Թուրքիան իր այս քայլով բացահայտ ցույց տվեց երկու բան. թուրքագետ

Այսօր Սիրիայում թուրքական օդուժի կողմից խոցվել է ռուսական «Սու-24» ինքնաթիռը, որը պատժիչ գործողություններ էր իրականացնում Սիրիայի տարածքում «Իսլամական պետության» դեմ: Հարկ է նկատել, որ Էրդողանը հաստատել է լուրը,՝ ասելով, թե ռուսական ինքնաթիռը խոցվել է Թուրքիայի սահմանը հատելուց եւ մի քանի անգամ զգուշացում ստանալուց հետո: Թուրքական կողմի խիստ անհանգիստ պահվածքի, Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների սրման եւ հնարավոր զարգացումների մասին Orer.am-ը զրուցեց թուրքագետ Ռուբեն Մելքոնյանի հետ:

-Պարոն Մելքոնյան, ի՞նչ քայլ էր Թուրքիայի կողմից ռուսական ինքնաթիռի խոցումը եւ ի՞նչ շահեր է հետապնդում թուրքական իշխանությունը սահմանամերձ տվյալ տարածքում:

-Թուրք-սիրիական այդ հատվածում, որտեղ տեղի են ունենում պատժիչ գործողություններ Ռուսաստանի, Սիրիայի կանոնավոր բանակի, ինչպես նաեւ Իրանի ուժերի կողմից, տեղի են ունենում հետաքրքիր զարգացումներ: Թուրքիան ունի որոշակի նպատակներ ու շահեր, մասնավորապես, այնտեղ ապրող թուրքմենների ուղղությամբ վաղուց արդեն մշակված քաղաքականություն է վարվում ե այդ տարածքներում, որոնք Թուրքիային հարակից տարածքներ են Թուրքիան փորձում է ազդեցությունը մեծացնել: Հենց այդ սահմանների վրա էր Թուրքիան փորձում ստեղծել այսպես կոչված անվտանգության գոտի եւ հետագայում այդ տարածքները դե ֆակտո եւ դե յուրե կկցվեին Թուրքիային: Չմոռանանք նաեւ, որ հենց այդ տարածքներում էին թուրքմենները ներգրավված Քեսաբի դեպքերի ժամանակ, հայկական մշակութային ժառանգության, թալանի եւ ոչնչացման քաղաքականության մեջ: Ինչ վերաբերում է Թուրքիայի կողմից այսօր ռուսական ինքնաթիռը խոցելուն, ապա կարող ենք ասել, որ Թուրքիան իր այս քայլով բացահայտ ցույց տվեց երկու բան՝ առաջինը, որ սատարում է համաշխարհային ահաբեկչությանը՝ «Իսլամական պետությանը»: Նկատենք, որ արդեն երկրորդ անգամ է, որ Թուրքիայի հակաօդային ուժերը կոնկրետ խոցում են այն օդանավերը, որոնք պայքարում են ԻՊ-ի եւ նրա աջակիցների դեմ: Նման դեպք առաջին անգամ արձանագրվեց Քեսաբում տեղի ունեցող դեպքերի ժամանակ, երբ խոցվեց սիրիական ինքնաթիռը, սա էլ արդեն երկրորդ դեպքն է: Այս ամենից պարզ երեւում է, որ Թուրքիան վարում է բացահայտ ահաբեկչական քաղաքականություն եւ պայքարում է ոչ միայն գաղտնի, այս պահին նաեւ բացահայտ կերպով այն ուժերի դեմ, որոնք պայքարում են համաշխարհային չարիքի՝ ծայրահեղ իսլամական խմբավորումների դեմ: Երկրորդն էլ այն է, որ Թուրքիան իր այդ քայլով ի ցույց է դնում, որ տվյալ տարածքների եւ այնտեղ բնակվող թուրքմենների նկատմամբ վարում է բացահայտ քաղաքականություն՝ նպատակ ունենալով այդ տարածքներում հաստատել իր գերիշխանությունը:

-Հետեւելով օրերս Թուրքիայում բարձրացած հակառուսական ալիքին՝ կարելի՞ էր ենթադրել, որ գործողությունները կանցնեն ռազմական ոլորտ:

-Ճիշտ եք նկատել, վերջին մեկ-երկու օրվա ընթացքում ողջ թուրքական քաղաքական օրակարգը լի էր տվյալ տարածքների եւ այնտեղ բնակվող թուրքմենների հետ կապված խնդիրներով: Տեղի էին ունենում անգամ բողոքի ակցիաներ ռուսական դեսպանատան դեմ, տեղի էին ունենում նաեւ հակառուսական հանրահավաքներ: Այո, այդ ամեն ինչի առաջին կոնկրետ արդյունքներից կամ հետեւանքներից է ինքնաթիռի այսօրվա խոցումը: Ես սպասում եմ ռուսական կողմի կոշտ արձագանքին: Այս քայլը եւս մեկ անգամ հստակ ի ցույց է դնում այն անջրպետը, որը կա այն պետությունների դեմ, որոնք իրոք պայքարոմ են համաշխարհային ահաբեկչության դեմ:

-Ի՞նչ զարգացումներ կստանան ռուս-թուրքական հարաբերությունները՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Թուրքիան բացահայտ քայլերի եւ գործողությունների է անցնում:

-Ես կարծում եմ, որ Թուրքիան էական քայլերի չի գնա եւ Ռուսաստանի դեմ լայնածավալ գործողություններ չի սկսի, նրանք սա կվերագրեն նրան, որ իբր ռուսական օդանավը խախտել է սահմանը, դրա համար էլ թուրքական կողմը խոցել է այն: Կարծում եմ, որ Թուրքիան կառաջարկի միջազգային հետաքննություն անցկացնել, բայց այն, որ ռուս-թուրքական հարաբերություններում օրեցօր ավելանում է լարվածությունը եւ դա անգամ դրսեւորովում է ռազմական ոլորտում, փաստ է, եւ դա այլ կերպ չէր էլ կարող լինել, քանի որ, երբ Ռուսաստանը սկսեց պատժիչ գործողություններ իրականացնել Սիրիայում, բնականաբար« իր քայլերով նաեւ դարձավ ոչ ցանկալի, անգամ թշնամի Թուրքիայի համար, որը բացահայտ սատարում է համաշխարհային ահաբեկչությանը:

Սոսե Չանդոյան