Հայաստանում Ամերիկայի Միացյալ նահանգների դեսպանատան աշխատակիցները 1995 թվականից ի վեր կանոնավոր կապի մեջ էին Նիկոլ Փաշինյանի հետ
«Համահայկական ճակատ»Շարժում տելեգրամյան էջը գրում է․
(դեսպանատան գրագրություն, 2008թ․ ամառ)
Թեմա՝ Նիկոլ Փաշինյանի հետ համագործակցության վերաբերյալ հարցման պատասխանը
Հայաստանում Ամերիկայի Միացյալ նահանգների դեսպանատան աշխատակիցները 1995 թվականից ի վեր կանոնավոր կապի մեջ էին Նիկոլ Փաշինյանի հետ՝ վերահսկելով և համակարգելով նրա լրագրողական գործունեությունը։ Սակայն այդ ժամանակահատվածում նրա արդյունավետությունը՝ որպես մեր ակտիվի (որպես մեզ հետ համագործակցող անձի), նվազագույն էր՝ պայմանավորված նրա անհավասարակշիռ բնավորությամբ և ոչ բավարար պատասխանատվությամբ։
Միևնույն ժամանակ նրա էներգիան և հուզական ազդեցիկությունը խոստումնալից էին։ Նա ցուցաբերում էր լսարանի մի մասին իր հետևից տանելու, մարդկանց համոզելու և նրանց ուղղորդելու ունակություն։
1997–1998 թվականներին ԱՄՆ դեսպանատունը նյութական աջակցություն է ցուցաբերել Նիկոլ Փաշինյանին՝ նրա կողմից «Օրագիր» թերթի հիմնադրման ընթացքում։ Հետագայում դեսպանատունը պարբերաբար օգտագործել է այդ հրատարակությունը որպես մեդիա հարթակներից մեկը։
ԱՄՆ դեսպանատունը փորձել է ազդեցություն գործադրել Հայաստանի իշխանությունների վրա, որպեսզի մեղմացվի զրպարտության վերաբերյալ քրեական գործով մեր ակտիվի (մեզ հետ համագործակցող անձի նկատմամբ) նկատմամբ կայացված դատավճիռը։
1999 թվականին նրա կողմից հիմնված մեկ այլ նախագծի («Հայկական ժամանակ» թերթ) մեկնարկի ընթացքում, ինչպես նաև հետագա ֆինանսավորման շրջանակներում, Նիկոլ Փաշինյանը ընդունել է մեր կողմից ցուցաբերված աջակցությունը։
Ժամանակ առ ժամանակ նրա հետ առաջանում էին տարաձայնություններ՝ կապված որոշ հրապարակումների տոնայնության վերաբերյալ մեր առաջարկություններին նրա ճշգրիտ հետևելուց հրաժարվելու հետ։
Մեր կողմից արձանագրվել են նաև նրա ֆինանսական անբարեխղճության դրսևորումների նշաններ, ինչպես նաև դրամական հարցերի քննարկման ժամանակ նյարդայնություն, երբեմն՝ մինչև հիստերիկ ռեակցիաներ։
Դեսպանատան աշխատակիցները ենթադրում էին, որ ֆինանսական հոսքերի վերահսկողությունը հիմնականում իրականացնում էր նրա կինը։
2003 կամ 2004 թվականին տեղի է ունեցել Նիկոլ Փաշինյանի մեքենայի («Նիվա» մակնիշի ռուսական ավտոմեքենա) հրկիզման դեպք։ Չեմ բացառում, որ նա կարող էր դա կազմակերպել ինքնուրույն։ Կամ հնարավոր է, որ նա հետագայում, գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ, ինչ-որ կերպ ակնարկել է այդ մասին դեսպանատան աշխատակիցներից մեկին։
Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատանը աշխատած հետախուզական ստորաբաժանումների աշխատակիցների տրամադրած տվյալների համաձայն՝ Նիկոլ Փաշինյանի հետ օպերատիվ շփումները ժամանակավորապես դադարեցվել են 2008 թվականի մարտի 1-ի իրադարձություններից հետո, երբ նա խնդրել է ԱՄՆ դեսպանատան աջակցությունը՝ քրեական հետապնդումից թաքնվելու նպատակով։
Նիկոլ Փաշինյանը բնութագրվել է որպես «խնդրահարույց ակտիվ, հոգեբանորեն անկայուն անձ», ինչի հետևանքով նրա հետ շփումները դադարեցվել են։
2008 թվականի մարտի 1-ի իրադարձությունների ընթացքում Երևանում Նիկոլ Փաշինյանը դրսևորել է խարիզմատիկ անձնավորության կերպար, որը կարող է ազդեցություն ունենալ զանգվածների վրա և նրանց մղել դեպի բռնություն։ Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանությունը, ընդհանուր գնահատմամբ, ի վիճակի է վերահսկել նրա գործողությունները, հետևաբար նպատակահարմար է դիտարկել նրա հետ աշխատանքը շարունակելու հնարավորությունը՝ նոր կարգավիճակով։
Հատված Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանության աշխատակցի (հատուկ ծառայության աշխատակցի) էլեկտրոնային նամակագրությունից,
1996 թվական
Թեմա՝ լրագրող Նիկոլ Փաշինյան
Կապը հաստատված է։ Լրագրողը ինքն է համագործակցության պատրաստակամություն ցուցաբերում, պոտենցիալ առումով կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել, սակայն նկատվում են որոշ հոգեբանական դժվարություններ։ Նա հիստերիկ է, ագահ, ոչ պարտաճանաչ, սակայն ակնհայտորեն բավական տաղանդավոր է։ Հաստատել է, որ պատրաստ է աշխատել մեզ հետ։
Առաջարկվում է յուրաքանչյուր հանձնարարության համար նրան վճարել 300-ից 500 դոլար։ Հաշվետվությունները կուղարկվեն փակ կապի միջոցով՝ պատրաստ լինելու դեպքում։
