«Անձնական տվյալների պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունվեց Ազգային ժողովի կողմից: Նախագիծը, որոշակի թերություններով հանդերձ, կարելի է համարել առաջընթաց քայլ մեր երկրում մարդու իրավունքների պաշպանվածության տեսանկյունից, որը տալու է լրացուցիչ մեխանիզմներ ոլորտն ավելի մոտեցնելու ժողովրդավարական արժեհամակարգին ու սկզբունքներին: Անձնական տվյալների պաշտպանությունն անձի ազատության և այդ ազատությունը հնարավորինս առանց խոչընդոտների իրացնելու լավագույն մեխանիզմներից է: Այն նաև մարդու իրավունքների պաշտպանվածության լավագույն երաշխիքներից է, որը չի կաշկանդում մարդու գործողությունները իրացնելու սեփական իրավունքները ազատության սկզբունքի գործադրմամբ: Այս հիմնարար արժեքների կյանքի կոչման համար պետք է սահմանվեին ոլորտի կարգավորման այնպիսի գաղափարական մոտեցումներ և կառուցակարգային սկզբունքներ, որոնք հնարավորություն կտային անձնական տվյալների պաշտպանության համար սահմանել առարկայական երաշխիքներ: Գործող օրենքը չէր տալիս նման երաշխիքներ, թե ինչպիսի միջոցներով ու ձևերով կարելի է անձնական տվյալների պաշտպանությունն իրականացնել:
Ընդունված նախագծով, սակայն, որոշ չափով երաշխավորվում է անձնական և ընտանեկան կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքի պաշտպանությունը անձնական տվյալների մշակման բնագավառում, անձնական տվյալների մասին ՀՀ օրենսդրությունը համապատասխանեցվում է եվրոպական չափանիշներին և ՀՀ ստանձնած միջազգային պարտավորություններին՝ նպաստելով Հայաստանի կողմից մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանության բնագավառում իրականացվող քաղաքականությունն առավել հուսալի, կանխատեսելի ու վստահելի դարձնելուն: Թե ինչպես դա կհաջողվի, ցույց կտա նաև Կառավարության ստանձնած պարտավորությունն ու քաղաքական կամքը:
Նոր կարգավորմամբ պետք է անձի մասին տվյալները հավաքագրվեն որևէ կոնկրետ նպատակով: Սա շատ կարևոր դրույթ է հենց վերը նշված անձի ազատության, դրա պաշտպանության ինստիտուտի գործարկման և մարդու իրավունքների իրացման առումով: Կարևոր սկզբունքներից է նվազագույնի սկզբունքը, ըստ որի՝ պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինները անձի մասին փոխադարձաբար որևէ տեղեկություն ստանալու առումով պետք է բավարարվեն հնարավորինս քիչ տեղեկատվությամբ: Այս կարգավորման հիմքում դրվել է նաև անձանց քիչ ծանրաբեռնելու գաղափարը: Նախագծով, ի թիվս այլ երաշխիքների, անձանց իրավունքներն իրացնելու առումով տրվում են լայն հնարավորություններ: Անձը կարող է մշակողից պահանջել ոչնչացնել, ուղեփակել և նվազեցնել անձնական տվյալները, որոնք անհրաժեշտ չեն նպատակին հասնելու համար: Նախագծով նախատեսվում է նաև անհրաժեշտ պաշտպանության ինստիտուտը: Սահմանված են մարմիններ, որոնք պետք է հետևեն, որպեսզի անձնական տվյալների մշակումը լինի օրինականության շրջանակներում, ինչպես նաև անձնական տվյալների մշակողներին ներկայացնեն երկրների լավագույն փորձը, որպեսզի նաև ձևավորվի համապատասխան մշակույթ այս ոլորտում: Այս մեխանիզմները շատ կարևոր են անձի գաղտնիության պահպանման երաշխիքների, ինչպես նաև՝ միջազգային ստանդարտներին մոտենալու և ոլորտում առաջընթաց ապահովելու առումներով: Իհարկե, շատ հարցեր մնում են բաց, մասնավորապես, երրորդ անձանց կամ երրորդ երկրներին անձի տվյալները փոխանցելու առումով կամ արդյո՞ք հեռախոսահամարը համարվում է անձնական տվյալ: Այս և այլ հարցերի մասին իրավացիորեն բարձրաձայնել են պատգամավորները նախագծի քննարկման ժամանակ: Կամ ինչպես նշել է Նիկոլ Փաշինյանը, ինչպես է կարգավորվելու այն իրավիճակը, երբ լրատվամիջոցը որոշում է որևէ թեկնածուի տվյալներ հրապարակել կամ ճշտել, թե իքս առանձնատունը ում է պատկանում և այլն: Այս առումներով օրենքը ամբողջական ու համակողմանի չի կարգավորում դաշտը, որը կարող է առաջացնել որոշակի ռիսկեր, սակայն խնդիրն այն է՝ որքանո՞վ է Կառավարությունը պատրաստ և նպատակային պաշտպանելու մարդու անձնական տվյալները և առաջացող խնդիրների դեպքում դրանք կարգավորել:
Այս ամենվ հանդերձ՝ օրենքը խայտառակություն չի կարելի համարել, ինչպես նշում են ոմանք, այն պարզ պատճառոով, որ մարդը կարող է պահանջել ոչնչացնել, ուղեփակել և նվազեցնել անձնական տվյալները, այսինքն՝ անձին տրվում է իրավունքի այնպիսի երաշխիք, որով նա կարող է տնօրինել իր անձնական տվյալների մասին տեղեկատվությունը կամ՝ որ տվյալները պետք է հավաքագրվեն կոնկրետ նպատակի առկայության պարագայում, ինչն անձնական տվյալների հավաքագրումը դարձնում է բարդ ու պատասխանատու գործընթաց:
Եթե նպատակն իրոք ուղղված է անձի իրավունքների իրացման հնարավորությունների կատարելագործմանը, այլ ոչ՝ անհայտ նպատակներով օրենքի առաձգական կիրառելիությանը, ապա բոլոր հարցերը շտկելի են, և նոր նախագիծը կարող է մարդու իրավունքների պաշտպանության ինստիտուտը կատարելագործել: Այս ոլորտը լինելով չափազանց բարդ և նուրբ, որը վերաբերում է յուրաքանչյուր անձին և նրա անձնական տվյալներին, որոնք խիստ բազմազան են, բազմաբնույթ ու դժվար տարորոշվող, բնականաբար ոլորտը դարձնում են դժվար կառավարելի ու վերահսկելի: Սակայն, մյուս կողմից էլ, պետք է ավելի շատ ենթարկել մշակումների փորձնական կիրառելիության դաշտում, երբ կառաջանան բացեր, որոնք կշտկվեն համապատասխան լրացումներով ու մշակումներով:
Անդրանիկ Բարսեղյան
AraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar
“Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone Scams
Soft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26
Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank
A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with Oracle
International Mother Earth Day. Idram&IDBank
Ucom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management Program
Unibank issues USD bonds with a 5.6% yield
AraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
IDBank and Idram participate in Career City Fest
AraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank
Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank
Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community
AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest
Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBank
The Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case
Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR
The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGO
Ucom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation Fellowship
Unibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"
Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia.
“A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.
Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)
AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient Equipment
Ucom Offers Virtual Cloud Server (VPS) Service
IDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME Sector
Up to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium Cards
Acba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreement
IDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGO
IDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia
Converse Bank Receives STP Excellence Award Once Again
Unibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offer
AraratBank in Lori: Competitive Solutions for Business and Economic Development
IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSU
Unibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)
Safe environment – Equal opportunities
AraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank
AG
World Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one another
IDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025
IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026
FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in Yerevan
Ucom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum
Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89
Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia
Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBank
USD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in Armenia
Statement by Archbishop Bagrat Galstanyan
Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBank
Ameriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine
ZCMC CJSC general director R.N. Khudoli on the օccation of Internatioanal Labour day
World Bank Armenia has organized discussion on facilitating women’s wider engagement in sectors that have been traditionally male dominated in the country
On the occasion of International Women's Day ZCMC employees were awarded
ZCMC declares, that the Russian company GeoProMining LLC has never been and is not currently a shareholder of the Company, nor does it have any stake in the Company's ownership structure
No international support and no organization to take real steps to prevent decades of cultural, ethnic and religious hostility towards Armenians and their heritage. Anna Kostanyan
