Որտե՞ղ եւ ե՞րբ սխալվեց ֆրանսիական իշխանությունը՝ արժանանալով ահաբեկչական գործողությունների

Օրեր առաջ Ֆրանսիայում տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողությունների վերաբերյալ, Orer.am-ը զրուցեց քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանի հետ.

-Պարոն Համբարյան, Ֆրանսիայում տեղի ունեցածն ուղիղ համեմատական է տվյալ պետության կողմից վարած արտաքին քաղաքականությանը: Կխնդրեի ավելի մանրամասն ներկայացնեիք, թե որտեղ է սխալներ թույլ տվել Ֆրանսիայի նախագահը եւ արդյո՞ք դրանք սխալներ կարելի է համարել:

-Ֆրանսիան այն եզակի պետություններից է Եվրոպայում, որը, սկսած նախագահ Շառլ դը Գոլից, բավական անկախ արտաքին քաղաքականություն է վարել: Տվյալ պետությունը միշտ տարբերվել է անգլոամերիկյան տանդեմի կողմից վարվող արտաքին քաղաքականությունից: Պետք չէ մոռանալ, որ ժամանակին Ֆրանսիան ընդդիմանում էր Իրաքում տեղի ունեցող գործողություններին խառնվելուն, դեռ մի բան էլ ավել՝ քննադատում էր ԱՄՆ-ի եւ Մեծ Բրիտանիայի արտաքին քաղաքականությունը աշխարհի տարբեր մասերում, որտեղ նրանք ներգրավվում ու մեծ խնդիրներ էին ստեղծում: Վերջին շրջանում, սակայն Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքականությունը լիովին գտվում էր Վաշինգտոնի եւ Լոնդոնի վերահսկողության տակ եւ այս պարագայում տոլեռանտ Ֆրանսիան ամենահարմար տեղն էր, որտեղ ահաբեկիչները կարող էին հմտորեն գործել եւ շատ խիստ պատժել ֆրանսիացիներին՝ անգլոամերիկյան տանդեմի շարքերում գործելու եւ դրանց պաշտպանելու համար: Ես սպասում էի, որ այդ ահաբեկչությունները պետք է տեղի ունենային: Փաստորեն, մենք տեսնում ենք, թե Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքականության կոպիտ սխալի հետեւանքով քանի մարդ զոհվեց ու ծանր վիրավորվեց: Սա եւս մեկ անգամ ապացուցեց, որ Ֆրանսիայի կողմից վարվող տոլեռանտ քաղաքականությունը փախստականների նկատմամբ ոչ մի լավ բանի չհանգեցրեց: Ֆրանսիական բազմաթիվ քաղաքներ արդեն դարձել են մահմեդականների կենտրոններ, որոնք բացարձակ չեն ենթարկվում տվյալ պետության օրենքներին: Եթե ֆրանսիական իշխանությունները չկարողանան հանել ահաբեկչական «ուռուցքը», որը գործում է Ֆրանսիայի սրտում, այն կարող է տարածվել ֆրանսիական տարբեր քաղաքներում:

-Ահաբեկչական գործողություններն ավելի շատ նախազգուշացո՞ւմ էին, թե՛ Ֆրանսիայում տեռորիստական գործողությունների սկիզբ:

-Ոչ ոք չի կարող ասել, որ սա վերջը կլինի եւ նման բաներ տեղի չեն ունենա: Նկատենք, որ ահաբեկիչներն այնպես պրոֆեսիոնալ են պատրաստվել, որ նույնիսկ ռումբեր են պայթեցրել այն մարզադահլիճի մոտ, որտեղ եղել են նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը եւ Գերմանիայի արտգործնախարարը: Սա նշանակում է, որ նույնիսկ բարձրաստիճան պաշտոնյաների անվտանգությամբ զբաղվող ծառայությունները չեն կարողացել տեղեկատվություն ստանալ, որ մեծ վտանգ է սպառնում թե՛ Ֆրանսիայի նախագահին, թե՛ բարձրաստիճան հյուրերին, որոնք ժամանել էին դիտելու Ֆրանսիա-Գերմանիա ֆուտբոլային հանդիպումը:

-Ահաբեկչական գործողություններից հետո ԱՄՆ-ն «ամենսրտացավը» դուրս եկավ, ով առաջինը ցավակցեց եւ օգնության առաջարկ արեց Ֆրանսիային: Ի՞նչ կասեք այս մասին:

-ԱՄՆ-ն շատ լավ գիտի, որ տվյալ ահաբեկչությունների հիմնական մեղավորն ինքն է, որովհետեւ ինքը ժամանակին հովանավորել է ԻՊ-ին եւ իր նախաձեռնությամբ է ստեղծվել Ալ Կաիդա ահաբեկչական կազմակերպությունը, որը հետագայում իբր նրա վերահսկողությունից դուրս է եկել: Պետք չէ մոռանալ, որ հենց ԱՄՆ-ի դրդմամբ է Օլանդը մասնակցում իբրեւ թե Իսլամական պետության դեմ պայքարին թե՛ Իրաքում, թե՛ Սիրիայում:

Հիշենք, որ ԻՊ-ն օրերս հայտարարել էր, որ ահաբեկչություններ կկազամկերպի եւ՛ Ռուսաստանում, եւ՛ եվրոպական երկրներում: Այս ֆոնին ԱՄՆ-ի համար այս ահաբեկչությունը սպասելի էր: Իհարկե, գերտերություններն իրենց զորակցությունը կհայտնեն ֆրանսիացի ժողովրդին եւ իրենց աջակցությունը կառաջարկեն խոշորամասշտաբ ահաբեկչությունները բացահայտելու համար, սակայն փաստը մնում է փաստ, որ սա ԱՄՆ-ի եւ նրա դաշնակից Մեծ Բրիտանյիայի կողմից սարքած խառնաշփոթն է:

Ասացվածք կա, որ առաջինը գոռում է հենց մեղավորը: Տեսնում ենք, որ, ԻՊ-ի գործողությունների հետ կապված, ԱՄՆ-ն ու Թուրքիան առաջինը գոռացին, որ ահաբեկչության դեմ պետք է պայքարել, սակայն մենք գիտենք, որ նրանք են եղել ԻՊ-ի հովանավորները:

Սոսե Չանդոյան