«Հայաստանյան իշխանությունները հատել են բոլոր կարմիր գծերը». «Փաստ»

Հարցազրույց 4 Հունիս, 2022 8:00

«Փաստ» օրաթերթը գրում է

Արցախի «Արդարություն» կուսակցության համանախագահ Հակոբ Հակոբյանի հետ զրույցում անդրադարձել ենք Արցախի շուրջ գործընթացներին, նաև ՀՀ-ից հնչող մի շարք հայտարարությունների: Մասնավորապես, անցած շաբաթ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, թե Արցախը երբեք ավելի մեծ բյուջե չի ունեցել՝ ընդգծելով, որ 2021-ի բյուջեի 73 տոկոսը ՀՀ կառավարությունն է վճարել, Արցախի բնակչության կոմունալ վճարները՝ ևս:

«Կես ճշմարտությունն ասելը նույնպես սուտ է. այո, Արցախը երբևիցե ՀՀ-ից բյուջեի մասով այսքան գումար չի ստացել, սակայն Արցախը ՀՀ որևիցե այլ իշխանության օրոք այսքան չի ավիրվել, այսքան կորուստներ, զոհեր չի ունեցել, որքան Նիկոլ Փաշինյանի ժամանակ: Լավ կլիներ՝ ճշմարտությունն ամբողջությամբ ասեր: Ինչ վերաբերում է այն հայտարարությանը, թե իբր վճարել են ամբողջ բնակչության հոսանքի, ջրի, գազի, կապի ծառայությունները, կարծում եմ, դրանով Փաշինյանը փորձում է ցույց տալ, թե Արցախը շատ է սիրում, պետական մակարդակով հոգատարություն է դրսևորում, սակայն իրականում դա այլ ենթատեքստ ունի: Սա արցախցիների նկատմամբ հայաստանյան հատվածում ապրող մեր հայրենակիցների մեջ թշնամանք սերմանելու ևս մեկ փորձ է: Այսինքն, հարցը ներկայացվում է այն քողի տակ, թե «Հայաստանում դուք վատ եք ապրում, որովհետև մենք Արցախին աննախադեպ օգնություն ենք տրամադրում», և մեր ժողովրդի մեջ կա մի որոշակի հատված, որը հենց այդպես էլ ընկալում է: Սա «արդյոք մեզ պե՞տք էր գորշ և ավիրված Շուշին» խոսքի տրամաբանության մեջ է, այս անգամ՝ «արդյոք մեզ պե՞տք է աննախադեպ գումարներ վերցնող ու ծախսող Արցախ» ենթատեքստով»:

Հակոբ Հակոբյանը շեշտեց՝ գումարներն իրականում Փաշինյանի գրպանից չեն, նախատեսված են կառավարության բյուջեով. «Միևնույն ժամանակ, ես վստահ եմ, որ Հայաստանում ապրող մեր հայ ժողովուրդը չի տրվելու Նիկոլ Փաշինյանի այս էժանագին մանիպուլյացիաներին, և այս վարքագիծը հակառակ ազդեցությունն է ունենալու՝ ավելացնելով Փաշինյանի նկատմամբ անհանդուրժողականության հերթական չափաբաժինը: Այն, որ այսօր Փաշինյանը չի խոսում այն աղետների մասին, որոնք իր վարած ոչ հայանպաստ քաղաքականության պատճառով հասցվեցին Արցախին, հասկանալի է. չեմ կարծում, թե ինքնաքննադատական մակարդակն այդքան բարձր է, և այս առումով բնական է, որ վնասների մասին չէր խոսելու:

Փոխարենը նման «փոքր հաջողությունների մասին» պետք է խոսեր: Իհարկե, յուրաքանչյուրն իր արշինով է չափում երևույթները: Բայց կարծում եմ՝ Փաշինյանը շատ լավ պետք է գիտակցի, որ Արցախում բնակվող յուրաքանչյուր քաղաքացի արդեն մեկ անգամ ցույց է տվել, որ պատրաստ է իր սեփական բարեկեցությունը զոհել հանուն Արցախի, հանուն իր հայրենիքի պաշտպանության և հայկական մնալու: Դեռևս 1990-ականների սկզբին մենք մեկ անգամ արդեն ցույց ենք տվել, որ պատրաստ ենք ապրել սոցիալապես վատ վիճակում, որպեսզի պայքարենք թշնամու դեմ, պայքարենք, որ Արցախը հայկական մնա: Այսօր նույնպես Արցախում բնակվող յուրաքանչյուր քաղաքացի պատրաստ է իր այդ բարեկեցությունը զոհել հանուն Արցախի հայկական մնալու: Դեռևս ձմռան վերջին - գարնան սկզբին, երբ Արցախում հումանիտար աղետ էր՝ գազ չկար, երբեմն նաև լույսի խափանումներ էին լինում, այդ ամենը որևիցե կերպ չազդեց արցախցու հաստատակամության վրա»:

Անդրադառնալով ՀՀ-ում Դիմադրության շարժման գործողություններին, Հակոբ Հակոբյանը, անդրադառնալով այս փուլին, նշեց. «Այն ազգային արժեքներով տոգորված շարժում է՝ իր բոլոր թերություններով հանդերձ: Մի բան, ամեն դեպքում, հստակ է. հայ ազգը ոտքի է կանգնել ու պայքարում է հայրենիքի համար: Չպետք է տարանջատել ու ասել, թե այն Արցախի կամ Հայաստանի համար է: Այդ պայքարն ընդհանրապես հայերեն մտածող յուրաքանչյուր հայի համար է, նույնիսկ, եթե նա ապրում է Լոս Անջելեսում: Սա այն ազգային շարժումն է, որն անկասելի է: Ես չեմ ուզում ինչ-որ ժամկետների մեջ ընկնենք. հասարակության մեջ որոշակի սպասումներ կան, թե երբ է այս շարժումն ունենալու իր ավարտը, երբ է տալու իր արդյունքը:

Այս շարժումն արդեն իսկ տվել է իր արդյունքը: Այս շարժումով ոչ միայն հայաստանյան կամ արցախյան իշխանություններին ենք ցույց տալիս, որ հայ ազգը պատրաստ է պայքարել, այլև ողջ աշխարհին: Մենք ցույց ենք տվել, որ 2020-ի կործանարար պատերազմից հետո հայն իր մեջքը ուղղել է ու պատրաստ է պայքարել իր իրավունքների, իր հայրենիքի համար, ինչն արդեն իսկ արդյունք է: Հայ ազգը ցուց տվեց, որ դեմ է այն քաղաքականությանը, որը 2018-ից իրականացվում է: Ցույց տվեց, որ դեմ է այս իշխանություններին՝ անկախ անգամ այն հանգամանքից, որ պատերազմից դեռևս մեկ տարի չանցած հապշտապ ինչ-որ ընտրություններ կազմակերպեցին ու հիմա այդ ընտրություններում տոնած հաղթանակով են արդարացնում իրենց գործունեությունը: Հայ ազգն այսօր ցույց տվեց, որ դեմ է այն ամենին, ինչն իր կյանքում եղավ այս 4 տարվա ընթացքում: Սա արդեն արդյունք է, իսկ մնացածը զուտ ժամանակի հարց է: Այս գիտակցումն ունեն նաև Արցախում: Գրեթե բոլորը ողջունում են այս շարժումը»:

Խոսելով այն փաստի մասին, որ ՀՀ իշխանությունները խուսափում են ասել՝ Արցախը երբեք չի լինելու Ադրբեջանի կազմում, ավելին՝ նշում են, որ պատասխանելը կարող է խանգարել բանակցություններին, Հ. Հակոբյանը նշեց. «Իրականում օրվա իշխանություններն իրենց այդ հայտարարություններով իրենց ասած այդ միջազգային հանրությանը ցույց են տալիս, որ Արցախի կարգավիճակի նշաձողն իջեցրել են և կատարում են նրանց ասածները: Եթե մինչև 2017 թվականը բանակցային գործընթացին խանգարում էր Արցախի Հանրապետության անկախության հռչակման ճանաչումը, ապա պարզվում է, որ այսօր խանգարում է «Արցախն Ադրբեջանի կազմում կարող է լինել, թե ոչ» եզրույթը: Սա է նշաձողի իջեցումը, որը պահանջել էին Նիկոլ Փաշինյանից, և նա էլ իր տարբեր սատելիտների միջոցով հայտարարում է, որ պահանջները կատարվել են: Այսինքն, ասում են՝ «նշաձո՞ղ էիք ուզում իջեցնել, մենք իջեցրել ենք»:

Միևնույն ժամանակ, Արցախից բազմիցս բոլոր այդ հայտարարություններին ի պատասխան հնչել է, որ Արցախը ոչ միայն չի կարող լինել Ադրբեջանի կազմում, այլև Արցախը լինելու է հայկական և վերջ»: Դիտարկելով այս փուլի՝ նաև Արցախի շուրջ գործընթացները, բանակցությունները՝ Հակոբ Հակոբյանը հավելեց. «Այս 4 տարվա հետևանքով մենք հասել ենք մի կետի, երբ հայաստանյան իշխանությունները հատել են բոլոր կարմիր գծերը: Դրանք 30 տարի շարունակ հայաստանյան ցանկացած իշխանության համար հստակ են եղել: Այն կարմիր գծերը, որոնք յուրաքանչյուր իշխանության որոշումների վրա շատ մեծ և էական ազդեցություն են ունեցել: Իսկ այս իշխանությունները պատրաստ են առանց պայմանների, առանց կարմիր գծերի գնալ ու բանակցություններ վարել՝ ընդունելով դիմացի կողմից առաջադրված բոլոր պայմանները: Դրա վառ ապացույցն այն է, որ Ադրբեջանի 5 պայմաններին ի պատասխան հայաստանյան կողմը 6 անհասկանալի ինչ-որ կետեր է հրապարակում, որտեղ չկա որևիցե պայման:

Չեմ կարծում, որ մոլորակի վրա կա մի երկիր, ուր կասեն, թե մարդու, բնակչի իրավունքները չենք պաշտպանելու: Երբ խոսում են Արցախում հայի ապրելու հնարավորության մասին, դա որևիցե պայման չի կարող ունենալ: Իրենց այն եզրույթը, թե հայի անվտանգությունից պետք է բխի կարգավիճակը և ոչ թե կարգավիճակից՝ անվտանգությունը, նույնպես բառախաղ է: Այս իշխանությունները տրվել են այդ գայթակղությանը, որ կարողանան քողարկել իրենց դավադիր մտքերը: Երբ 1990-ականներին հակամարտությունն սկսվեց, ու խոսք եղավ արդեն կարգավիճակի մասին, պատճառն անվտանգությունը չէր. մենք խոսեցինք կարգավիճակի մասին, դրա համար անվտանգստության հետ կապված խնդիր առաջացավ: Կարելի է հրաժարվել հայրենիքից ու անվտանգ ապրել:

Բայց արդյո՞ք մենք դրան ենք գնում: Արդյո՞ք մեզ համար ամեն գնով խաղաղությունն ընդունելի է: Իհարկե՝ ոչ, որովհետև, այո, մենք պատրաստ ենք խաղաղության, բայց այն պետք է լինի արժանապատիվ խաղաղություն, և այդ խաղաղությունը մեզ ոչ թե պետք է շպրտեն, այլ այն մենք պետք է ձեռք բերենք: Այսօր մեր հիմնական հրամայականն ԱրցախՍփյուռք-Հայաստան միասնականությունն է: Պետք է մի կողմ դնենք մեր բոլոր տարաձայնությունները, քաղաքական նախասիրությունները: Պայքարող հայերը պետք է համախմբվեն ու պայքարեն և՛ արտաքին, և՛ ներքին թշնամու դեմ»: