Սահմանադրական բարեփոխումների կոնցեպցիայի և մասնավորապես, դատական բարեփոխումների մասին Orer.am-ի զրույցը փաստաբան Հասմիկ Օհնիկյանի հետ:
Վերջին օրերին ակտիվ քննարկման առարկա է դարձել երկրում սահմանադրական բարեփոխումների իրականացման անհրաժեշտությունը: Հայեցակարգով առաջարկվող բարեփոխումներն առնչվում են նաև դատական համակարգին: Ինչպե՞ս եք գնահատում դատական համակարգին վերաբերող բարեփոխումները:
Հայեցակարգով դատական համակարգին առնչվող բարեփոխումները, առկա խնդիրների լուծման մեխանիզմները այս պահին հստակ չեն, այնուամենայնիվ դատական համակարգում բարեփոխումներ կատարելու անհրաժեշտությունն անհերքելի է:
Առաջարկվում է մասնավորապես եռաստիճան դատական համակարգից անցում կատարել երկաստիճանի: Ո՞րն է Ձեր կարծիքն այս հարցի վերաբերյալ:
Գործնականում ներկայումս էլ դատական գործերի բացարձակ մեծամասնությունը քննության է առնվում երկու ատյաններում: Դատական համակարգի երրորդ ատյանի՝ Վճռաբեկ դատարանի դերը կայանում է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, իրավունքի զարգացմանը նպաստելու մեջ, հետևաբար միայն բացառիկ դեպքերում է գործի քննությունն իրականացվում երեք ատյանների մակարդակով: Այս տեսակետից, կարծում եմ, առաջարկվող փոփոխությունը գործող իրողությունից քիչ է տարբերվելու:
Այդ դեպքում արդյո՞ք դատական ատյանների կրճատումն անհրաժեշտություն չէ դատավարության արագությունն ապահովելու առումով:
Չեմ կարծում, որ դատական ատյանների կրճատումը կարող է այդ առումով ակնհայտ շոշափելի արդյունքներ երաշխավորել, քանի որ մենք խնդիր ունենաք նախ դատարանների կողմից միևնույն ատյանում գործի քննության ողջամիտ ժամկետի պահպանման առումով:
Այս տեսակետից առավել կարևորում եմ դատավորների պատասխանատվության անխուսափելիության ապահովում՝ որպես դատական բարեփոխումների հիմնաքար:
Դատավորների պատասխանատվության միջոցներն ու մեխանիզմները՝ պայմանավորված տվյալ երկրի առանձնահատկություններից, միմյանցից տարբերվում են: Օրինակ Գերմանիայի Դաշնությունում և որոշ այլ երկրներում սահմանադրորեն ամրագրված է դատավորին այսպես կոչված սահմանադրական պատասխանատվության ենթարկելու Սահմանադրական դատարանի իրավունքը, որի հիմքը դատավորի կողմից սահմանադրությամբ ամրագրված սկզբունքների կամ լիազորությունների ոչ պատշաճ իրականացումն է: Սահմանադրական պատասխանատվության միջոցներն իրենց բնույթով և առաջացնող հետևանքներով միանշանակ առավել խիստ են և միգուցե դատավորներին առավել սթափեցնող. յուրաքանչյուր երկիր, ելնելով իր առանձնահատկություններից, պետք է իր համար ընտրի խնդրի արդյունավետ լուծման ընդունելի տարբերակը, որը չի ոտնահարի դատարանների անկախության սկզբունքը և միևնույն ժամանակ չի սահմանափակվի դրանով:
Այժմ արդեն որպես իրավաբան, ի՞նչ կարծիք ունեք հայեցակարգով առաջարկվող մնացյալ արմատական բարեփոխումների վերաբերյալ: Խոսքը, մասնավորապես, վերաբերում է կառավարման համակարգի փոփոխմանը և դրանով պայմանավորված նոր ինստիտուտների ներմուծմանը:
Դրական եմ համարում հանրային պետիցիայի ինստիտուտը գործարկելու հայեցակարգով ներկայացվող առաջարկը: Ուրախությամբ պետք է նշեմ, որ Հայաստանում ունենք կայացող քաղաքացիական հասարակություն, ուստի հանրային պետիցիայի ինստիտուտը, որպես անմիջական ժողովրդավարության գործուն մեխանիզմ, անհրաժեշտություն է:
Ինչ վերաբերում է պառլամենտական կառավարման համակարգին, ապա գտնում եմ, որ այն առավել ժողովրդավարական է, քանի որ իրենից ենթադրում է երկրի այսպես կոչված «կոլեգիալ» կառավարում, առավել կայուն է՝ հանրապետության նախագահի ընտրությունը և գործադիր մարմնի ձևավորումը խորհրդարանի կողմից իրականացվելու և նրա վստահությունն ունենալու շնորհիվ, ինչպես նաև առավել արդյունավետ՝ որոշակիորեն կայուն և միմյանց զսպելու ունակ իշխանություններ ունենալու շնորհիվ:
Այնուամենայնիվ, պետք է նկատի ունենալ, որ ցանկացած արմատական փոփոխություն, նոր ինստիտուտի ներմուծում և գործարկում կարող է առաջ բերել որոշակի բարդություններ, ուստի այս տեսակետից կարևորվում է ժողովրդի միասնականությունն ու հանդուրժողականությունը:
Up to 2% cashback, free Mastercard and free ArCa card when you join IDSalary
AraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with Mastercard
Book by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket
Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni
The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29
AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone Event
AraratBank Takes the Lead in Brand PR Performance 
Unforgettable Moments and a Profitable Offer at Myler. Idram&IDBank
Idram Summarizes 2025
The Power of One Dram Donates 5,788,105 AMD to the City of Smile Charity Foundation
Converse Bank Successfully Completes Globbing Bond Placement
Why the Pressure on Vahe Hakobyan Continues
Ucom Introduces Hecttor AI to Improve Call Center Communications
The Armenian Apostolic Church: Refutation of a False Premise
Vahe Hakobyan Is Being Politically Persecuted
Idram employees are the Secret Santa Claus for the students of the Orran Day Care Center
AraratBank Donates AMD 8 million to the Reconstruction of the Spandaryan Canal
Unibank Launches Gift Cards
New Education Platforms through Cooperation between AraratBank and Aren Mehrabyan Foundation
Tech Innovator and Winemaker Adam Kablanian Joins the Board of Trustees of the “Music for Future” Foundation
Ucom Reopens Sales and Service Center on Tigran Mets Avenue 
AraratBank Receives Visa Trusted Partnership Award 2025 
Secret Santa at idplus: Anonymous Gift Cards
We condemn the unlawful actions by Armenia’s Gov. against the Armenian Apostolic Church. Jan Figel
Free Style issues Armenia’s first corporate bonds in the fashion retail sector, placed by Cube Invest
Unibank Completed the Placement of Its Third Issuance of Perpetual Bonds
Scholarship for 100 Artsakh Students as Part of IDBank’s “Side by Side” Program
The results of the second Junius financial literacy competition have been summarized
From idea to implementation: Ameriabank Presents the Programs Implemented under My Ameria, My Armenia CSR Campaign
Ucom and SunChild Launch the “Smart Birdwatching” Educational Program
AraratBank Supports Digitization of "Karin" Scientific Center Archive
Welcome to the ID booth: Big Christmas Market
Widest 5G Coverage, the Launch of the Uplay Platform, and the Integration of Cerillion: Ucom Summarizes 2025
Ucom and Armflix Present “13 Seconds” at KinoPark
How to Choose a Career Path and What Skills are Considered Crucial: AraratBank on the GoTeach Platform
Unibank Issues a New Tranche of Perpetual Bonds with 13.75% Coupon
Unibank Became a Member of BAFT
The December beneficiary of “The Power of One Dram” initiative is the “City of Smile” Foundation
EBRD lends US$ 40 million to Acba bank for youth-led firms in Armenia
Heading Into 2026 at Ucom Speed։ New Year Offers Are Now Live
Bvik and Idram Standing by Young Readers
IDBank participated in the conference dedicated to the 10th anniversary of the Armenian Institute of Directors
AxelMondrian Wins Three Major International Awards for Branding, PR and Film Production in 2025
Ucom Promotes Space Engineering Education
Global Finance names AraratBank Best Sub-Custodian Bank 2025 in Armenia
AraratBank Participates in “Women’s Empowerment Principles in Armenia” Conference 
Unibank’s Perpetual Bonds Were Acquired in Nearly One Day
Acba bank and France’s Proparco to continue strengthening their long-term strategic partnership
Team Holding Announces the Launch of Bond Placement. Underwriter - Freedom Broker Armenia
Unibank Issues the First in Armenia Perpetual Bonds
ZCMC CJSC general director R.N. Khudoli on the օccation of Internatioanal Labour day
World Bank Armenia has organized discussion on facilitating women’s wider engagement in sectors that have been traditionally male dominated in the country
On the occasion of International Women's Day ZCMC employees were awarded
ZCMC declares, that the Russian company GeoProMining LLC has never been and is not currently a shareholder of the Company, nor does it have any stake in the Company's ownership structure
No international support and no organization to take real steps to prevent decades of cultural, ethnic and religious hostility towards Armenians and their heritage. Anna Kostanyan
AraratBank Partners as General Sponsor of 4090 Charity Foundation's Five-Year Milestone Event1
The FINTECH360 conference will be held in Yerevan from April 27 to 29
2
Ucom Launches Fixed Network Services in Zovuni
3
Book by March 31 and get 15% off your FINTECH360 ticket
4
AraratBank Sums Up “You Choose the Destination” Campaign Implemented in Partnership with Mastercard5