում ու ասում էր, հաշվի առնելով ռուսական մեդիադաշտը, շարքային ռուսաստանցուն չէր էլ հասնում: Դրա համար անհրաժեշտ էր երկար որոնել դա ինտերնետում,- պարզաբանում է Իսկանդարյանը: Համապատասխանաբար, եթե սա դրսի պատվեր էր, ապա որ երկրից էլ լիներ այն, դա ցածրորակ մասնագետներ էին, քանի որ չէր կարելի ակնկալել, որ դրանով հնարավոր է իրական քաղաքականություն փոխել: Այն վարկածը, թե Նեմցովը ընտրվել է որպես զոհ, որի մահը կհանգեցնի հասարակական դժգոհության, իսկ հետո` ներքին ապակայունացման, անհիմն է. դա անհնար է: Նման բան տեղի չի ունենա, պնդում է Ալեքսանդր Իսկանդարյանը: «Իրականում, այս սպանության միջոցով հնարավոր չէ հասնել քաղաքական նպատակների: Եթե պատկերացնենք, թե դա ծրագրված էր արտերկրում, ինչ- որ դավադրություններով, ապա միայն եթե ծրագրողը ապուշ է, որին կարող է թվալ, որ դրանով ինչ-որ բանի կարելի է հասնել»: Այն, որ հայաստանյան մեդիա դաշտի համար սպանության մասին լուրը դարձավ գրեթե համար մեկը` չնայած բազմաթիվ առկա ներքաղաքական ու արտաքին խնդիրների, վկայում է Հայաստանում քաղաքական դիսկուրսի տհասության մասին: Հայաստանում երբեմն այլ երկրների ներքին խնդիրները` հատկապես դա վերաբերում է Ռուսաստանին, չեն ընկալվում որպես օտար երկրի ներքին խնդիր: Հաճախ հայկական քաղաքական դաշտի զարգացումներում հիշատակվում է Ռուսաստանը, չնայած իրականում դա Ռուսաստանի հետ կարող է որևէ կապ չունենալ: Սա կարծես չկտրված պորտալար լինի, երբ մենք չենք տարբերակում ներքինն ու արտաքինը: Սա հանգեցնում է նրան, որ դիսկուրսները թերհաս են. երբ ինչ-որ մի ռուս չինովնիկ, ինչ-որ մի տեղ մի բան է ասում, Հայաստանում դա չափազանցված կարևորություն է ձեռք բերում, կարծես անցնում է խոշորացույցով ու վերածվում է սպառնալիքի, չափազանց լուրջ քննարկումների: Հաճախ ենք հանդիպում այնպիսի խոսքերի, ինչպիսիք են` Ռուսաստանն արեց, Ռուսաստանն ասաց, Ռուսաստանն այս կամ այն, ու մեջբերում են մի երրորդական չինովնիկի խոսք: Ահա սա է այն անհասությունը, չտարբերակումը, որը հանգեցնում է նրան, որ լուրջ իրադարձություններն ընկալվում են որպես նաև Հայաստանի համար կարևոր իրադարձություն: Չնայած նրան, որ ներհայաստանյան կյանքի համար սա բնավ ոչ մի իրադարձություն էլ չի հանդիսանում,- եզրափակեց Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանը: