«Պարտավոր են բացատրություն տալ, թե դրամի արժևորման պարագայում ինչո՞ւ նույն գները չեն վերականգնվում». «Փաստ»
Interview
«Փաստ» օրաթերթը գրում է
Երկրում շարունակվում է գնաճը՝ մսամթերք, բանջարեղեն, դեղեր, վառելիք, պարենային և ոչ պարենային ապրանքներ, միևնույն ժամանակ չեն բարձրանում նվազագույն աշխատավարձը, թոշակներն ու նպաստները: Ինչպես հաճախ ասվում է՝ «ապրելը թանկացել է»: Գների հետ կապված վայրիվերումներն ավելի հաճախ կապում էին դրամի արժեզրկման և դոլարի փոխարժեքի կտրուկ բարձրացման հետ: Բայց հիմա ունենք հակառակ պատկերը, այդ դեպքում ինչո՞ւ գնանկում չկա:
«Իրազեկ և պաշտպանված սպառող» ՀԿ-ի նախագահ Բաբկեն Պիպոյանը նշում է՝ մինչ այժմ, երբ առիթ է եղել գնաճի մասին խոսելու, նա այն միայն դոլարի փոխարժեքի հետ չի կապել, այլ հարց է, թե ով ինչպես է մեկնաբանել գնաճը երկրում: «Բոլոր այն մարդիկ, կառույցները, որոնք, այսպես ասած, իրական խնդրից խուսափելու համար փորձ էին անում այդ ամենը կապել դրամի արժեզրկված լինելու հետ, այ, հիմա այդ մարդիկ պետք է սկսեն պատասխան տալ սուտ խոսելու համար: Մարդիկ, որոնք գնաճը պայմանավորում էին միայն դրամի արժեզրկմամբ, հիմա պարտավոր են բացատրություն տալ, թե դրամի արժևորման պարագայում ինչո՞ւ նույն գները չեն վերականգնվում»,- «Փաստի» հետ զրույցում ասում է Պիպոյանը:
Ընդգծում է՝ իրականում խնդիրները բազմակոմպոնենտ էին: «Այդ բազմակոմպոնենտությունից մեկն իրականում ոչ ազատ շուկայական հարաբերություններն են, որովհետև մենք միայն խոսում ենք ազատ շուկայական հարաբերությունների մասին, բայց ազատ շուկայական հարաբերություններն իրականում մշտապես գործում են այն խաղի կանոններով, որոնք սահմանվում են պետության կողմից: Իսկ սահմանված խաղի այդ կանոններն ինքնին արդեն բարդացնում են նոր խաղացողների ներգրավումը գործընթացներում, քանի որ հին խաղացողները վաղուց ունեն իրենց խաղի կանոնները: Այդ մշակույթն առանց լրացուցիչ գործիքակազմի չենք կարող կոտրել»,- նշում է մեր զրուցակիցը:
Ասում է՝ հաջորդիվ պետք է լինի պետության խիստ վերաբերմունքը բոլոր տեսակի չարաշահումներին, ինչը կարծես բացակայում է: «Ըստ էության, գնաճը որպես պրոբլեմ դիտարկում է բացառապես Կենտրոնական բանկը: Չենք կարող մեղադրել Կենտրոնական բանկին, որ նա չի ուզում և չի ձեռնարկում որևէ քայլ այս ամենը լուծելու համար: Մասնագետները մասնագիտական հարթության մեջ կարող են կիսել կամ չկիսել այս կամ այն մոտեցումը, այս կամ այն մոտեցման արդյունավետության չափը, բայց առնվազն ազնիվ չի լինի մեղադրել այս կառույցին, որ նա չի ախտորոշել, դիտարկել գնաճը որպես առկա պրոբլեմ և չի ձեռնարկել քայլեր դրա կարգավորման համար»,ասում է փորձագետը:
Հավելում է՝ մնացած կառույցների դեպքում, կարծես թե, սա ոչ միայն շոկային չէ, այլ նաև լավ է: «Էկոնոմիկայի նախարարությունը կարող է ուրախանալ և ասել՝ ինչ վատ է որ, առևտրաշրջանառությունն է լավացել, մնացած վիճակագիրները կասեն՝ ինչ լավ աճեր ունենք գնաճի հաշվին, բայց, որպես պրոբլեմ, չարաշահումների դեմ պայքար չկա: Մրցակցության պաշտպանության հանձնաժողովն, ըստ էության, առնվազն շաբաթը մեկ պետք է տեղեկացներ, թե որ ոլորտն է ուսումնասիրում, որում ռեսուրսը չի բավականացնում, ինչ քայլեր են անհրաժեշտ ռեսուրսների ամրապնդման համար: Տեսնում ենք, որ շուկան առնվազն արագ չի արձագանքում:
Երբ մենք ունենում ենք գնաճ, շուկայի խաղացողները դառնում են սպրինտեր, շատ արագ վազում են այդ գնաճի հետ: Բայց այն դեպքում, երբ նրանք արագորեն արձագանքում են գնաճին, նույն արագությամբ չեն արձագանքում գնանկմանը: Բայց չպետք է նաև միակողմանի դիտարկենք շուկայի խաղացողների խնդիրը: Շուկան կանխատեսելիություններ պետք է ունենա, այսինքն՝ խաղացողները պետք է հասկանան, թե ինչպես է ստացվում, որ պայմանականորեն դոլարի փոխարժեքը 520 դրամից հաշված օրերի ընթացքում դարձավ 490 դրամ: Այս դեպքում ավելի բնական ընթացք կլիներ փոքր-փոքր քայլերով դրան գալը: Պետությունը նաև պետք է խոսի հնարավորությունների մասին, արդյո՞ք սա արհեստական լրացուցիչ ձեռք է, որը կարգավորումներ է կատարում, այսինքն՝ պետք է հասկանանք՝ դրամն այսքան արժևորելու հնարավորություն երկարաժամկետ կտրվածքով ունենք, թե՞ կարճաժամկետ: Բիզնեսն իր պլանավորումներն իրականացնում է սրանով: Այս գործընթացը ցավ է պատճառում քաղաքացուն, և պետությունը դրան որպես ցավի, պրոբլեմի և դրա լուծման չի նայում»,- եզրափակում է Բաբկեն Պիպոյանը:
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
