Չիչխանի կամ ոսկե ծառի պտուղները, ինչպես ժողովուրդն անվանում է, հատկապես օգտակար են գարնանային ավիտամինոզի ժամանակ: Շնորհիվ վիտամինների, կենսաբանական ակտիվ նյութերի և միկրոտարրերի պարունակության, չիչխանը օրգանիզմի վրա ընդհանուր ամրացնող, տոնուսավորող ազդեցություն ունի, նպաստում է սպիտակուցային, ածխաջրատային, ճարպային փոխանակություններին:
Չիչխանը ծաղկում և պտղակալում է ամեն տարի' միշտ էլ տալով առատ բերք: Բավականաչափ ցրտադիմացկուն է, լուսասեր, կայուն' շոգերի նկատմամբ, իսկ հողի հանդեպ առանձնապես պահանջկոտ չէ: Բազմանում է սերմերով, վեգետատիվ եղանակով և մերձարմատային շյուղերով:
Փշատազգիների ընտանիքին պատկանող, 0,5 -3,5 մ բարձրության, խոշոր, փշոտ թուփ է, երբեմն էլ' ծառ: Մատղաշ ընձյուղներն արծաթագույն են, իսկ հետագայում դառնում են գորշ ժանգագույն: Տերևները երկար, նշտարաձև են: Ծաղիկները պարզ են, շատ մանր, դեղին: Պտուղները մսալի են, հարթ, փայլուն, նարնջագույն' ճյուղերին կպած: Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, իսկ պտուղները հասունանում են սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին' թփի վրա մնալով մինչև գարուն: Աճում է հիմնականում խոնավ տեղերում, գետափերին, ճահճուտներում:
Բուժման նպատակով օգտագործվում են բույսի պտուղներն ու սերմերը, դրանցից ստացվող յուղը, որոշ դեպքերոում նաև' տերևները: Պտուղները հավաքում են ձմռանը, երբ դրանք սառչում են ու ձեռք են բերում հաճելի թթվահամություն: Պտուղներն իրենց համը և բուժական հատկանիշները պահպանում են նույնիսկ սառած վիճակում: Տերևները հավաքում են ամբողջ սեզոնի ընթացքում, չորացնում հով տեղում' միջանցուկ քամու տակ: Սակայն դեղաբույսը համընդհանուր ճանաչում է ձեռք բերել իր գորշ կարմրավուն, յուրահատուկ համով ու հոտով յուղի շնորհիվ, որի պահանջը չափազանց մեծ է:
Չիչխանի յուղը հայտնի է վերքերն ապաքինող, հակաբորբոքային հատկություններով, այն օգտագործում են
այրվածքների բուժման, հակալնդախտային, ցավազրկող, մազերն ամրացնող, մաշկային որոշ հիվանդությունների ապաքինման համար: Յուղն, ընդհանրապես, խթանում է բոլոր տեսակի վերքերի գրանուլացիան և էպիթելիզացիան, վերացնում ցավը, արագացնում բուժման ընթացքը: Այն ցուցված է ցրտահարության, ստամոքսի և 12-մատնյա աղու խոցային հիվանդության, օրգանիզմի ճառագայթային ախտահարումների բուժման համար:
Յուղը լայնորեն օգտագործվում է գինեկոլոգիական պրակտիկայում: Այն արդյունավետ ներգործություն է ունենում կոլպիտների, էնդոցերվիցիտների և արգանդի վզիկի էրոզիայի դեպքում: Բազմաթիվ կլինիկական տվյալներ հաստատել են յուղի օգտակար ներգործությունը ծերունական կատարակտայի, շաքարային դիաբետի, աչքի որոշ հիվանդությունների, անեմիաների, գաստրիտների, լորձաթաղանթների ատրոֆիկ փոփոխությունների, հիպերտոնիկ հիվանդության ընթացքի վրա և այլն:
Պտուղները թարմ կամ սառած վիճակում ուտում են հիպո- կամ ավիտամինոզի և ընդհանուր հյուծվածության ժամանակ:
Պտուղներից պատրաստված եփուկն օգտակար է ստամոքսաաղիքային ուղու հիվանդությունների ժամանակ: Սերմերից պատրաստված եփուկն օժտված է հիանալի լուծողական հատկությամբ, սակայն ճյուղերի և տերևների եփուկը միանգամայն հակառակ ազդեցություն ունի և օգտագործվում է լուծի ժամանակ: Պտուղների և տերևների եփուկը օգտակար է մազաթափության և ճաղատության, ինչպես նաև ռևմատիզմի և պոդագրայի ժամանակ:
Տերևներից և մատղաշ ընձյուղներից եփուկ պատրաստելու համար 1 ճաշի գդալ մանրացրած հումքը 10 րոպե եռացնում են 1 բաժակ ջրում, ապա հովացնում ու քամում, և ըմպում 1-ական ճաշի գդալ' օրական 3 անգամ:
Չիչխանի պտուղներն ունեն սննդային մեծ արժեք: Իզուր չէ, որ չիչխանին անվանում են սիբիրյան անանաս: Պտուղներից պատրաստում են մուրաբա, կիսել, կոմպոտ, պաստեղ, մրգահյութ, գինի և թրմօղի:
Պտուղներով համեմում են ձկնեղենը, թխվածքները, որոշ տեսակի խմիչքներ: Պտղահյութը' շաքարով, որպես բազմավիտամինային հարուստ հումք, կարելի է պահել շատ երկար ժամանակ: Որոշ տեղերում պտուղները խառնում են ալյուրին, հացին' յուրահատուկ համ ու հոտ տալու համար: Տերևներն օգտագործվում են կաշի դաբաղելու համար: Նրանցից (խառնելով երկաթային աղերի հետ) ստացվում է սև գորշավուն, իսկ պտուղներից' դեղին գույնի ներկ: Չիչխանը վաղուց դարձել է մշակովի, մեղրատու է: Ունի ամուր, լավ հղկվող բնափայտ, որից պատրաստում են մանր կիրառական առարկաներ:
Կեղևը' շնորհիվ սերոտոնինի պարունակության, օժտված է որոշակի հակաուռուցքային ակտիվությամբ և գիտնականները գտնում են, որ այդ հատկության շնորհիվ չիչխանը երկարացնում է կյանքի տևողությունը:
Գրառումը `Վրեժ Հովսեփյանի ֆեյսբուքյան էջից
Движение «Нет “Западному Азербайджану”» усиливает общественную мобилизацию: Сюник в центре внимания (Видео)
Было дано указание максимально распространить ложные пропагандистские тезисы: «Паст»
Айк Марутян выбрал беспрецедентный формат встреч с гражданами: «Паст»
IDBank объявляет о запуске финансового инструмента IDDistributor
Власти всё равно не «успокаиваются»: «Паст»
Axios: страны G7 призвали США как можно скорее прекратить конфликт с Ираном
Филиппо: Францию попытаются втянуть в конфликт на Ближнем Востоке
Xinhua: Китай вывел на орбиту два экспериментальных спутника Shiyan-30
В Ираке при крушении самолета-заправщика ВВС США погибли четыре человека
Четыре линии для Армении, а не для Европы: Арман Татоян о выступлении Пашиняна в Европейском парламенте
Чалабян: После смены власти в Армении будет необходимо восстановить «поле стратегического союзничества»
На съезде партии «Альянс» жестко раскритиковали власть (Видео)
FT: нефтяные компании потеряли более $15 млрд с начала ближневосточного кризиса
Нидерланды присоединились к иску ЮАР против Израиля
Геноцидоведы: увольнение директора Музея-института Геноцида армян — тревожный сигнал для ученых по всему миру
Безопасное рабочее место как гарантия развития
Весенняя акция в Мегамолле от Idram&IDBank
Кому собираются доверить? «Паст»
Пошёл и «за границей» жалуется на Церковь и оппозицию: своеобразный «отчёт»: «Паст»
Это, кроме вреда, ничего не дает: «Паст»
Борцы Давид Маргарян и Арман Арутюнян – бронзовые медалисты ЧЕ‑U23
Президенты РФ и ОАЭ обсудили текущую ситуацию на Ближнем Востоке
Bloomberg: Израиль хочет построить базу в Сомалиленде
«Хотим купить ваш товар, укажите данные карты»: IDBank предупреждает о мошенничестве на площадках объявлений.
Четыре человека пострадали в результате падения дронов вблизи аэропорта Дубая
Подведены итоги программы «Ucom Fellowship 2025»: лучшие эко-стартапы получили финансирование
Армянский министр в Нью-Йорке: Мы сосредоточены на стимулировании занятости женщин в селах
Фон дер Ляйен: Европа совершит ошибку, если попытается сгладить рост цен на нефть, вернувшись к энергоносителям РФ
Британский турист арестован в Дубае за съемку иранских ракет
В сенате США заявили о «движении» к наземной операции против Ирана
Украина ударила беспилотниками по химическому заводу в Тольятти
Армения на грани: суверенитет или превращение в «Западный Азербайджан». Сурен Суренянц
IDBank выходит на международный уровень: интервью Мгера Абраамяна для Los Angeles Times
Что скрывается за «паузой» антицерковной кампании? «Паст»
Сумма, выделенная правительством, покроет только часть расходов, а размер гонорара держится в секрете: «Паст»
Растущая экономика за счет потребления и новые инфляционные риски: «Паст»
Сюрпризы в избирательном списке «Просвещнной Армении»: «Паст»
Предвыборная кампания раньше срока с превышением полномочий: «Паст»
Партия Альянс обещает вернуть смертную казнь в Армении
Лариджани считает маловероятным обеспечение безопасности в Ормузском заливе в текущей ситуации
Путин: Переключить поставки ближневосточной нефти без Ормузского пролива нельзя
Экс-форвард сборной Армении Юра Мовсисян выпустил автобиографию
Легендарная «Великолепная семерка» возвращается на экраны спустя 60 лет с Мэттом Диллоном в главной роли 
Премьер-министр Армении Никол Пашинян выступит в парламенте в Страсбурге
Удары США и Израиля по Ирану: главные события на Ближнем Востоке к утру 9 марта
Саудовская Аравия предупредила Иран о последствиях нападений на страны Персидского залива
При поддержке Ucom состоится региональный молодежный форум «ДемАрДем: Диалог поколений»
СМИ: Новая партия зерна из РФ прибудет в Армению транзитом через Азербайджан и Грузию
Сердечно поздравляю вас с 8 Марта — Международным женским днём. Зангезурского медно-молибденового комбината
Поздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Международного женского дня, 8 марта 
Армянский министр в Нью-Йорке: Мы сосредоточены на стимулировании занятости женщин в селах
Премьер-министр Армении Никол Пашинян выступит в парламенте в Страсбурге
Махмуд Ахмадинежад жив – телеграм-канал Colonelcassad
Сегодня мы чтим память жертв сумгаитских погромов․ Лидер Движения «Всеармянский фронт»
генерал-майор Аршак Карапетян
Я глубоко убеждён, что только совместными усилиями мы сумеем преодолеть все трудности, стоящие перед Российской Федерацией и Республикой Армения. Аршак Карапетян
Растущая экономика за счет потребления и новые инфляционные риски: «Паст»1
Сердечно поздравляю вас с 8 Марта — Международным женским днём. Зангезурского медно-молибденового ко...2
Сюрпризы в избирательном списке «Просвещнной Армении»: «Паст»3
Армения на грани: суверенитет или превращение в «Западный Азербайджан». Сурен Суренянц
4
Подведены итоги программы «Ucom Fellowship 2025»: лучшие эко-стартапы получили финансирование
5