Համաշխարհային բանկը կանխատեսում է Հայաստանի մարզերի տնտեսական զարգացման լուրջ արդյունքներ
Economics
Համաշխարահային բանկի կողմից Տեղական տնտեսության և ենթակառուցվածքների զարգացման ծրագիրը նպատակ ունի Հայաստանում իրականացնելու Հայաստանի կառավարության համար առաջանահերթություններից մեկը համարվող մարզերի միջև անհամապատասխանության վերացումը: «Արմենպրես»-ի հաղորդմամաբ` դեկտեմբերի 23-ին լրագրողների հետ հանդիպմանն նման դիտարկում արեց Համաշխարհային բանկի հայաստանյան գրասենյակի ղեկավար Լորա Բեյլին:
«Երկու տարի ՀՀ կառավարության և մարզերի հետ անմիջական աշխատանքի շնորհիվ մենք կարողացանք հասնել ծրագրի ֆինանսավորման փուլին: Աշխատելով այնպիսի ծրագրերի ուղղությամբ, ինչպիսիք են ճանապարահաշինությունը, ջրամատակարարումը, ոռոգման համակարգը, ենթակառուցվածքների բարելավումը` մենք կարող ենք բարելավել մարդկային կյանքի կենսամակարդակը»,- ասաց Բեյլին:
Գրասենյակի ղեկավարի խոսքով, այս ծրագրի նախագծի վրա աշխատելիս Բանկն օգտագործել է թե՛ համաշխարհային, եւ թե՛ Հայաստանում արդեն իսկ գոյություն ունեցող փորձը: Ինտեգրված մոտեցումը հնարավորություն կտա նոր աշխատատեղեր, եկամտի նոր աղբյուրների ստեղծել, բայց նաև զբոսաշրջությունից ստացված գումարը պետք է կարողանալ տեղափոխել մարզեր, տեղական վայրեր, որն իր հերթին արդեն իր ազդեցությունը կունենա տեղական բնակչության բարեկեցության աճի վրա:
«Նմանատիպ մոտեցում մենք տեսել ենք Վրաստանի Կախեթի շրջանում, բայց, միգուցե, այս մոտեցումը ցուցաբերելով, մենք ավելի մեծ արդյունքի հասնենք , որովհետև կարող ենք օգտվել ավելի մեծ ժառանգությունից, որը գոյություն ունի Հայաստանի մարզերում: Գլոբալ առումով զբոսաշրջությունը կարող է շատ ուժեղ խթան հանդիսանալ Հայաստանի տնտեսության համար»,-հավելեց բանկի ներկայացուցիչը:
Համաշխարհային բանկի հայաստանյան գրասենյակի ծրագրային վերլուծաբան Նորա Միրզոյանն ասաց, որ ծրագրի իրականացման համար ուսումնասիրվել են տեղական և միջազգային զբոսաշրջային հոսքերը, ծառայություններն, առկա խոչընդոտներն ու մշակութային հուշարձանների և ավանդույթների հարստությունը:
«Հաշվի առնելով Հայաստանի մշակութային պատմական հարստությունը՝ ընտրվել է առավել հեռանկարային` հարավային միջանցքը, որն իր մեջ ներառում է 3 մարզեր` Արարատ, Վայոց Ձոր և Սյունիք: Ինչպես նաև ընտրվել են մի շարք համայնքներում` կենտրոնական Կոտայքի և հյուսիսայի՝ Լոռու մարզերում գտնվող Համաշախարհային ժառանգություն ներկայացնող վանական համալիրները` Գեղարդավանքը, Հաղպատը և Սանահինը»- նշեց Միրզոյանը:
Վերլուծաբանը հավելեց, որ ծրագրի մոտեցումն է ներդրումներ իրականացնել զբոսաշրջային ենթակառուցվածքներում, բարեկարգել հասարակական, քաղաքային, մշակութային միջավայրը, զարգացնել հմտությունները, տարատեսակեցնել զբոսաշրջային արտադրանքը, որը շատ կարևոր է՝ հաշվի առնելով, որ հիմնական նպատական է տեղական տնտեսության խթանումը: Բոլոր գործընթացներն ապահովելու են մասնավոր սեկտորի մասնակցությունը:
«Ծրագիրը բաղկացած է երեք բաղադրիչից`ժառանգության հանգույցի վերականգնում, զբոսաշրջային երթուղիների զարգացում և ինստիտուցիոնալ զարգացում: Զբոսաշրջային երթուղիների զարգացումն իրենից ներկայացնում է այնպիսի երթուղիների առաջարկ, որը կապահովի գիշերակացը հենց մարզերում: Այսօր տեղի է ունենում հակառակը. զբոսաշրջիկները Երևանից մեկնում են մարզեր ու վերադառնում Երևան, արդյունքում հիմնական ֆինանսական ռեսուրսը շարունակում է կենտրոնանալ Երևանում»,- ասաց նա՝ հավելելով, որ յուրաքանչյուր ընտրված վայրում ներդրվելու և մշակելու են աշխատանքներ իրականացնելու պլաններ:
Անդրադառնալով ինստիտուցիոնալ բաղադրիչին, Միրզոյանը նշեց,որ այն ենթադրում է տեղական կառույցների հզորացում, ինստիտուցիոնալ կարողությունների զարգացում այն առումով, որ բոլոր ենթակառուցվածքների բարեկարգումը ճիշտ օգտագործվի: Կլոր տարին զբոսաշրջություն իրականացնելու և հոսքերը դեպի տեղական տնտեսություններ ուղղելու համար նախատեսվում է փառատոնների, ավանդական ծեսերի, արհեստների հմտությունների զարգացում:
Դեկտեմբերի 22-ին Համաշխարհային բանկի գործադիր տնօրենների խորհուրդը հաստատեց 55 միլիոն ԱՄՆ դոլարին համարժեք վարկի տրամադրումը Հայաստանին` Տեղական տնտեսության ենթակառուցվածքների զարգացման (ՏՏԵԶ) ծրագրի շրջանակում: Այն նպատակ ունի ենթակառուցվածքային ծառայությունների ու ինստիտուցիոնալ կարողությունների բարելավման միջոցով երկրի հինգ ընտրված մարզերում մեծացնել զբոսաշրջության մասնաբաժինը տեղական տնտեսության մեջ:
