Իշխանությունը և հարթակային ընդդիմությունը անհրաժեշտ պետական մտածողությամբ օժտված չեն. Սուրեն Սուրենյանց

Նախկին վարչապետ Հրանտ Բագրատյանի ինքնատիպ քննադատությունները և հայտարարությունները ինչ-որ տեղ այլ տպավորություն են առաջացնում: Հիշենք պատերազմից առաջ նրա գնահատականը Հայաստանի վիճակի մասին և խորհուրդը՝ Ադրբեջանին: Երեկ Բագրատյանն իր ֆեյսբուքյան էջում մեկ այլ մտահոգության մասին էր գրել, հստակ նշելով Հայաստանի սահմանների բոլոր այն կոորդինատները, որտեղ մեր ուժերն են տեղակայված: Արդյո՞ք նման մոտեցումը տեղավորվում է քաղաքական պայքարի շրջանակներում, և արդյո՞ք այդ պայքարում այնուամենայնիվ չկան կարմիր գծեր, որոնք կարող են սպառնալ մեր երկրի անվտանգությանը և որոնք պարզապես չի կարելի անցնել: Այս և այլ հարցերի մասին է Orer.am-ի զրույցը «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ Սուրեն Սուրենյանցի հետ:

- Պարոն Սուրենյանց, ներհայաստանյան քաղաքական դաշտում այնպիսի տպավորություն է, որ ոչ թե կուսակցություններն են միմյանց դեմ պայքարում, այլ անձինք՝ պետականության դեմ: Քիչ չեն դեպքերը, երբ հրապարակվում են մեր սպառազինությանը, զինատեսակներին, սահմանապահ դիրքերին վերաբերող կորդինատներ և տեղեկություններ, որոնք կարող են սասանել պետության հիմքերը: Ձեր կարծիքով քաղաքականության մեջ չկա՞ն կարմիր գծեր, որոնք, այնուամենայնիվ չի կարելի անցնել:

- Քաղաքակիրթ աշխարհում քաղաքական համակարգերն անպայման ունեն կարմիր գծեր, որոնք հիմնականում վերաբերում են երկրի անվտանգությանը սպառնացող ներքին և արտաքին մարտահրավերներին: Այսինքն՝ այս խնդիրների հանդեպ, սովորաբար, քաղաքական կուսակցություններն ունենում են կոնսեսուսային մոտեցումներ: Օրինակ՝ արտաքին ագրեսիայի դեպքում լինում է քաղաքական դաշտի կոնսոլիդացիա, և դադարում է ներքաղաքական պայքարը, կամ, երբ արտաքին քաղաքական առանցքային դիրքորոշում պետք է ձևավորվի պետության անունից, այդ դեպքում ևս քաղաքական կուսակցությունները, հիմնական քաղաքական դերակատարները փորձում են կոնսեսուսի գալ: Այլ կերպ ասած՝ կարմիր գծերը պարտադիր են և երբ քաղաքական համակարգերում կարմիր գծեր չեն լինում, այն փոխակերպվում է կոմպրոմատների պատերազմի կամ քաղաքակիրթ պայքարի նշաձողից ներքև իրականացվող գզվրտոցի:

- Այս տեսանկյունից, ըստ Ձեզ, Հայաստանում ի՞նչ իրավիճակ է:

- Դասական իմաստով՝ ներկայում Հայաստանում քաղաքական պայքար գոյություն չունի: Մենք տեսնում ենք կոմպրոմատների պատերազմ, տարբեր օրակարգեր, որոնք չունեն հայկական ծնունդ, սպասարկում են տարբեր շահեր՝ ռուսական, արևմտյան գրանտային ծրագրերով թելադրվող օրակարգեր: Այդ իմաստով, Հայաստանում բավականին տխուր իրավիճակ է, որովհետև չենք կարող մատնանշել ծրագրային, պատերազմի պատճառների, հետևանքների վերաբերյալ խորքային բանավեճեր: Փոխարենը բոլորը զբաղված են փոխադարձ մեղադրանքներ, վարկաբեկիչ տեղեկություններ տարածելով, և այս ամեն ինչի մեջ կորում է ռացիոնալ քաղաքական միտքը, դիսկուրսը, բանավեճը: Սա քաղաքական դաշտը երկփեղկելու և ամեն ինչը սևի, սպիտակի բաժանելու արատավոր քաղաքականության պտուղն է, որի ժամանակ գաղափարներն ու արժեքները ստորադասվել են ճակատային դիմադրության, ռեսուրսների կամ խրամատային պայքարի, ինչի ականատեսն ենք հիմա: Այսինքն, բոլորի խնդիրն է ոչ թե ազնիվ մրցակցությունը, այլ ներքաղաքական հակառակորդին ոչնչացնելը:

- Իսկ դա վտանգավոր չէ՞ և արդյո՞ք ողջամիտ է, երբ քաղաքական գործիչը մեր երկրի սահմանին հսկողություն իրականացնող անձնակազմի կոորդինատներ կարող է հրապարակել:

- Իհարկե, ողջամիտ չեմ համարում: Եթե քաղաքական գործիչը այդ հարցի մասին ունի մոտեցում կամ տեսակետ, ապա դա կարող է ներկայացնել, առանց կոորդինատների ներկայացման, որպեսզի հակառակորդը չկարողանա իրեն անհրաժեշտ տեղեկություն ունենալ այս կամ այն հայտարարությունից: Ես մի քանի անգամ շեշտել եմ, որ Հայաստանը որակապես նոր իշխանության և նոր ընդդիմության անհրաժեշտություն ունի, քանի որ գործող իշխանությունը և գործող հարթակային ընդդիմությունը անհրաժեշտ պետական մտածողությամբ օժտված չեն: Ստացվում է, որ երկուսն էլ սպասարկում են ինչ-որ օրակարգեր և շահեր, որոնք ընդհանուր ոչինչ չունեն պետական շահի հետ: Եվ եթե մոնիթորինգի ենթարկենք գործող իշխանության և հարթակային ընդդիմության հակադրության թեմաները, ապա ողբալի իրավիճակ կստացվի, քանի որ ռացիոնալ քաղաքական պայքարի որևէ հետք գտնել հնարավոր չէ:

Արմինե Գրիգորյան