Սարալանջ համայնքն արդեն հիմնանորոգված եկեղեցի ունի
Արագած լեռան հյուսիս-արևմտյան ստորոտին փռված Սարալանջ համայնքն արդեն հիմնանորոգված եկեղեցի ունի: Գյուղի 5-րդ դարում կառուցված և 19-րդ դարում վերանորոգված միանավ բազիլիկ եկեղեցին, որը խորհրդային տարիներին, ինչպես մյուս բոլոր եկեղեցիները, ծառայել է որպես ամբար, տարիների ընթացքում քայքայվել էր:
Արխիվային պահպանված փաստաթղթերում նույնիսկ կա վկայություն այն մասին, որ գյուղի տարածքը վաղ միջնադարում եկեղեցի է ունեցել, որն ինչ որ ժամանակ ավերվել, իսկ մնացորդների վրա կառուցվել է այժմ գոյություն ունեցող եկեղեցին: Այն եղել է թաղածածկ, երկայնական սրահով: Հնագիտական հետազոտությունները ևս հաստատում են, որ եկեղեցին կառուցվել է 5-րդ դարում, իսկ 19-րդ դարում վերակառուցվել և դարձել է փայտածածկ, տուֆաշեն:
Հոկտեմբերի 30-ին տեղի ունեցավ հիմնանորոգված եկեղեցու օծման արարողությունը: Եկեղեցին վերանորոգվել է ծնունդով սարալանջցի՝ Արթիկում բնակվող գործարար Սանասար Ղազարյանի բարերարությամբ:
Սարալանջ գյուղը հիմնել են Կարինից, Կարսից, Մուշից 1828-1829թթ. ռուս –թուրքական պատերազմից հետո մինչև 1842 թ. ընկած ժամանակաշրջանում գաղթած հայ ընտանիքները: Գյուղը նախկինում անվանվել է Բաշգյուղ, Բաշգեղ, Նոր Բաշգյուղ, 1946 թվականին վերանվանվել է Սարալանջ: Գյուղի հին և նոր անվանումները կապված են գյուղի շրջապատի լեռներում ունեցած դիրքի հետ (Բաշգյուղ նշանակում է լանջագյուղ):
Գյուղի ամենատարեց կինը՝ 90-ամյա Վարդենիկ տատը պատմում է, որ այս եկեղեցու վերականգնումը ամենակարևոր օրն է իր համար: Տարիների խորքից Վարդենիկ Մելիքսեթյանը հիշում է՝ գյուղի համար ամենակարևոր կառույցն է եղել եկեղեցին:
«Ես 5 տարեկան էի, իմ մայրը միշտ եկել է եկեղեցի՝ առավոտ շուտ եկել է եկեղեցի աղոթքն ասել, նոր է գնացել իր տավարն արոտ արել, հաց կերել ու գործի անցել:
Խորհրդային տարիներին, երբ եկեղեցին ամբարի է վերածվել, մայրս չէր մտնում եկեղեցի ու լացով է ասում էր՝ գեթ մեկ անգամ էլ եկեղեցին որպես եկեղեցիտեսնեմ ու նոր մեռնեմ: Մայրս չտեսավ, բայց ես, փառք Աստծո տեսա ու ոչ միայն իմ թոռի թոռներին պետք է բերեմ ու այստեղ մկրտեմ»,- նշեց Վարդենիկ տատը:
Տարիներ շարունակ խոնարհված ու հողի տակ «թաքնված» եկեղեցու տարածքում ևս պատարագներ մատուցվել են դեռ այն ժամանակ, երբ միացյալ՝ Շիրակի թեմ էր: Միքայել սրբազանը շնորհավորելով համայնքի բնակիչներին և Արթիկի թեմին այս նոր ձեռքբերման համար՝ հույս հայտնեց, որ եկեղեցում միշտ աղոթք կհնչի, մկրտություն ու սուրբ պսակի արարողություն կկատարվի:
Գյուղում գտնվող հրաշագործ Նարեկի շնորհիվ եկեղեցին այսուհետ կկրի Սուրբ Նարեկացու անունը և ամեն տարի հոկտեմբերի երկրորդ շաբաթ օրը՝ Թարգմանչաց տոնին կլինի եկեղեցու ուխտի օրը: Եկեղեցին Նարեկ կոչվեց գյուղում գտնվող հրաշագործ Նարեկի համար: 17-րդ դարի զորավոր Նարեկը եղել է գյուղի քահանայի՝ Տեր Հարությունի Նարեկը, որը սերնդեսերունդ հասել է մեր օրերը և նվիրվել եկեղեցուն:
