Երկուշաբթի դեկտեմբերի 1-ի առավոտյան բանկերի մասնաճյուղերում և փոխանակման կետերում փոխարժեքը կտրուկ փոխվեց` 1 դոլարի դիմաց կազմելով միջինը 445 դրամ առքը, 460 դրամ վաճառքը: Սա այն դեպքում, երբ նոյեմբերի 24-ին դրամի կտրուկ` 16 դրամով արժեզրկումից և 1 դոլարի դիմաց 435 դրամի հասնելուց հետո, հաջորդ օրերին փոխարժեքը գտնվում էր 435-440 դրամի միջակայքում:
Ուրբաթ օրը ՆԱՍԴԱՔ ՕԷՄԷՔՍ ԱՐՄԵՆԻԱ ֆոնդային բորսայում նույնպես դոլարը վաճառվել էր 438 դրամով: Ընդ որում, բորսայում վաճառքի ծավալները ոչ մի կերպ չէին տարբերվում միջին օրական վաճառքի ցուցանիշներից: Սակայն, ինչպես արդեն նշեցինք, հանգստյան օրերին հաջորդող երկուշաբթի, երբ ֆոնդային բորսայում դեռևս գործարքներ չէին եղել և միջին կշռված փոխարժեք չէր ձևավորվել, բանկերի մասնաճյուղերում և փոխանակման կետերում փոխարժեքը ևս մեկ կտրուկ ցնցում ունեցավ, հասնելով վերևում նշված ցուցանիշներին:
Առաջին տպավորությամբ երկուշաբթի օրը ֆինանսական շուկայում տեղի ունեցածը սուբյեկտիվ պատճառներ ունի: Իրադարձությունների տրամաբանությանը հետևելով, ևս նույն եզրակացությունն է ստացվում: Բանն այն է, որ միջազգային շուկայում փոխարժեքների կտրուկ տատանում այդ օրերին տեղի չունեցավ: Հայաստանում նույնպես այդ օրերին էական ոչ մի իրադարձություն չեղավ, որ կարող էր նման կտրուկ տատնման պատճառ դառնալ:
Այդ դեպքում ինչո՞վ էր պայմանավորված երկուշաբթի օրը բանկերում ու փոխանակման կետերում փոխարժեքի նման կտրուկ փոփոխությունը: Ընդ որում, առքի (միջինը 445 դրամ) և վաճառքի (միջինը 460 դրամ) մեծ տարբերությունից ենթադրվում էր, որ ավելի մեծ արժեզրկման սպասումներ կառաջանան բնակչության մոտ, մարդիկ զանգվածաբար կնետվեն դոլար գնելու, ինչը նշանակում էր, որ դոլարի վաճառքն այդ օրը բավականին բարձր շահույթներ էր ապահովելու: Ինչը և տեղի ունեցավ:
Բանկերն այդ օրը բավականին լուրջ շահույթ ունեցան արտարժույթի` նախորդ օրերին էապես ցածր գնով բորսայից ձեռք բերած դոլարի վաճառքով: Եթե փոխարժեքի կտրուկ բարձրացումը պայմանավորված լիներ շուկայական գործոններով, ապա գոնե նույն օրը դոլար վաճառքի մեծ ծավալներ կգրանցվեին նաև ֆոնդային բորսայում: Մինչդեռ այդ օրը բորսայում ընդհանրապես առք ու վաճառք չեղավ: Այսինքն, բանկերն ու փոխանակման կետերը դոլար ձեռք բերելու կարիք չունեին, նրանց այդ պահին ունեցածը բավարար էր, որն էլ վաճառվում էր առավելագույն բարձր գնով: Իսկ ինչո՞վ էր զբաղված Կենտրոնական բանկը: Կենտրոնական բանկը օրվա վերջին հանդես եկավ հայտարարությամբ, նշելով, որ փոխարժեքի մեծ տատանումները «կրում են կարճաժամկետ բնույթ», կոչ անելով «զերծ մնալ արժութային սպեկուլյացիաներից և անհարկի փոխարկումներից, քանի որ փոխարժեքի նման տատանողական վարքագծի պարագայում, դրանք իրենց մեջ կրում են բարձր ռիսկեր և ակնկալվող օգուտի փոխարեն կարող են հանգեցնել զգալի վնասների»:
Դժվար չէ ենթադրել, որ այդ ուշացած կոչը նույն օրը ոչինչ չփոխեց, քանի որ նման հայտարարություններ պետք է արվեն կանխելու համար խուճապային տրամադրությունները: Բացի դրանից, ԿԲ-ն պետք է թույլ չտար իր իսկ մատնանշած արժութային սպեկուլյացիաները, որոնք իրականացրեցին առաջին հերթին հայաստանյան բանկերը: Արդեն դեկտեմբերի 3-ին փոխարժեքը բանկերի մասնաճյուղերում կայունացել է առքուվաճառքի 439-442,5 դրամ 1 դոլարի դիմաց ցուցանիշի շուրջ:
Ընդ որում, դոլարը վաճառվում է որոշ սահմանափակումներով` ժամային կամ ծավալային: ԿԲ-ն, փաստորեն, ուշացումով բանկերին պարտադրել է զերծ մնալ նախորդ օրվա գործելաոճից, քանի որ այն շարունակվելու դեպքում լուրջ բարդություններ կունենանք ոչ միան ֆինանսական շուկայում, այլ տնտեսության մեջ և սոցիալական ոլորտում ընդհանրապես, իսկ երկարաժամկետ առումով հայկական դրամի հեղինակությունը էլի ավելի կտուժի և դոլարիզացիայի մակարդակը ավելի կբարձրանա:
Դրա վնասակար հետևանքների մասին բազմիցս Հայաստանին զգուշացրել են նաև միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունները: Դոլար-դրամի իրական, շուկայում ձևավորված իրավիճակին համապատասխանող փոխարժեքը մասնագետների և ոլորտի պատասխանատուների գնահատմամբ` 440 դրամ 1 դոլարի դիմաց միջակայքն է:
Արման Համբարձումյան
Ucom and Impact Hub Yerevan Continue Supporting the Development of Green Startups in Armenia
Moody's Ratings affirms Unibank’s B1 ratings with a stable outlook
''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes
Up to 30% idcoin at pools: Idram&IDBank
Moody’s Reaffirms ZCMC’s B2 Credit Rating with Stable Outlook
''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram''
Firebird and the Government of Kazakhstan Sign Strategic Agreements to Advance National AI Infrastructure
IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026
Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBank
Wildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase Service
ZCMC Joins the United Nations Global Compact
Ucom Launches uPlay Cinema: Hundreds of Movies for a Single Monthly Fee
From Small Steps to Big Changes: “The Power of One Dram” Turns 6
Junius is back — with a new tournament and valuable prizes
Ameriabank and FMO Sign EUR 120 Million Agreement to Support MSMEs and Advance Green Finance in Armenia
International Children’s Day with EU and “Armenian Virtuosos”
There is widespread FEAR [in Armenia] — Ex-Defense Minister Arshak Karapetyan
Firebird’s AI Megaproject Enters Final Stage of Phase One Construction
0% Commission on Leveraged Share Purchases via the ARARATBANK Trading Platform
Customer Appreciation Day in Gyumri: IDBank
Solis CJSC, managed by Amber Capital and combining a portfolio of solar power plants, issues bonds
Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in a Panel Discussion at RISE Powered by Silicon Mountains
Simple Talks: A Fresh Take on Finance with AraratBank
Ameriabank Won in 4 Categories at AMX Awards 2026
Idram Becomes a Partner of “Little Mher”
Unibank has launched instant transfers by phone number
Unisport Crowned Armenian Futsal Premier League Champion
On May 30, "Unisport" will compete for the title of the Armenian champion
With IDBank’s Support, Ian Gillan and Tony Iommi Awards Established at Gyumri Music School No. 6
An unforgettable day instead of toys: June 1st guide from Idram&IDBank
Unibank Issues Perpetual Bonds with a 13.25% Annual Yield for Shareholders
IDBank Presented It’s Vision for Social Responsibility at Impacture 2026
Unibank will not increase fixed-adjustable interest rates on loans secured by real estate
Ucom General Director Ralph Yirikian Participated in the Impacture 2026 Conference
“We are switching you to 5G, type a command”: IDBank warns about a fraud disguised as a “network update”
Ucom and staff.am Bring Together Armenia’s Business Leaders at Executive Offsite Vol.1
Ameriabank and ADB Signed a $100 Million Agreement to Expand Micro, Small, and Medium-Sized Enterprise and Green Finance in Armenia
Love Is… card from Unibank can win a trip to Paris
Learn by Playing. A Series of Financial Literacy Games with Idram, IDBank and “Novosti-Armenia”
Ucom and the Microsoft Innovation Center Collaborate on Cybersecurity Education
Unisport – Armenian Futsal Cup holder
Summer starts with iced coffee, what if it brings bonuses too? Idram&IDBank
AraratBank reduces loan interest rates for around 400 reliable SME customers
Team Holding Announces the Launch of the Third and Final Placement Phase of USD Bonds. Underwriter - Freedom Broker Armenia
Unibank Launches Biometric Identification in UNIMobile App
Unisport reaches the finals of the Futsal Armenian Cup and Premier League
IDBank was the strategic partner of the “Women in Leadership Forum & Awards 2026”
Unibank Launches Fee-Free Online Payroll Card Issuance
Ucom Supported the First-ever Western Asia Regional FPV Drone Race in Armenia
Protect Yourself from Fraud: Safety Tips from AraratBank 
ZCMC CJSC general director R.N. Khudoli on the օccation of Internatioanal Labour day
World Bank Armenia has organized discussion on facilitating women’s wider engagement in sectors that have been traditionally male dominated in the country
On the occasion of International Women's Day ZCMC employees were awarded
ZCMC declares, that the Russian company GeoProMining LLC has never been and is not currently a shareholder of the Company, nor does it have any stake in the Company's ownership structure
No international support and no organization to take real steps to prevent decades of cultural, ethnic and religious hostility towards Armenians and their heritage. Anna Kostanyan
''Do not trust your eyes’’: IDBank warns about fraud using deepfakes
1
Wildberries and Unibank in Armenia Launch Installment Purchase Service2
''Teach For Armenia'' is the June beneficiary of the ''Power of One Dram''
3
Financial Literacy Training for Young Chess Players: Idram & IDBank4
IDBank issued the 4th and 5th tranches of bonds of 2026
5