Քաղցրաշենի ինքնահոս ոռոգման համակարգի նախագիծը պարունակում է հակաբնապահպանական եւ հակասոցիալական ռիսկեր, հաղորդում է «ԷկոԼուր»-ը:
ՀՀ բնապահպանության նախարարությանն ուղղված նամակում նշված է.
«Բնապահպանական փորձաքննության գործընթաց է անցնում Քաղցրաշենի ինքնահոս ոռոգման համակարգի նախագիծը: Նախագծով նախատեսվում է Ազատ գետի միջին հոսանքներից 820-:-1,020 մմ տրամագծով 27,685 մ երկարությամբ պողպատե խողովակաշարով գետի ջուր տանել Արարատի մարզի Այգեստան, Բերդիկ, Գետազատ, Դեղձուտ, Հնաբերդ, Մրգանուշ, Նարեկ, Ներքին Դվին, Նորաշեն, Վարդաշեն, Վերին Դվին, Քաղցրաշեն համայնքներ ոռոգման համար:
Նախագիծը հակաբնապահպանական բնույթ է կրում` հաշվի առնելով նախագծում բերված տվյալները: Համակարգը կառուցվելու է Խոսրովի արգելոցի եւ Քարերի սիմֆոնիա բնության հուշարձանի անմիջական հարեւանությամբ: Ազատ գետը Ազատի կիրճի էկոհամակարգի ձեւավորման գլխավոր գործոնն է: Նախագծի ազդեցության գոտում է գտնվում Խոսրովի արգելոցը, Գառնիի ձորը, Քարերի սիմֆոնիան եւ այն համայնքները, որոնք օգտվում են Ազատ գետի եւ Ազատի ջրամբարի ջրերից:
Ներկայումս Ազատ և Գողթ գետերի ջրային ավազանների աղբյուրներից «Երևան Ջուր» ընկերությունը օգտագործում է 1,560լ/վրկ ջուր: Գառնի գյուղը հունիսից մինչեւ հոկտեմբեր ամիսներին Ազատ գետից վերցնում է 11.44 միլիոն խմ ջուր, իսկ Գողթ գետից` 1,32 միլիոն խմ ջուր: Իսկ թե որքան ջուր են ցանկանում տանել Արարատի գյուղերի համար, նախագծում նշված չէ: Ընդամենը նշվում է, որ որպես բնապահպանական ելք գետում թողնվելու է 0.85մ3/վրկ ջուր:
Նախագծի ռիսկերից են`
անգամ նախագծում է նշված, որ տարվա չոր և շոգ եղանակին գետի մնացորդային հոսքը կնվազի, ինչը չի բացառում, որ գետի հունը կարող է չորանալ
դիտարկվող շրջանը գտնվում է կիսաանապատային և անապատային լանդշաֆտային գոտիներում, եւ ջրի բացակայությունը կմեծացնի անապատացման գործընթացները Գառնիի ձորում, ինչն արդեն իսկ նկատվում է սակավաջրության պատճառով
նախագծում նշված է, որ Ազատ գետի ավազանում հանդիպում են Կարմիր գրքում գրանցված հազվագյուտ բուսատեսակներ` ծորեն արարատյան (Triticum araraticum), թեզիում շովիցի (Thesium szovitsii): Ազատ գետի ավազանում և նրան հարակից տարածքներում հանդիպում են 250 տեսակի կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչներ` 55 տեսակ կաթնասուններ` Հարավային Կովկասի գորշ արջ, վայրի խոզ, ոզնի, մուֆլոն, բեզոարյան այծ, լուսան, գայլ, աղվես, ընձառյուծ եւ այլն: Գոտու տարածքում հանդիպում են թռչունների 142 տեսակ, սողուններից` 33 տեսակ, 5 տեսակ երկկենցաղներ եւ ձկներ, թրթուրներ և թիթեռներ, մորմ, մի քանի տեսակների կարիճներ: Ազատ գետում բազմանում են կարմակն խրամուլին, կարմրախայտը, ծածանաձուկը և այլ ձկնատեսակներ: Կարմիր գրքում գրանցված կենդանատեսակներից նախագծում նշված են միայն հայկական սպիտակատամը (Crocidura armenica Gureev), միջերկրածովային կրիան (Testudo graeca L.), փոքր պայտաքիթը (Rhinolophus hipposideros Bechstein) իսկ գորշ արջի, մուֆլոնի, բեզոարյան այծի, կարմրախայտի մասին` ոչ, չնայած որ Կարմիր գրքում գրանցված այս տեսակները օգտվում են Ազատ գետից: Սրա հետ մեկտեղ նախագծում թաքցված են այն ռիսկերը, որոնք սպառնում են Կարմիր գրքում գրանցված տեսակներին, քանի որ նախագծողները բացառում են կառուցապատման գոտում Կարմիր գրքում գրանցված տեսակների առկայությունը, ինչն անհնարին է
նախագծողները հստակ թիվ չեն նշում, թե որքան ծառ կհատվի
Գառնիի ձորում տեղի կունենա հողերի դեգրադացիա և էրոզիա բուսածածկի վնասման արդյունքում, հողերի և ջրային ռեսուրսների աղտոտում շինաղբով և կենցաղային աղբով
նախագծում գնահատված չեն Ազատի ջրամբարի համար ռիսկերը: ՀՀ կառավարությունը հսկայական վարկեր է վերցնում միջազգային ֆինանսական կառույցներից Հայաստանում ջրամբարներ կառուցելու համար, սակայն այս ծրագրի իրագործմամբ գործող ջրամբարը կարող է կորցնել իր նշանակությունը, քանի որ եթե Ազատ գետի ջուրն ուղղվի Արարատի համայնքներ, ջրամբարը չի լցվի
բացի Գառնի համայնքից, նախագծում նշված չեն այն բոլոր համայնքները, որոնք իրենց հողերը ոռոգում են Ազատ գետի եւ Ազատի ջրամբարի ջրերով:
Նախագծով Արարատի մարզի Այգեստան, Բերդիկ, Գետազատ, Դեղձուտ, Հնաբերդ, Մրգանուշ, Նարեկ, Ներքին Դվին, Նորաշեն, Վարդաշեն, Վերին Դվին, Քաղցրաշեն համայնքներում փաստացի ոռոգվում է 1232,0 հա տարածք, Ազատ գետի ջրի շնորհիվ կոռոգվի եւս 387 հա տարածք:
Գառնի համայնքի գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են 600 հա, որից 367 հա` վարելահող, 51 հա` այգիներ, 12,5 հա` խոտհարք, տնամերձեր՝ 151 հա, որոնք ոռոգվում են Ազատ գետի ջրով: Գառնի համայնքն ունի չոռոգվող եւս 600 հա գյուղատնտեսական նշանակության հողատարածք, որի ոռոգումը չի ապահովել դրանց բարձրադիր գոտում գտնվելու պատճառով: Գառնիի համայնքապետարանը նույնպես ցանկանում է ավելացնել իր ոռոգելի տարածքները, սակայն դրա համար ներդրումներ են անհրաժեշտ: Այս դեպքում նախապատվությունը տրվում է, ոչ թե Գառնիի լրացուցիչ 600 հեկտար հողատարածքը ոռոգելուն, այլ Արարատի մարզի 387 հեկտարին:
Քաղցրաշենի ինքնահոս ոռոգման համակարգը պետք է կառուցվի Համաշխարհային բանկի կողմից ֆինանսավորվող «Ոռոգման համակարգի բարելավման ծրագրի» շրջանակներում: Պատասխանատվությունը կրելու է Ծրագիրն իրականացնող մարմինը` ՀՀ ջրային տնտեսության պետական կոմիտեն:
Լինելով հակաբնապահպանական եւ հակասոցիալական` Քաղցրաշենի ինքնահոս ոռոգման համակարգի նախագիծը այս տեսքով պետք է մերժվի բնապահպանական փորձաքննության կողմից»:
Армения сохраняет права и обязательства в ОДКБ: Мария Захарова
Помощь от государства остается на словах: цветы дешевеют, кредиты давят на производителей
Сегодня состоится Общее годовое собрание акционеров Юнибанка: чистая прибыль банка составила 9,8 млрд драмов
Женская сборная Армении по теннису добилась исторического успеха, вернувшись во II группу спустя 17 лет
Двое судей КС не участвуют в рассмотрении дела об оспаривании итогов выборов
Армянские теннисистки пробились во вторую группу впервые за 17 лет
Армянское вино удовлетворено Большой золотой медалью на конгрессе Mondial de Bruxelles
ОАО «Телеком Армения» и ОАО «Азертелеком» подписали соглашение о транзите интернет-трафика
Арестован сын Мартуна Григоряна
Фабрика по производству врагов. Ложные тезисы о «российском вмешательстве» как инструмент политических преследований: Роберт Амстердам
Какой закон, какие урегулирования, кому они нужны? «Паст»
Тонкое искусство «кайфаваться» над народом и все «бросить в карман народа»... «Паст»
«Фокус» университета Брюсова: объявление о бесплатных местах в последнюю минуту։ «Паст»
Односторонняя повестка уступок и политика молчания официального Еревана: «Паст»
Давление силовой вертикали и императив поствыборной консолидации։ сигналы Самвела Карапетяна: «Паст»
Административный суд признал бездействие полиции незаконным
«Добро пожаловать домой»: визит Мхитаряна в Академию футбольного клуба «Пюник»
В Армении состоится 6-й международный летний фестиваль современного танца SumMeet
Ucom — технологический партнер «Кубка Стрит Бол Армения 2026»
Арестованный Давид Казинян подал иск против ЦИК
Посол Армении в США и директор фонда кардинала Агаджаняна обсудили возможности сотрудничества
В Великобритании арестовали столкнувшего ребенка в вольер с крокодилами мужчину
Трамп заявил, что ожидает полного прекращения огня на всех фронтах, включая Ливан и Израиль
Армения — Албания 3:0: после разгрома Азербайджана — следующая уверенная победа
Затулин: Мы не принимаем результаты выборов в Армении, но будем работать с ней и дальше
Австралия выделит Украине еще $70 млн на покупку оружия
Idram и Glovo подписали меморандум о сотрудничестве в Барселоне
Топ-направления для путешествий в 2026 году: IDBank
Вице-спикер ММ: Возвращение в Западный Азербайджан не является территориальной претензией к Армении
Азиз Алекберли: Армения должна создать условия для возвращения западных азербайджанцев
Ucom и Impact Hub Yerevan продолжают поддерживать развитие зеленых стартапов в Армении
Почему Пашинян так спешит? «Паст»
По меньшей мере 700 000 человек уже высказали свое мнение: «Паст»
«Если завтра границы снова откроются, нашему товару не будет места на этом рынке»: «Паст»
Юридический «беспредел»: как пытаются «переварить» нарушения на выборах? «Паст»
Армения — Азербайджан 3:0: блестящий старт наших теннисисток в Кубке Билли Джин Кинг
Moody’s Ratings подтвердило рейтинги Юнибанка на уровне B1 со стабильным прогнозом
ВТБ (Армения): Мгновенные переводы в Россию становятся всё популярнее
Al Arabiya English представил 14 пунктов соглашения между США и Ираном
FT: ЕС готовит экстренные меры торговой поддержки для Армении после российских импортных запретов
Иран начал экспорт нефти после прекращения американской блокады
В реке Памбак обнаружено тело 7-летней девочки
Россельхознадзор объяснил ограничения на ввоз армянской сельхозпродукции
«Не верь глазам своим»: IDBank предупреждает о мошенничестве с использованием дипфейков
Сильный состав и большие надежды: сборная Армении завтра выступит против сборной Азербайджана
Распад и дискредитация всех институтов: «Паст»
Как активный гражданин провалил план властей по подсчету голосов: «Паст»
«Плодосбор» обещаний: как власть в очередной раз бросает крестьянина на пороге экономического хаоса: «Паст»
До 30% idocin в бассейнах: Idram&IDBank
Moody’s подтвердило кредитный рейтинг ЗММК на уровне B2 со стабильным прогнозом 
Экономический рост Армении во многом обусловлен членством в ЕАЭС: РПА за развитие союзнических отношений с РФ как в рамках ЕАЭС,так и в двустороннем формате.Эдуард Шармазанов
Трамп: под бальным залом Белого дома строят шестиэтажный бункер с госпиталем
NYT: Иран восстановил доступ почти ко всем ракетным базам вдоль Ормузского пролива после ударов США
На Евразийском экономическом форуме в Астане ожидается рекордное число участников
Гегаркуник в центре внимания: о чём говорил Царукян с жителями
Армения — Албания 3:0: после разгрома Азербайджана — следующая уверенная победа
1
«Добро пожаловать домой»: визит Мхитаряна в Академию футбольного клуба «Пюник»2
Трамп заявил, что ожидает полного прекращения огня на всех фронтах, включая Ливан и Израиль3
Армянское вино удовлетворено Большой золотой медалью на конгрессе Mondial de Bruxelles4
Какой закон, какие урегулирования, кому они нужны? «Паст»5