«Անձնական տվյալների պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքում լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծն առաջին ընթերցմամբ ընդունվեց Ազգային ժողովի կողմից: Նախագիծը, որոշակի թերություններով հանդերձ, կարելի է համարել առաջընթաց քայլ մեր երկրում մարդու իրավունքների պաշպանվածության տեսանկյունից, որը տալու է լրացուցիչ մեխանիզմներ ոլորտն ավելի մոտեցնելու ժողովրդավարական արժեհամակարգին ու սկզբունքներին: Անձնական տվյալների պաշտպանությունն անձի ազատության և այդ ազատությունը հնարավորինս առանց խոչընդոտների իրացնելու լավագույն մեխանիզմներից է: Այն նաև մարդու իրավունքների պաշտպանվածության լավագույն երաշխիքներից է, որը չի կաշկանդում մարդու գործողությունները իրացնելու սեփական իրավունքները ազատության սկզբունքի գործադրմամբ: Այս հիմնարար արժեքների կյանքի կոչման համար պետք է սահմանվեին ոլորտի կարգավորման այնպիսի գաղափարական մոտեցումներ և կառուցակարգային սկզբունքներ, որոնք հնարավորություն կտային անձնական տվյալների պաշտպանության համար սահմանել առարկայական երաշխիքներ: Գործող օրենքը չէր տալիս նման երաշխիքներ, թե ինչպիսի միջոցներով ու ձևերով կարելի է անձնական տվյալների պաշտպանությունն իրականացնել:
Ընդունված նախագծով, սակայն, որոշ չափով երաշխավորվում է անձնական և ընտանեկան կյանքի անձեռնմխելիության իրավունքի պաշտպանությունը անձնական տվյալների մշակման բնագավառում, անձնական տվյալների մասին ՀՀ օրենսդրությունը համապատասխանեցվում է եվրոպական չափանիշներին և ՀՀ ստանձնած միջազգային պարտավորություններին՝ նպաստելով Հայաստանի կողմից մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանության բնագավառում իրականացվող քաղաքականությունն առավել հուսալի, կանխատեսելի ու վստահելի դարձնելուն: Թե ինչպես դա կհաջողվի, ցույց կտա նաև Կառավարության ստանձնած պարտավորությունն ու քաղաքական կամքը:
Նոր կարգավորմամբ պետք է անձի մասին տվյալները հավաքագրվեն որևէ կոնկրետ նպատակով: Սա շատ կարևոր դրույթ է հենց վերը նշված անձի ազատության, դրա պաշտպանության ինստիտուտի գործարկման և մարդու իրավունքների իրացման առումով: Կարևոր սկզբունքներից է նվազագույնի սկզբունքը, ըստ որի՝ պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինները անձի մասին փոխադարձաբար որևէ տեղեկություն ստանալու առումով պետք է բավարարվեն հնարավորինս քիչ տեղեկատվությամբ: Այս կարգավորման հիմքում դրվել է նաև անձանց քիչ ծանրաբեռնելու գաղափարը: Նախագծով, ի թիվս այլ երաշխիքների, անձանց իրավունքներն իրացնելու առումով տրվում են լայն հնարավորություններ: Անձը կարող է մշակողից պահանջել ոչնչացնել, ուղեփակել և նվազեցնել անձնական տվյալները, որոնք անհրաժեշտ չեն նպատակին հասնելու համար: Նախագծով նախատեսվում է նաև անհրաժեշտ պաշտպանության ինստիտուտը: Սահմանված են մարմիններ, որոնք պետք է հետևեն, որպեսզի անձնական տվյալների մշակումը լինի օրինականության շրջանակներում, ինչպես նաև անձնական տվյալների մշակողներին ներկայացնեն երկրների լավագույն փորձը, որպեսզի նաև ձևավորվի համապատասխան մշակույթ այս ոլորտում: Այս մեխանիզմները շատ կարևոր են անձի գաղտնիության պահպանման երաշխիքների, ինչպես նաև՝ միջազգային ստանդարտներին մոտենալու և ոլորտում առաջընթաց ապահովելու առումներով: Իհարկե, շատ հարցեր մնում են բաց, մասնավորապես, երրորդ անձանց կամ երրորդ երկրներին անձի տվյալները փոխանցելու առումով կամ արդյո՞ք հեռախոսահամարը համարվում է անձնական տվյալ: Այս և այլ հարցերի մասին իրավացիորեն բարձրաձայնել են պատգամավորները նախագծի քննարկման ժամանակ: Կամ ինչպես նշել է Նիկոլ Փաշինյանը, ինչպես է կարգավորվելու այն իրավիճակը, երբ լրատվամիջոցը որոշում է որևէ թեկնածուի տվյալներ հրապարակել կամ ճշտել, թե իքս առանձնատունը ում է պատկանում և այլն: Այս առումներով օրենքը ամբողջական ու համակողմանի չի կարգավորում դաշտը, որը կարող է առաջացնել որոշակի ռիսկեր, սակայն խնդիրն այն է՝ որքանո՞վ է Կառավարությունը պատրաստ և նպատակային պաշտպանելու մարդու անձնական տվյալները և առաջացող խնդիրների դեպքում դրանք կարգավորել:
Այս ամենվ հանդերձ՝ օրենքը խայտառակություն չի կարելի համարել, ինչպես նշում են ոմանք, այն պարզ պատճառոով, որ մարդը կարող է պահանջել ոչնչացնել, ուղեփակել և նվազեցնել անձնական տվյալները, այսինքն՝ անձին տրվում է իրավունքի այնպիսի երաշխիք, որով նա կարող է տնօրինել իր անձնական տվյալների մասին տեղեկատվությունը կամ՝ որ տվյալները պետք է հավաքագրվեն կոնկրետ նպատակի առկայության պարագայում, ինչն անձնական տվյալների հավաքագրումը դարձնում է բարդ ու պատասխանատու գործընթաց:
Եթե նպատակն իրոք ուղղված է անձի իրավունքների իրացման հնարավորությունների կատարելագործմանը, այլ ոչ՝ անհայտ նպատակներով օրենքի առաձգական կիրառելիությանը, ապա բոլոր հարցերը շտկելի են, և նոր նախագիծը կարող է մարդու իրավունքների պաշտպանության ինստիտուտը կատարելագործել: Այս ոլորտը լինելով չափազանց բարդ և նուրբ, որը վերաբերում է յուրաքանչյուր անձին և նրա անձնական տվյալներին, որոնք խիստ բազմազան են, բազմաբնույթ ու դժվար տարորոշվող, բնականաբար ոլորտը դարձնում են դժվար կառավարելի ու վերահսկելի: Սակայն, մյուս կողմից էլ, պետք է ավելի շատ ենթարկել մշակումների փորձնական կիրառելիության դաշտում, երբ կառաջանան բացեր, որոնք կշտկվեն համապատասխան լրացումներով ու մշակումներով:
Անդրանիկ Բարսեղյան
Апелляционный суд отменил оправдательный вердикт в отношении троих членов движения «Тавуш за Родину»
Кэшбэк до 2% с картами IDBank Mastercard и ArCa
Фотограф Армен Амбарцумян удостоен награды ISPWP
Испания приветствует прогресс в процессе нормализации отношений между Азербайджаном и Арменией
Президент США: Путин пойдет на уступки
Айк Мартиросян стал победителем Международного шахматного турнира
Инспекционный орган по надзору за рынком Армении в 2025 году выписал штрафы на сумму более $1,1 млн.
Самые дорогие сумки Мелании Трамп: крокодиловая Birkin за сотни тысяч долларов и другие люксовые сокровища
Парламент Армении одобрил в первом чтении законопроект о внесении поправок в Избирательный кодекс
Трамп: США в вопросе Гренландии могут делать «все, что захотят»
ААЦ подала два иска против Степана Асатряна
За пределами политических лозунгов — вопрос экономической ориентации Армении
Рынок ЕАЭС без промышленной динамики: экономический тупик Армении
ВТБ (Армения) выпустил карту MIR Travel для удобных платежей и переводов между Россией и Арменией
Кэшбэк до 2%, бесплатная карта Mastercard и бесплатная карта ArCa при присоединении к IDSalary
Они «анализируют» речь других, оставляя в стороне собственные дела: «Паст»
Что еще «откроют» перед выборами? «Паст»
Недействительные говорят о «недействительности»: «Паст»
Стартует конкурс образовательной программы «Армянские Виртуозы» фонда «Музыка во имя будущего»
Ожидается рост цен на земли: «Паст»
Забронируйте участие в конференции FINTECH360 до 31 марта и получите скидку 15%
Власти Армении сознательно обирают народ: ежедневно из карманов населения выкачивается более 500 миллионов драмов
BVLGARI на LVMH Watch Week 2026: «Искусство золота» в римском стиле и швейцарской точности
Пашинян обвинил оппозицию в разрушении железной дороги, отвечая на вопрос о поездах в Азербайджан
Безопасность и суверенитет: вызовы Армении на Южном Кавказе
«Интер» поздравил Генриха Мхитаряна с днем рождения
Константин Орбелян номинирован на премию Cultural Icon Award
В Европе опасаются, что в Давосе Трамп объявит о новой альтернативе ООН
Трамп включил армяно-азербайджанский процесс в список своих достижений за 365 дней у власти
В Германии сошел с рельсов поезд метро
В Армении 27 января объявлен днем памяти погибших при защите Отечества
Главный дипломат ЕС прокомментировала угрозы Трампа захватить Гренландию
Кто возглавит опытную партию, и каковы его амбиции? «Паст»
В Братиславе сформирован международный фронт защиты Армянской Апостольской Церкви: «Паст»
Власти всячески препятствовали проведению мероприятия «Мы есть»: «Паст»
Правительство Армения просит льгот для торговли со странами ЕАЭС
Россия может увеличить срок пребывания в стране перевозчиков из Армении
Трамп заявил, что больше не будет думать только о мире
Спикер: Ереван будет пытаться найти решение для возвращения всех пленных из Баку
Гамбарян: Вопросы «церковь-священнослужитель» выходят за рамки государственного контроля
Сеть фиксированной связи Ucom доступна в Зовуни
27-29 апреля в Ереване состоится международная конференция FINTECH360
Внешние «игроки» уже открыто вмешиваются во внутренние дела Армении: «Паст»
Коррупция вернулась в КГД? «Паст»
Отравились не едой, а... угарным газом: «Паст»
Нарушение годами: нулевое производство: почему Антикоррупционный комитет «не видит» очевидного? «Паст»
У Самвела Карапетяна диагностировали коронавирус, ему намеренно не оказали медпомощь: Арам Вардеванян
ЕАЭС и Россия — в основе экономики Армении: цифры, рынки и зависимости
Министр юстиции РА приняла посла Болгарии
В Гренландии отметили спад экономической активности после угроз США 
«Армянские Орлы» поддерживают дружественные власти и народ Ирана: Дональд Трамп является разрушительным диктатором для независимых и суверенных государств․ Хачик Асрян
Начался процесс аттестации на 2026 год высшего и старшего офицерского состава Вооруженных Сил РА
Во Франции проводится расследование по факту кибератаки на почту: сообщается о пророссийских хакерах
Ливанский судья допросит в Болгарии судовладельца, объявленного в розыск в связи со взрывом в порту Бейрута
Тысячи словаков по всей стране вышли на протесты против правительства Фицо
Стартует конкурс образовательной программы «Армянские Виртуозы» фонда «Музыка во имя будущего»1
Ожидается рост цен на земли: «Паст»2
Что еще «откроют» перед выборами? «Паст»3
Кэшбэк до 2%, бесплатная карта Mastercard и бесплатная карта ArCa при присоединении к IDSalary4
Внешние «игроки» уже открыто вмешиваются во внутренние дела Армении: «Паст»5