Ինչպե՞ս հասկանալ ՀՀ նախագահի՝ «Հայաստանում այդ ուժեղ ձեռքը չի գործում, չի գործել և չի էլ գործելու» արտահայությունը

ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը դեկտեմբերի 2-ին՝ լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ, նշել է, որ այսօր իշխանություններն ունեն 3 ճանապարհ: Առաջին ճանապարհն այն է, որ կարելի է ասել՝ չեմ նկատել, չեմ տեսել ու թողնել, որ պրոցեսներն այսպես զարգանան: Երկրի նախագահի խոսքով՝ այդ ճանապարհն իր համար ընդունելի չէ: Երկրորդ ճանապարհը ժողովրդավարությունը պակասեցնելն է, որը, ըստ Ս. Սարգսյանի, նույնպես ընդունելի չէ իր համար: «Որովհետև մենք դրա ռեսուրսը չունենք և այդ ուժեղ ձեռքի, ուժեղ բռունցքի առասպելներն ինձ համար ընդունելի չեն: Չկա այդպիսի բան: Հայաստանում այդ ուժեղ ձեռքը չի գործում, չի գործել և չի էլ գործելու: Հայաստանին անհրաժեշտ է ժողովրդավարություն: Հայաստանին անհրաժեշտ է կանոնանակարգել իր կյանքը, որպեսզի այդ կյանքը դառնա շատ ավելի հաճելի»,- ասել է երկրի նախագահը:

Այն, որ նախագահը դեմ է երկրում ժողովրդավարության պակասեցմանը, հասկանալի է: Այն, որ մեզ մոտ դրա պակասեցման համար անհրաժեշտ ռեսուրսը չկա, դա էլ է պարզ, բայց ինչպե՞ս հասկանալ նախագահի այն արտահայտությունը, թե «Հայաստանում ուժեղ ձեռքը չի գործում, չի գործել և չի էլ գործելու»: Հարցը մեկնաբանելու համար Orer.am-ը զրուցեց «Ազգային անվտանգություն» կուսակցության նախագահ, ՀՀ-ում ԼՂՀ ներկայացուցչության խորհրդական-խորհրդատու Գառնիկ Իսագուլյանի հետ:

- Պարոն Իսագուլյան, ինչպե՞ս կմեկնաբանեք ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի այն արտահայտությունը, թե «Հայաստանում ուժեղ ձեռքը չի գործում, չի գործել և չի էլ գործելու»:

- Ցանկացած պետություն, որտեղ կարող են թե՛ տնտեսական, թե՛ ռազմական, թե՛ քաղաքական առումներով զարգացման համար նախանշաններ լինել, կարևոր է, որ աշխատի օրենքը: Օրենքն ամենաուժեղ զենքն է, որն ապահովում է ցանկացած պետության զարգացում: Եթե մարդիկ «ուժեղ ձեռք» ասելով ընկալում են կոնկրետ անձի, ապա այդ դեպքում նախագահի ասածը միանգամայն համապատասխանում է իրականությանը, քանի որ վաղը կարող է այդ անձնավորությունը ուժեղ չլինել: Եվ կստացվի, որ մեկ ղեկավարի պարագայում երկրիը կարող է ապրել զարգացում, իսկ հաջորդ ղեկավարի պարագայում՝ անկում ունենալ: Իսկ եթե գործում են Սահմանադրությունն ու օրենքները, ապա այդ պարագայում որևէ անձի սխալ կամ ճիշտ գործունեությունը չեն կարող ազդել պետության ընդհանուր զարգացման վրա: Դա կլինի քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական, միջազգային այլ արենաներում: Ես կարծում եմ՝ նախագահն այդ է նկատի ունեցել:

- Այսինքն՝ եթե երկրի վերելքը կամ անկումը ոչ թե անձի բռունցքի ամրությամբ պետք է չափվի, այլ օրենքների կիրառելիությամբ, ինչո՞ւ օրենքները լիարժեք չեն գործում մեր երկրում, ո՞վ է մեղավորը:

- Մենք ունեցել ենք երեք նախագահ: Եթե նկատի ունենանք, որ «ուժեղ ձեռք» ասելով պետք է հասկանանք Հայաստանի նախագահներից որևէ մեկին, ապա այդ դեպքում ուժեղ ձեռքն ի՞նչ կարող էր անել, եթե չի իրականացվել օրենքների պահանջը: Ցավոք սրտի, մեզ մոտ «ուժեղ ձեռք» ասելով հասկանում են ոչ թե օրենքների անթերի կատարումը, այլ նկատի ունեն անձի, որը պետք է գա և ինչ-որ բան փոխի, ինչը ճիշտ չէ: Նախագահը դա նկատի ունի, որ երբ խոսում են «ուժեղ ձեռքի» մասին, ապա այն անհասկանալի ու անկիրառելի է, քանի որ կարևորը օրենքի անթերի կատարումն է, քանի որ այդ դեպքում է, որ պետությունը կկարողանա ուժեղանալ և լուծել մնացած բոլոր խնդիրները:

- Արդյո՞ք խոսքն այն մասին չէ, որ նախագահն ինչքան էլ ուժեղ լինի, այնուամենայնիվ, ներքաղաքական կյանքում ամեն ինչ չի կարող վերահսկել:

- Խնդիրն այն է, թե եթե ձեռքը խփի սեղանին և հարց լուծի, ապա արդյոք այդ հարցի լուծումը կբխի՞ օրենքից և Սահմանադրության դրույթներից կամ տվյալ պետական պաշտոնյայի իրավասությունների շրջանակներում եղած իրավասություններից, թե՞ ոչ: Եթե այդ ամենը բխում է իր շրջանակներից, ապա խոսքը ոչ թե «ուժեղ ձեռքի» մասին է, այլ անձնավորության մասին, ով անխտիր հետևում է օրենքի միանշանակ և անթերի կատարմանը: Դրան պետք է պատրաստ լինեն շարքային քաղաքացուց մինչև հանրապետության նախագահ, կառավարության անդամներ և ԱԺ պատգամավորներ: Շատ երկրներում, օրինակ՝ Իսրայելում, որտեղ առաջնահերթությունը համարում են իրենց պետության և ժողովրդի զարգացումը բոլոր բնագավառներում, օրենքի կատարումը պարտադիր է: Այն երկրներում, որտեղ օրենքը գործում է անխտիր բոլորի համար, դրանք և՛ առաջադեմ են, և՛ զարգացած են, և՛ ժողովրդավարական՝ անկախ նրանից, թե տվյալ պետությունում ինչ ռեժիմ է աշխատում: Այսինքն՝ պարտադիր չէ, որ «ուժեղ ձեռք»-ի տակ մենք հասկանանք անձ, անձնավորություն, մարդ, այլ պետք է հասկանանք պահանջ, որ օրենքներն ի կատար ածվեն և բոլորը ենթարկվեն այդ օրենքներին:

Արմինե Գրիգորյան