Սահմանադրական բարեփոխումների կոնցեպցիայի և մասնավորապես, դատական բարեփոխումների մասին Orer.am-ի զրույցը փաստաբան Հասմիկ Օհնիկյանի հետ:
Վերջին օրերին ակտիվ քննարկման առարկա է դարձել երկրում սահմանադրական բարեփոխումների իրականացման անհրաժեշտությունը: Հայեցակարգով առաջարկվող բարեփոխումներն առնչվում են նաև դատական համակարգին: Ինչպե՞ս եք գնահատում դատական համակարգին վերաբերող բարեփոխումները:
Հայեցակարգով դատական համակարգին առնչվող բարեփոխումները, առկա խնդիրների լուծման մեխանիզմները այս պահին հստակ չեն, այնուամենայնիվ դատական համակարգում բարեփոխումներ կատարելու անհրաժեշտությունն անհերքելի է:
Առաջարկվում է մասնավորապես եռաստիճան դատական համակարգից անցում կատարել երկաստիճանի: Ո՞րն է Ձեր կարծիքն այս հարցի վերաբերյալ:
Գործնականում ներկայումս էլ դատական գործերի բացարձակ մեծամասնությունը քննության է առնվում երկու ատյաններում: Դատական համակարգի երրորդ ատյանի՝ Վճռաբեկ դատարանի դերը կայանում է օրենքի միատեսակ կիրառության ապահովման, իրավունքի զարգացմանը նպաստելու մեջ, հետևաբար միայն բացառիկ դեպքերում է գործի քննությունն իրականացվում երեք ատյանների մակարդակով: Այս տեսակետից, կարծում եմ, առաջարկվող փոփոխությունը գործող իրողությունից քիչ է տարբերվելու:
Այդ դեպքում արդյո՞ք դատական ատյանների կրճատումն անհրաժեշտություն չէ դատավարության արագությունն ապահովելու առումով:
Չեմ կարծում, որ դատական ատյանների կրճատումը կարող է այդ առումով ակնհայտ շոշափելի արդյունքներ երաշխավորել, քանի որ մենք խնդիր ունենաք նախ դատարանների կողմից միևնույն ատյանում գործի քննության ողջամիտ ժամկետի պահպանման առումով:
Այս տեսակետից առավել կարևորում եմ դատավորների պատասխանատվության անխուսափելիության ապահովում՝ որպես դատական բարեփոխումների հիմնաքար:
Դատավորների պատասխանատվության միջոցներն ու մեխանիզմները՝ պայմանավորված տվյալ երկրի առանձնահատկություններից, միմյանցից տարբերվում են: Օրինակ Գերմանիայի Դաշնությունում և որոշ այլ երկրներում սահմանադրորեն ամրագրված է դատավորին այսպես կոչված սահմանադրական պատասխանատվության ենթարկելու Սահմանադրական դատարանի իրավունքը, որի հիմքը դատավորի կողմից սահմանադրությամբ ամրագրված սկզբունքների կամ լիազորությունների ոչ պատշաճ իրականացումն է: Սահմանադրական պատասխանատվության միջոցներն իրենց բնույթով և առաջացնող հետևանքներով միանշանակ առավել խիստ են և միգուցե դատավորներին առավել սթափեցնող. յուրաքանչյուր երկիր, ելնելով իր առանձնահատկություններից, պետք է իր համար ընտրի խնդրի արդյունավետ լուծման ընդունելի տարբերակը, որը չի ոտնահարի դատարանների անկախության սկզբունքը և միևնույն ժամանակ չի սահմանափակվի դրանով:
Այժմ արդեն որպես իրավաբան, ի՞նչ կարծիք ունեք հայեցակարգով առաջարկվող մնացյալ արմատական բարեփոխումների վերաբերյալ: Խոսքը, մասնավորապես, վերաբերում է կառավարման համակարգի փոփոխմանը և դրանով պայմանավորված նոր ինստիտուտների ներմուծմանը:
Դրական եմ համարում հանրային պետիցիայի ինստիտուտը գործարկելու հայեցակարգով ներկայացվող առաջարկը: Ուրախությամբ պետք է նշեմ, որ Հայաստանում ունենք կայացող քաղաքացիական հասարակություն, ուստի հանրային պետիցիայի ինստիտուտը, որպես անմիջական ժողովրդավարության գործուն մեխանիզմ, անհրաժեշտություն է:
Ինչ վերաբերում է պառլամենտական կառավարման համակարգին, ապա գտնում եմ, որ այն առավել ժողովրդավարական է, քանի որ իրենից ենթադրում է երկրի այսպես կոչված «կոլեգիալ» կառավարում, առավել կայուն է՝ հանրապետության նախագահի ընտրությունը և գործադիր մարմնի ձևավորումը խորհրդարանի կողմից իրականացվելու և նրա վստահությունն ունենալու շնորհիվ, ինչպես նաև առավել արդյունավետ՝ որոշակիորեն կայուն և միմյանց զսպելու ունակ իշխանություններ ունենալու շնորհիվ:
Այնուամենայնիվ, պետք է նկատի ունենալ, որ ցանկացած արմատական փոփոխություն, նոր ինստիտուտի ներմուծում և գործարկում կարող է առաջ բերել որոշակի բարդություններ, ուստի այս տեսակետից կարևորվում է ժողովրդի միասնականությունն ու հանդուրժողականությունը:
AraratBank Supports Launch of the 15th Anniversary “Faces of Memory” Seminar
“Your Relative is in Danger”: IDBank Warns About an Aggressive Wave of Phone Scams
Soft Construct Showcased New Career Opportunities at Career City Fest 2K26
Financial Literacy Course for Learning Mission non-profit organization. Idram&IDBank
A New Level of Digital Banking: IDBank Launches Strategic Partnership with Oracle
International Mother Earth Day. Idram&IDBank
Ucom Announces the Launch of Its Carbon Footprint Management Program
Unibank issues USD bonds with a 5.6% yield
AraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
IDBank and Idram participate in Career City Fest
AraratBank’s Unwavering Commitment: 5 Years, 172 Beneficiaries, and over 100 Projects
Grant Akopian Appointed CEO and Chairman of the Management Board of Converse Bank
Travel in comfort with the Mastercard World "Travel" Cards from Unibank
Ucom Supports Free FPV Drone Training for Teenagers by the ArmDrone Community
AraratBank’s Special Offer at Leasing Expo Attracts Strong Customer Interest
Flexible Terms when Transferring your Mortgage Loan to AraratBank
The Defense Team of the “Sacred Struggle” Releases Evidence Exposing a Fabricated Terrorism Case
Unibank Awarded Client Protection Certification by MFR
The Power of One Dram April Beneficiary: Davitbek Games NGO
Ucom and Impact Hub Yerevan Announce the Third Year of Green Innovation Fellowship
Unibank Launches Referral Campaign “Invite Friends and Get Bonuses"
Team Holding: The second phase of the placement of USD-denominated bonds has been completed. Underwriter - Freedom Broker Armenia.
“A friend” needs money urgently. IDBank warns that trust can be exploited on social media.
Denationalizing the ‘Map’ (Reflections on the ‘Real Armenia Ideology’)
AraratBank at Leasing EXPO 2026: Special Leasing Offer for Energy-Efficient Equipment
Ucom Offers Virtual Cloud Server (VPS) Service
IDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia, Presenting Innovative Tools for the SME Sector
Up to 25% idcoin When Buying Airline Tickets with IDBank Premium Cards
Acba bank and the U.S.-based Interactive Brokers have signed an agreement
IDBank and Idram Alongside the “Matemik” NGO
IDBank Participates in Regional Conference of the Union of Banks of Armenia
Converse Bank Receives STP Excellence Award Once Again
Unibank to participate in Leasing Expo 2026 with a special offer
AraratBank in Lori: Competitive Solutions for Business and Economic Development
IDBank to Provide Scholarships Worth 35 Million Drams to 103 Artsakh Students at YSU
Unibank joins the Partnership for Carbon Accounting Financials (PCAF)
Safe environment – Equal opportunities
AraratBank Receives STP Excellence Award from Commerzbank
AG
World Autism Awareness Day reminds us: culture is how we learn to see and embrace one another
IDBank Receives Commerzbank’s STP Excellence Award 2025
IDBank Presented a Special Offer at TOON EXPO 2026
FINTECH360 International Conference to Bring Together 500 Participants in Yerevan
Ucom Supports the DemArDem 2026 Regional Youth Forum
Prominent Armenian Statesman Levon Sahakyan Passes Away at 89
Ucom’s Unity Packages with the Best Fixed Network in Armenia
Get 1% idcoin at TOON EXPO with Idram&IDBank
USD 60 Million: Ameriabank Joins Financing of Firebird’s AI Data Center Construction in Armenia
Statement by Archbishop Bagrat Galstanyan
Financial Literacy Course at YSU: Idram and IDBank
Ameriabank named the Best Bank in Armenia for 2026 by Global Finance magazine
ZCMC CJSC general director R.N. Khudoli on the օccation of Internatioanal Labour day
World Bank Armenia has organized discussion on facilitating women’s wider engagement in sectors that have been traditionally male dominated in the country
On the occasion of International Women's Day ZCMC employees were awarded
ZCMC declares, that the Russian company GeoProMining LLC has never been and is not currently a shareholder of the Company, nor does it have any stake in the Company's ownership structure
No international support and no organization to take real steps to prevent decades of cultural, ethnic and religious hostility towards Armenians and their heritage. Anna Kostanyan
