Սիրիայում իրավիճակը բավական բարդ ու խճճված է լինելու. փորձագետ

Ռազմական իրավիճակը Սիրիայի տարածքում ավելի սրվեց հատկապես հունվար ամսվա վերջին, երբ արդեն պայմանավորվածություններ էին ձեռք բերվել հակամարտության հանգուցալուծմանը նվիրված «Ժնեւ-3» միջազագային համաժողովի անցկացման մասին: Այս մասին Orer.am-ի հետ զրույցում նշեց տարածաշրջանային հարցերով փորձագետ Արմեն Պետրոսյանը:

«Ռազմական իրավիճակն ավելի սուր բնույթ ստացավ Սիրիայի հյուսիսային և հյուսիսարեւմտյան շրջաններում՝ Հալեպում ու Լաթաքիայում, որտեղ գրանցվեցին հանգուցային զարգացումներ: Մասնավորապես, Լաթաքիան (որտեղ էլ տեղակայված է ռուսական ռազմաբազան) գրեթե ամբողջությամբ ազատագրվեց սիրիական բանակային ստորաբաժանումների եւ նրանց հարող ուժերի, այդ թվում նաեւ ռուսական օդատիեզերական ուժերի կողմից»,- ասաց նա:

Շարունակելով Սիրիայում վերջին զարգացումների մասին խոսքը՝ Ա. Պետրոսյանը հավելեց, որ Հալեպում տեղի ունեցած կարեւոր իրադարձություններից մեկն էլ այն էր, որ ճեղքվեց շիայաբնակ Նուբլ և ալ-Զահրա բնակավայրերի՝ արդեն մոտ 4 տարի շարունակվող պաշարման օղակը, ապա կտրվեց կապը Հալեպի ու Թուրքիայի միջեւ, նույն շրջանում ավելի ակտիվացան քրդական ինքնապաշտպանական ուժերը, ինչը, բնականաբար, իր հերթին լուրջ հարված էր Թուրքիայի համար, քանի որ, ըստ էության, հօդս էին ցնդում սիրիական հակամարտության ընթացքում Սիրիայի հյուսիսում Անկարայի ձևավորած անվտանգության գոտիները:

«Այդ իսկ պատճառով Թուրքիայի ու Սաուդյան Արաբիայի կողմից շրջանառվեց Սիրիայի տարածքում, իբր ԻՊ-ի դեմ պայքարում, կոալիցիոն ուժերի հրամանատարության ներքո ցամաքային գործողություններ իրականացնելու հնարավորությունը, Սաուդյան Արաբիայի կողմից անգամ որոշ բանակային ստորաբաժանումներ ուղարկվեցին Թուրքիա՝ այդ ծրագիրն իրականացնելու համար, թուրքական կողմն էլ սեփական տարածքից սկսեց գնդակոծել Սիրիայի հյուսիսում քրդերի և կառավարական ուժերի դիրքերը: Այս ամենին զուգահեռ տեղի ունեցավ Մյունխենի միջազգային անվտանգության հարցերով համաժողովը, որի ընթացքում Սիրիայի հարցով միջնորդ երկրները հանդես եկան հայտարարությամբ, ըստ որի՝ փետրվարի 12-ից հետո մեկ շաբաթվա ընթացքում պետք է զինադադար հայտարարվի Սիրիայի տարածքում»,- նշեց նա:

Հարցին, թե արդյոք Սիրիայի հակամարտության շուրջ վերջին զարգացումները իրավիճակն ավելի կսրվի, հաշվի առնելով Թուրքիայի վերջին հայտարարությունները, փորձագետը ասաց, որ իրականում բարդ է հստակ կանխատեսել, թե ի վերջո այդ պայմանավորվածությունները հնարավոր կլինեն ի կատար ածել, թե ոչ եւ առհասարակ ինչ ընթացք կունենան ռազմական գործողությունները:

«Մենք գիտենք, որ սիրիական ընդդիմություն կոչվածը շատ խայտաբղետ է, այդ թվում այն կառույցները, որոնք Արեւմուտքի կողմից համարվում են ընդդիմադիր, Ռուսաստանի ու սիրիական կառավարության կողմից համարվում են ահաբեկչական կազմակերպությունները: Գիտենք, որ այն կառույցները, որոնք ահաբեկչական են համարվում, հովանավորվում են Թուրքիայի, Սաուդյան Արաբիայի կողմից: Այն, որ իրավիճակը բավական բարդ ու խճճված է լինելու, միանշանակ է: Այս ամենի մեջ մի դրական իրողություն կա, որը որոշակի հույս է ներշնչում գործընթացի արդյունավետության հետ կապված, այն է՝ ՌԴ-ի եւ Արևմուտքի, հատկապես ԱՄՆ-ի միջեւ առկա դիրքորոշումների մերձեցումը: Ակնհայտ է, որ Արեւմուտքն այլեւս չի կարող առկա միջոցներով դիմագրավել Մերձավոր արևելքից բխող գլոբալ մարտահրավերները՝ ահաբեկչական սպառնալիքի աճին, միգրացիոն հոսքերին և այլն: Իսկ այդ խնդիրները լուծելու համար անհրաժեշտ է վերահսկել զարգացումները հենց Սիրիայում, Իրաքում: Եթե կողմերը կարողանան արդյունավետ ճնշում գործադրել սիրիական ռազմադաշտի սեփական հովանավորյալ կողմերի վրա, ապա հնարավոր կլինեն որոշակի դրական տեղաշարժեր, սակայն, թե դրանք որքանով կհասցնեն հարցը հակամարտության վերջնական կարգավորմանը, բավական բարդ է ասել, քանի որ շատ բան կախված է նաև տարածաշրջանային գործընթացներից, որոնք շատ հաճախ չեն տեղավորվում ընդհանուր տրամաբանության սահմաններում»,- ասաց փորձագետը:

Սոսե Չանդոյան