Մեկ-երկու օրից կիմանանք, թե ինչ է պատասխանել Համայն Ռուսիո պատրիարքը Ռուսաստանի հայերի միությանը

Թեև արդեն երկար ժամանակ է անցել ռուս ուղղափառ եկեղեցու առաջնորդ Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո պատրիարք Կիրիլի՝ Դմիտրի Կիսելյովին տված հարցազրույցից, բայց պատրիարքի՝ Օսմանյան կայսրության տարիներին քրիստոնյաների՝ փոքրամասնություն կազմելու և թուրքերի կողմից ճնշումների չենթարկվելու մասին միտքը շարունակում է հասարակական-քաղաքական շրջանակներում բուռն քննարկման թեմա մնալ: Նման օրինակը, որը բազում պատմական և քաղաքական սխալներ է պարունակում, ոչ միայն լուրջ շտկման կարիք ունի, այլև ոտնահարում է ոչ միայն հայերի, այլև հույների, ասորիների, Օսմանյան Թուրքիայում ապրող մյուս քրիստոնյա ազգերի արժանապատվությունը, որոնք, ի դեպ, երբեք էլ փոքրամասնություն չեն եղել: Պատմական փաստերը վկայում են, որ այդ տարածքում բնակվող քրիստոնյա ազգերը մեծամասնություն են կազմել, իսկ մուսուլմաններն ընդհանուր բնակչության 50 %-ից պակաս են եղել, ուստի քրիստոնյա ազգերի փոքրամասնության մասին ոչ միայն խոսք անգամ չի կարող լինել, այլև ծիծաղելի է:

Ու թեև տպավորությունն այնպիսին է, որ Հայաստանում Կիրիլի խոսքն այնքան էլ չի զայրացրել հայաստանցիներին, բայց սփյուռքի մեր հայրենակիցները բոլորովին էլ տրամադրված չեն Համայն ռուսիո պատրիարքի այդ արտահայտությունն անտեսել և շարունակում են ոչ միայն Ռուսաստանի հոգևոր առաջնորդից պարզաբանում պահանջել, այլև Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ից: Այս ֆոնին հետաքրքիր էր, թե Ռուսաստանի հայերի միությունը մինչ այժմ ինչու որևէ դիրքորոշում չի հայտնել և դատելով այդ միության մշտապես պասիվ և կրավորական կեցվածքից՝ հարց է ծագում, թե արդյոք այս անգամ էլ են որոշելու նման աղմկահարույց խնդրի հանդեպ հերթական անատամ մոտեցումը ցուցաբերել ու դրանով իրենց առաքելությունն ավարտված համարել ու հարցը փակել:

Ռուսաստանի հայերի միության փոխնախագահ Արամ Զավենի Սարգսյանն Orer.am-ին փոխանցեց, որ Ռուսաստանում ապրող հայերի նախաձեռնությանն արձագանքելը Ռուսաստանի հայերի միության խնդիրն է, որի մասին պետք է առանձին խոսել, իսկ ինչ վերաբերում է իրեն, ապա իր համար անհասկանալի է այդ հայտարարությունը: «Ենթադրություններ անել չի կարելի, որովհետև նա լուրջ անձնավորություն է նման հայտարարություն անելու համար: Հիմա ես իր փոխարեն չեմ կարող որևէ բացատրություն տալ, ինչպես ոմանք են այստեղ փորձում անել, բայց ասել է և հաշվի չի առել, որ Օսմանյան կայսրության ավարտին՝ 19-րդ դարի վերջում, սկսվել են քրիստոնյաների ջարդերը և դա փաստ է: Եթե մեկ անգամ ևս կարիք կար խոսելու իսլամի հետ քրիստոնյաների լավ հարաբերությունների և խաղաղ ապրելու մասին, ապա կարելի էր մեկ այլ օրինակ բերել, օրինակ՝ Ռուսաստանինը: Դա ավելի հարիր կլիներ նրան»,- ասում է Ա. Սարգսյանը:

Նա համարում է որ ռուսական կողմը պարտավոր է ավելի լուրջ մեկնաբանությամբ հանդես գալ, այլ ոչ թե հարցն անուշադրության մատնել: Այն հարցին, թե Ռուսաստանի հայերի միությունը ինչ քայլեր է ձեռնարկում այդ հարցի շուրջ պարզաբանումներ պահանջող ռուսաստանաբնակների բողոքը տեղ հասցնելու և իր դիրքորոշումը հստակ հայտնելու հարցում, նա պատասխանեց. «Ես ներկայացնում եմ Համաշխարհայի հայկական կոնգրեսը: Ինչ վերաբերում է Ռուսաստանի հայ համայնքի պահանջը համակարգելուն, ապա Ռուսաստանի հայերի միությունը փորձում է դա անել, քանի որ Ռուսաստանում ոչ միայն այդ կառույցն է, այլ տասնյակ այլ կառույցներ կան, որոնք ցանկանում են համակարգված միասնական դիրքորոշում արտահայտել: Ես կարծում եմ՝ մոտ օրերս արդեն կունենանք Ռուսաստանի հայերի միության կողմից պաշտոնական հայտարարություն՝ արդյունքի հետ կապված, քանի որ այն, ինչ իրենք փորձել են իրականացնել, ավելի շատ ուղղված է հարցն ավելի չսրելուն և այդ նպատակով փորձ են արել դիմում ուղղել պատրիարքություն՝ հասկանալու, թե որն էր խնդիրը: Հիմա այդ փուլն է, և ես կարծում եմ՝ մեկ- երկու օրվա ընթացքում մենք դրա պատասխանը կունենանք»,- ասաց Ա. Սարգսյանը:

Արմինե Գրիգորյան