Ереван, 29.Февраль.2024,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Генералу Аршаку Карапетяну удастся объединить армянский народ и избавиться от действующей власти Выход из ОДКБ и ЕАЭС может иметь для нас разрушительные последствия: Аршак Карапетян Пограничные войска не останутся без военной базы в Армении: Аршак Карапетян Армения столкнется с новыми бедствиями: Аршак Карапетян Спасать, защищать, развивать Военно-Политический Союз Армения-Россия и Армяно-Российское Братство и всегда сохранять его как зеницу ока. Хачик Асрян Привилегированные условия с пакетом Business Prime Нынешние власти Армении получат свою оценку от поколений։ Аршак Карапетян Азербайджан не хочет, чтобы мы меняли Конституцию, Азербайджан хочет, чтобы у нас не было истории: Аршак Карапетян Пашинян скоро уйдет, а к власти в стране придут реальные национальные силы։ Карапетян «Главная опасность – это нынешнее правительство Армении»: «Паст»


Հայաստանի տնտեսական աճը՝ ռիսկերի ու խոցելիության սահմանագծին. «Փաստ»

Экономика

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Արտաքին գործոններով պայմանավորված՝ Հայաստանի տնտեսությունն անցած տարի բավական բարձր՝ 12,6 տոկոս տնտեսական աճ արձանագրեց։ Ու հիմա տնտեսագետներին հուզող գլխավոր հարցն այն է, թե 2023 թվականին Հայաստանն արդյոք կկարողանա՞ պահպանել աճի բարձր տեմպերը։ Հարցն այն է, որ, ինչպես ցույց է տալիս փորձը, արտաքին գործոններով պայմանավորված տնտեսական աճերը հիմնականում ժամանակավոր էֆեկտ են ունենում ու որոշ ժամանակ անց աճի տեմպերը սկսում են նվազել ու նույնիսկ վերածվել անկման։ Ճիշտ է՝ այս տարվա առաջին եռամսյակում նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ Հայաստանում իներցիայով դեռ շարունակվում է տնտեսական ակտիվության բարձր աճի տեմպը՝ կազմելով 12,1 տոկոս, սակայն տնտեսական ակտիվության արդեն իսկ նվազման նշաններ են նախանշվում։

Ու պատահական չէ, որ տնտեսական աճի նվազման կանխատեսումներն արտացոլվում են ինչպես փորձագիտական գնահատականներում, այնպես էլ տարբեր միջազգային մասնագիտացված կառույցների կանխատեսումներում։ Օրինակ՝ Արժույթի միջազգային հիմնադրամն ակնկալում է, որ Հայաստանի ՀՆԱ-ի աճի տեմպը կդանդաղի, սակայն սպառման և ներդրումների բարձր մակարդակի պարագայում կպահպանվի 5,5%-ի մակարդակում: Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկի կանխատեսումների համաձայն, Հայաստանի տնտեսական աճը 2023 և 2024 թվականներին չափավոր կլինի՝ կազմելով 5%, ընդ որում՝ աճի զգալի ռիսկերով՝ կապված աշխարհաքաղաքական ցնցումների հետ։ Իսկ Համաշխարհային բանկը Հայաստանի համար ավելի ցածր տնտեսական աճ է կանխատեսում։ Բանկի կողմից հրապարակված Գլոբալ տնտեսական հեռանկարներ զեկույցում Հայաստանում տնտեսական աճը 2023 թվականի համար գնահատվում է ընդամենը 4,4 տոկոս, 2024-ին՝ 4,8 տոկոս։

Ակնհայտ է, որ Հայաստանը կարող է պահպանել բարձր տնտեսական աճի տեմպերը միայն այն պարագայում, երբ տնտեսական զարգացումը դրվեր ամուր հիմքերի վրա։ Սակայն Հայաստանում շեշտը դրվում է ոչ թե հայկական արտադրությունը և արտահանումը խրախուսելու, այլ ներքին սպառման ավելացման վրա։ Իսկ ՀՀ կառավարությունը հայկական արտադրությանը զարկ տալուն ուղղված նախաձեռնություններով հանդես գալու փոխարեն ընդամենը դիտորդի դեր է ստանձնել։ Եվ եթե Հայաստանից արտահանման որոշակի աճ էլ նկատվում է, ապա դա ոչ թե տեղական արտադրանքի արտահանմանն է վերաբերում, այլ արտասահմանյան ապրանքներին։ Այլ կերպ ասած՝ Ռուսաստանի դեմ սահմանված պատժամիջոցների պարագայում Հայաստանն ընդամենը տրանզիտ երկրի դեր է ստանձնել։

Պատահական չէ, որ ԱՄՆ-ից մտահոգություններ են հնչում այն կապակցությամբ, թե Հայաստանն օգնում է Ռուսաստանին պատժամիջոցները շրջանցելու հարցում, և մեր երկրից արևմտյան ծագում ունեցող չիպեր, էլեկտրոնիկա ու այլ սարքավորումներ են արտահանվում դեպի Ռուսաստան։ Այս պարագայում մեծանում է հավանականությունը, որ Հայաստանը ուղղակի կարող է հայտնվել պատժամիջոցների տակ՝ չնայած մի քանի հայկական ընկերություններ արդեն պատժամիջոցների ցուցակում են։ Պատժամիջոցների տակ հայտնվելու անհանգստությամբ է պայմանավորված, որ հայաստանյան բանկերը վերջերս որոշում են ընդունել արգելափակել Հայաստանի արտահանված էլեկտրոնիկայի՝ սերվերների, միկրոչիպերի, պրոցեսորների դիմաց Ռուսաստանից եկող վճարումները։ Փաստացի պատժամիջոցներից խուսափելուն ուղղված քայլերի արդյունքում հայկական կողմը զրկվելու է արևմտյան ապրանքների արտահանման համար տրանզիտի իր դերակատարությունից։

Իսկ ինչ վերաբերում է Հայաստանում ներքին սպառման աճին, ապա այն ավելացել է հիմնականում ռուս-ուկրաինական պատերազմի արդյունքում Հայաստան ժամանած ռուսների հաշվին։ Բնականաբար, Հայաստանում չկան համապատասխան ֆինանսական ռեսուրսներ սպառման կտրուկ ավելացման համար, իսկ ռուսաստանցիների հետ լրացուցիչ կապիտալ է ներհոսում մեր երկիր։ Նրանց ժամանելու հանգամանքով է նաև պայմանավորված, որ ծառայությունների ոլորտը աճի բարձր ցուցանիշներ է արձանագրում։ Նաև շինարարության ոլորտն է առաջանցիկ տեմպերով աճում, ինչի արդյունքում էլ անշարժ գույքի շուկան գերտաքացած վիճակում է։

Անշարժ գույքի շուկայի միջին ամսական գնաճը կազմում է 1 տոկոս։ Եվ ձևավորված գները գերարժևորված են։ Սակայն պահանջարկի մեծացման պայմաններում շատ հաճախ հաշվի չեն առնվում ռիսկերը։ Եթե հիմա քաղաքացիների մի հատվածի եկամուտն ինչ-որ կերպ կարող է բավարար լինել հիփոթեքով բնակարան գնելու համար, ապա որոշ ժամանակ անց շատերն ուղղակի կարող են զրկվել այդ հնարավորությունից։ Այսինքն, նախ պետք է հաշվի առնել անշարժ գույքի սպառման հետագա թեման։ Դա կարող է խնդիրներ ստեղծել անգամ մեծ հնարավորություններ ունեցող երկրների համար։ Օրինակ՝ Չինաստանը անշարժ գույքի գերտաքացման արդյունքում լուրջ խնդիրների առաջ է կանգնել, 65 միլիոն նորակառույց տներ մնացել են առանց գնորդների։ Արդյունքում բազմաթիվ կառուցապատողներ սնանկացել են կամ հայտնվել են սնանկացման եզրին։ Մյուս կողմից էլ՝ քաղաքացիներից շատերը, միայն եկամտահարկի վերադարձման մասին լսելով ու առանց դրա դետալների մեջ խորանալու, ցանկանում են բնակարան ձեռք բերել։

Նրանք մտնում են մեծ չափերի հիփոթեքային վարկերի տակ՝ նույնիսկ առանց պատկերացնելու, թե առաջիկա տարիների համար ինչ ահռելի ֆինանսական բեռի տակ են մտնում այն պարագայում, երբ անշարժ գույքի այսօրվա բարձր գները որոշ ժամանակ անց կարող են նվազել։ Մյուս կողմից՝ եթե առաջիկայում հարկային օրենսդրությունից հանվի եկամտահարկի վերադարձի նորմը ամբողջ Երևանի համար, շինարարության բլոկն էլ կարող է կաթվածահար լինել: Իսկ եթե արտաքին գործոններով պայմանավորված Հայաստան ժամանած ռուսներն էլ զանգվածային կերպով հեռանան, ապա անշարժ գույքի շուկայում դիտվող ակտիվությունը կմարի, իսկ շինարարության ոլորտում ձևավորված մեծ պահանջարկը կտրուկ կնվազի։ Այնպես որ, եթե հաշվի ենք առնում, որ այս տարվա երկրորդ եռամսյակի ընթացքում տնտեսական ակտիվության աճի բարձր տեմպերը գլխավորապես պայմանավորված են ծառայությունների ոլորտի ու շինարարության առաջանցիկ տեմպերով, ապա հետագա ամիսների համար լուրջ ռիսկեր են ստեղծվում տնտեսական ակտիվության տեմպերի պահպանման համար։

Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում

Разыскивается миллионер: Новый розыгрыш от IdramШаги, предпринятые властями Армении, будут иметь не только политические, но и экономические последствия: Аршак Карапетян Я уверен, что при широкой сплоченности вокруг Аршака Карапетяна можно будет перевернуть эту катастрофическую страницу Армении и армянского народаОни понятия не имеют, как вывести страну из этой ситуации: Аршак Карапетян Генералу Аршаку Карапетяну удастся объединить армянский народ и избавиться от действующей власти Фиксированная сеть Ucom уже доступна в Аштараке Выход из ОДКБ и ЕАЭС может иметь для нас разрушительные последствия: Аршак Карапетян «Азербайджан не собирается подписывать никакого мирного соглашения»: «Паст» Пограничные войска не останутся без военной базы в Армении: Аршак Карапетян Армения столкнется с новыми бедствиями: Аршак Карапетян Спасать, защищать, развивать Военно-Политический Союз Армения-Россия и Армяно-Российское Братство и всегда сохранять его как зеницу ока. Хачик АсрянОткрылся обновленный центр продаж и обслуживания Ucom по адресу Комитаса 30Привилегированные условия с пакетом Business Prime Нынешние власти Армении получат свою оценку от поколений։ Аршак Карапетян Азербайджан не хочет, чтобы мы меняли Конституцию, Азербайджан хочет, чтобы у нас не было истории: Аршак Карапетян Получите кэшбэк 5% на свою цифровую карту AMIO!Получите кэшбэк 5% на свою цифровую карту AMIO! Пашинян скоро уйдет, а к власти в стране придут реальные национальные силы։ Карапетян Армения должна искать свою безопасность не на Западе: Аршак КарапетянПеренесите свой кредит и воспользуйтесь предложением рефинансирования с низкой процентной ставкой 1,5% День дарения книг в библиотеке Хнко Апер. IDBank«Главная опасность – это нынешнее правительство Армении»: «Паст» «Есть нация, есть история нации, есть государство,созданное этой нацией»։ Эксклюзивное интервью Аршака Карапетяна В нынешней ситуации единственный правильный шаг для правительства – уйти։ Карапетян Действующие власти ведут крайне опасную игру։ Аршак Карапетян Америабанк в качестве полноправного самостоятельного члена присоединится к международной финансовой группе BOGG, котирующейся на Лондонской фондовой бирже Главная опасность - нынешнее правительство Армении: Аршак КарапетянКакую книгу подарить на День книги? Совет от Idram и IDBankНынешние власти Армении не понимают реальных последствий своей политики: Аршак Карапетян Какой контракт, подписанный Аршаком Карапетяном, был расторгнут? «Паст» В ближайшее время АМИО БАНК начнет процесс лизинга Главная опасность Армении – нынешняя власть: Аршак Карапетян Два новых спортивных телеканала в пакете uTV компании Ucom Шаги Пашиняна по изменению внешнеполитического вектора крайне опасны: Аршак Карапетян Карапетян: Сколько солдат должны погибнуть, чтобы цепляющиеся за власть чиновники поняли свою некомпетентность 16 февраля состоится презентация учебника армянского языка «Крунк Айастани» Улыбки в городе возрастют. Филиал "Арцах" АМИО БАНКА вновь открылся Армении нужен такой лидер, который сможет взять на себя ответственность и ответить за проблемы, стоящие перед страной: Аршак Карапетян ВТБ (Армения) поддержал издание книги по управлению бизнесом Наиболее характерной чертой нынешних властей Армении является дилетантизм: Аршак Карапетян Сеть, готовая к переходу на 5G, и качественно новое телевидение: Ucom заключил официальные соглашения с Nokia и MediaKind Как отмечать праздники любви? Советы от Idram и IDBank Нам следует иметь военные союзы с Ираном и Россией: Аршак Карапетян Действия лиц, находящихся у власти в Армении, навязаны внешним давлением: Аршак Карапетян Все заключенные мною договоренности по поводу закупки оружия были аннулированы: Аршак КарапетянКарта Visa Travel - Ваш лучший друг в путешествии Действующая парламентская система позволяет плохому воспроизводиться бесконечно: Аршак Карапетян Ардшинбанк объявляет о соглашении по приобретению банка HSBC Армения Фактически, действующая власть вместо того, чтобы развивать экономику, занимается живописью: Аршак Карапетян СНБ должна заниматься вопросами национальной безопасности, а не обслуживанием одного человека: Карапетян