«Կասեցվել է «Հայ գրականությունը թարգմանություններում» դրամաշնորհային ծրագիրը, մինչդեռ օդի ու ջրի պես լավ թարգմանությունների կարիք ունենք». «Փաստ»
Հարցազրույց«Փաստ» օրաթերթը գրում է
2016 թվականին արժանացել է նախագահի երիտասարդական մրցանակի՝ «Հիսուսի կատուն» պատմվածքների ժողովածուի համար, նույն թվականին նույն գրքի համար արժանացել է «Արմենպրեսի»՝ Լևոն Անանյանի անվան հատուկ մրցանակին: «Փաստի» զրուցակիցն է արձակագիր Գրիգը (Գրիգոր Շաշիկյանը):
-Գրիգ, ի՞նչ հիմնական խնդիրներ են այսօր բարձրացնում ժամանակակից գրականությունը և ստեղծագործողները:
-Ժամանակակից արվեստն ամբողջ աշխարհում անցում է կատարում (եթե արդեն չի կա տ ա րել) «postmodernism» - ի ց «metamodernism»-ին, և նորից կարևոր է դառնում մարդկային հույզը, ապրումը: Իսկ հայ իրականության մեջ գրողները շատ տարբեր են, և նրանց բարձրացրած խնդիրներն էլ իրենց պես բազմազան են: Հիշեցի Արմեն Շեկոյանի՝ «Գրողների միություն» բանաստեղծությունը.
Նրանք գալիս են անկախ ու սիրուն,
բայց եթե պետք է` իջնում են ծունկի։
Նրանց պատկերն են տպում թերթերում`
բութ մատը հենած մտազբաղ քունքին։
Նրանցից ոմանց գրքերն են ծախվել,
պատճառ չիք` լալու և կամ խնդալու։
Շատ հետաքրքիր և ուրույն խալխ են`
մի քիչ միամիտ, մի քիչ մազալու։
Մեկն ազնվազարմ ցեղից է սերում,
երկրորդն ազատ է` լիրբ ու սանձարձակ,
Երրորդը կոկիկ հանդերձ է սիրում
և փողկապով է ներխուժել արձակ։
Արտիստ է մեկը. խոսքով է ընկել
ու չի մասնակցել մրցույթին Կաննի։
Մյուսն ազգի ձեռը կրակն է ընկել,
սակայն չի լըքի, հովվություն կանի։
Մեկին մերժել են. աչքերն են սառած.
ասել են` գնա մի ուրիշ ճամփով։
Մյուսն արդեն իսպառ դասական դառած`
հանգավորում է զուտ աչքաչափով։
Մեկին մի ուրիշ ձևով են ջրել.
ասել են` չունես դու ինքնուրույն ձայն։
Մյուսն ինքն իր մասին հոդված է գրել ու բացատրել է իր պոեզիան։
Մեկը մի երրորդ ձևով է քաշվել
ու պետհրատում գցել է կըռիվ։
Մյուսն իր հոնորարն ուզում է հաշվել,
բայց հանրահաշվից բոբիկ է լըրիվ։
Մեկը ճախրում է անտեր ու անտուն
ու ներկայանում` իբրև խեղկատակ։
Մյուսը տենչում է մի պստիկ պաշտոն,
որ չընկնի ոտի կամ ատամի տակ։
Նրանց ճամփաներն այստեղ են խաչվել։
հասել, նայում են խեղճ ու զարմացած։
Մեկն ամեն անգամ ուզում է խաչվել,
բայց համոզելով իջեցնում են ցած։
Այս տեսարանը շատ ծանոթ է ձեզ։
ծանոթ է, սակայն միշտ խիստ ցնցող է։
Ես նրանց մեջ եմ ու գիտեմ,
որ ես ե՛ւ այս խաչվողն եմ, ե՛ւ իջեցնողը։
Մեզանից ոմանց գրքերն են ծախվել.
պատճառ չիք` լալու և կամ մըզզալու։
Շատ հետաքրքիր և ուրույն խալխ ենք`
մի քիչ միամիտ, մի քիչ մազալու։
Երևան, մ.թ.ա.:
Ինչպիսի՞ն են մեր ընթերցողները: Արդյո՞ք մեր օրերում ընթերցելը, գիրք գնելը մոդայիկ լինելու համար է:
-Կան գրքեր, որ մոդայիկ են, կան նաև, այսպես ասած, «էլիտար» ընթերցողների համար գրվող գրքեր: Ամեն դեպքում Հայաստանում գիրք գնողները շատանում են, բայց դեռ բացառապես գիրք գրելով ապրել չի ստացվում:
-Գաղտնիք չէ, որ գիրք տպագրելիս ստեղծագործողները բազմաթիվ խոչընդոտների են հանդիպում: Կցանկանայի սրա մասին խոսեիք:
-Ես ոչ մի գիրք սեփական գումարով չեմ տպագրել, «Անտարես» հրատարակչությունն է զբաղվել բոլոր հարցերով, երևի դրա համար էլ այս հարցում խոչընդոտների չեմ բախվել:
-Արվեստի տարբեր ճյուղերի ստեղծագործողները պե՞տք է ակնկալեն պետության աջակցությունը, և ինչպե՞ս պետք է այն դրսևորվի:
-Վերջերս իմացա, որ ԿԳՄՍ նախարարության որոշմամբ կասեցվել է «Հայ գրականությունը թարգմանություններում» դրամաշնորհային ծրագիրը, որն, իմ պատկերացմամբ, ամենակարևոր և հեռանկար ունեցող ծրագիրն է այսօրվա մեր գրական դաշտի համար: Մենք օդի ու ջրի պես լավ թարգմանությունների կարիք ունենք, մենք տեղին կամ անտեղի հպարտանում ենք մեր մշակույթով, բայց այլ ազգերը մեր մասին գրեթե ոչինչ չգիտեն…
Այս մասին շատ է խոսվել, բազմաթիվ փաստեր են բերվել, որ դրամաշնորհի կասեցումը անթույլատրելի է, որ հիմա է հենց ճիշտ ժամանակն այն ավելի մեծ թափով իրականացնելու և այլն: Մեծ վրդովմունք կա նախարարության մշակութային բաժնի պատասխանատուների աշխատանքի հետ կապված, բայց ես միամիտ մարդ եմ, դեռ հավատում եմ, որ ծրագրի կասեցման որոշումը կվերանայվի:
-Անդրադառնանք ձեր ստեղծագործություններին: Քանի՞ գիրք եք արդեն իսկ տպագրել: Կա՞ն թեմաներ, որոնք կարմիր թելի պես անցնում են ձեր ստեղծագործություններում:
-Ունեմ երկու գիրք՝ «Հիսուսի կատուն», որը շուտով երրորդ հրատարակությամբ լույս կտեսնի և «Առևանգում, որ ցնցեց կատուների քաղաքը» պատանեկան դետեկտիվը, իսկ ես դեռ վեպ եմ գրում, որն այնքան ձգվեց, որ կիսատ ներկայությանն արդեն ընտելացել եմ: Իսկ թեմաների հետ կապված կպատասխանեմ կիսատ վեպիս ցիտատով. «Գրողի կուրությունը՝ անվերջ փնտրել զոհի՝ չնկատելով ինքն իրեն»:
ԼՈՒՍԱՆԿԱՐԻ ՀԵՂԻՆԱԿ՝ MARAM AVA PHOTOGRAPHY
Մանրամասները՝ «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում
