Քարոզարշավն՝ իր բոլոր դրսևորումներով
Ավարտվեց սահմանադրական փոփոխությունների հանրաքվեին նախորդող քարոզարշավը, և թե «Այո»-ի, թե «Ոչ»-ի կողմնակիցներից ասելիք ունեցողները հիմնականում ասեցին իրենց ասելիքը, չունեցողներն էլ ասեցին այն, ինչ սովորաբար ասում են ասելիք չունենալու դեպքում: Թվում է, թե ևս մեկ փուլ առաջ անցանք, ևս մի կարևոր իրադարձություն 2 օր անց կդառնա արդեն անցյալ, բայց իրականում մենք մեկ քայլ հետ կատարեցինք: Ոչ, խոսքը «Այո»-ի ու «Ոչ»-ի մասին չէ: Այս քարոզարշավի ընթացքում նկատեցի մի երևույթ, իրողություն, որն ինձ այսօր ավելի է մտահգում, քան «Այո»-ի ու «Ոչ»-ի ճակատագիրը: Դա մեր բարոյական նկարագրի՝ ևս մեկ աստիճան անկումն է, դա մեր հերթական նահանջն է: Ի՞նչ տեսանք մենք այս քարոզարշավի ընթացքում՝ մաղձ, թույն, ատելություն միմյանց նկատմամբ, շռայլվող վիրավորական խոսքեր, մինչև անգամ հայհոյանքներ, անեծքներ, և այս ամենը միայն նրա համար, որ մարդիկ ուղղակի տարբեր ձև են մտածում, ոմանք կողմ են նախագծին, ոմանք էլ՝ դեմ: Ու կարևոր չէ, որ թե կողմ, և թե դեմ լինողները հայրենակիցներ են, նույն քաղաքում ապրողներ, միգուցե հաճախ հանդիպողներ, նույնիսկ իրար հետ հաց կիսողներ, դա էլ չի փրկում շատերին մաղձից և այդ մաղձի տակ մնալուց:
Սա մեր այսօրվա նկարագիրն է, և այսպիսի նկարագիր ունենալով, հավատացեք, մենք եթե նույնիսկ օրական 3 անգամ ռեժիմով իշխանություն փոխենք, միևնույն է՝ ոչինչ չի փոխվի, որովհետև ոչ միայն քաղաքական համակարգերն են նեխում, այլ նաև մեր արժեհամակարգը: Քաղաքական հայացքները չկիսողը վերածվել է անձնական թշնամու, «դավաճանի», յուրաքանչյուրը դիմացինենրի կասկածում է ծախված լինելու մեջ: Երբ ժամանակին Սերժ Սարգսյանն ասաց, թե երկրում գաղջ մթնոլորտ կա, չեմ հիշում՝ ինչը կոնկրետ նկատի ուներ, բայց իսկապես որ նման մթնոլորտը առկա է: Դեկտեմբերի 6-ը շուտով կմնա անցյալում, շատերը նույնիսկ կմոռանան էլ, թե իրենք «Այո» էին, թե «Ոչ», բայց արդյունքում կփչանան ևս մի շարք մարդկային հարաբերություններ, ևս մի խումբ ընկերներ կվերածվեն նախկին ընկերների, թափված մաղձն ու վիրավորանքները եթե նույնիսկ ջնջվեն ֆեյսբուքյան էջերից և քննարկումներից, միևնույն է՝ ֆիքսվում են նաև շատերի հիշողության մեջ և իրենց բացասական հետքը թողնում են:
Քանի դեռ մենք չգիտենք, թե ինչ է քաղաքական կուլտուրան, և ընդհանրապես՝ ինչ է կուլտուրան, դեռ շատ վաղ է երազել ավելի լավ կյանքի մասին: Առաջին փոփոխությունը, որ մեզ անհրաժեշտ է, դա մեր արժեհամակարգի փոփոխությունն է՝ առանց քաղաքական երանգներ դրան տալու: Պիտի նախ մենք փոխվենք, որպեսզի միգուցե հետո էլ հասկանանք մյուս հնարավոր փոփոխությունների արժեքը:
Կարեն Վարդանյան
