Ереван, 13.Март.2026,
00
:
00
ՄԵՆՅՈՒ
Axios: страны G7 призвали США как можно скорее прекратить конфликт с Ираном Филиппо: Францию попытаются втянуть в конфликт на Ближнем Востоке Xinhua: Китай вывел на орбиту два экспериментальных спутника Shiyan-30 В Ираке при крушении самолета-заправщика ВВС США погибли четыре человека Четыре линии для Армении, а не для Европы: Арман Татоян о выступлении Пашиняна в Европейском парламенте Чалабян: После смены власти в Армении будет необходимо восстановить «поле стратегического союзничества» FT: нефтяные компании потеряли более $15 млрд с начала ближневосточного кризиса Нидерланды присоединились к иску ЮАР против Израиля Геноцидоведы: увольнение директора Музея-института Геноцида армян — тревожный сигнал для ученых по всему миру Борцы Давид Маргарян и Арман Арутюнян – бронзовые медалисты ЧЕ‑U23


ՀՀ-ն՝ միջին տնտեսական զարգացվածություն ունեցող երկրների շարքում

Հրապարակվել է Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի (World Economic Forum) Գլոբալ մրցունակության զեկույցը, որտեղներկայացված վարկանիշային ինդեքսում, 144 երկրների շարքում Հայաստանը 4 միավորով (1-7 բալանոց սանդղակում) զբաղեցրել է 85-րդ հորիզոնականը: Առաջին հորիզոնականները զբաղեցրել են Շվեյցարիան, Սինգապուրը, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, Ֆինլանդիան: Աղյուսակը եզրափակում են` Եմենը, Չադը և Գվինեան: Գլոբալ մրցունակության ինդեքսի օգնությամբ գնահատվում է տարբեր երկրների ազգային մրցունակության վիճակը ըստ մակրոտնտեսական և միկրոտնտեսական պայմանների, ինչպես նաև ինստիտուցիոնալ ու կարգավորող միջավայրի որակի: Այս ինդեքսը ձևավորվում է 12 ցուցիչների (սյունակների) օգնությամբ, որոնք բնութագրում են դիտարկվող պետությունների 1. ինստիտուտների որակը, 2.ենթակառուցվածքները, 3.մակրոտնտեսական միջավայրը, 4. առողջապահությունը և տարրական կրթությունը, 5.բարձրագույն կրթության և վերապատրաստման վիճակը, 6.ապրանքային շուկայի արդյունավետությունը, 7. աշխատաշուկայի արդյունավետությունը, 8.ֆինանսական շու­կայի զարգացվածությունը, 9. տեխնոլոգիական զարգացվածության մակարդակը, 10. շուկայի չա­փերը, 11. բիզնեսի բարդությունը և 12.ինովացիոն ներուժը: Այս ցուցիչներից յուրա­քանչյուրը իր հերթին բաժանվում է բազմաթիվ ենթացուցիչների  (այս տարի` 113 ենթա­ցուցիչ), որոնց օգնությամբ էլ հաշվարկվում է տվյալ պետության միավորը և զբաղեցրած հորիզոնականը: Նշենք, որ Գլոբալ մրցունակության ինդեքսը (GCI) այն եզակի միջազգային վարկանիշն է, որտեղ Հայաստանը «ավանդաբար» զբաղեցրել է ոչ բարենպաստ դիրքեր, հիմնականում զիջելով իր հարևաներին: Այս տարի նույնպես վիճակը չի փոխվել` մեր հարևաններից Ադրբեջանը գտնվում է 38-րդ, Թուրքիան 45, Վրաստան 69, Ռուսաստանը 53, Իրանը 83 հորիզոնականներում: Չխորանալով գնահատման մեթոդոլոգիայի կամ «սուբյեկտիվության» մեջ (գաղտնիք չէ, որ միջազգային վարկանիշները նույնպես քաղաքականության գործիքներ են), միայն մեկ փաստ նշենք, որ Ադրբեջանն իր միաուղղվածություն ունեցող տնտեսությամբ փաստորեն ավելի բարձր մրցունակության մակարդակ ունի, քան օրինակ` Թուրքիան, Լիտվան, Լատվիան, Լեհաստանը, Բրազիլիան, Հունգարիան, Մեքսիկան, Սլովենիան, Սլովակիան, Հունաստանը և այլ բազմաթիվ երկրներ: Ճիշտ է, Ադրբեջանի պարագայում նավթային բարձր եկամուտների պատճառով 1 շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն և այլ մակրոտնտեսական ցուցանիշները նպաստում են այս երկրի որոշ ցուցիչների համեմատաբար բարձր միավորներ ստանալուն, սակայն դա էական գործոն չէր կարող լինել Ադրբեջանի տնտեսության բարձր մրցունակության և Գլոբալ մրցունակության ինդեքսում բարձր դիրքեր զբաղեցնելու համար: Ինչ վերաբերվում է Հայաստանին, ապա նախորդ տարվա համեմատ Հայաստանը նահանջել է 6 տեղով:Թեև նախորդ Կառավարությունը 2013թ.-ին ընդունել էր «Գլոբալ մրցունակության ինդեքսում Հայաստանի դիրքի բարելավմանն ուղղված միջոցառումների ծրագիրը», սակայն ըստ էության այդ միջոցառումները դեռևս էական արդյունք չեն տվել: Այս տարվազեկույցում, Հայաստանում 12 ցուցիչներից` առողջապահությունը և տարրական կրթության վիճակը բնութագրող ցուցիչը, ինչպես նաև մակրտոտնտեսական միջավայրի ցուցիչը գտնվում են առավել բարվոք դիրքերում: Հայաստանն որոշակի առաջընթաց է գրանցել նաև ենթակառուցվածքների, բարձրագույն կրթության և տեխնոլոգիական պատրաստվածության մասով: Որոշակիորեն բարելավվել են նոր բիզնես սկսելու պայմանները, բջջային կապի հասանելիությունը, ավելացել է ինտերնետից օգտվողների թիվը և դպրոցներում ինտերնետի հասանելիությունը: Բիզնեսի իրականացմանը ամենախոչընդոտող գործոն­ների շարքում ամենակարևորներից են նշվում` կոռուպցիան, հարկային քաղաքա­կա­նությունը, պետական ապարատի բյուրոկրատիան:Ըստ ենթա­ցու­ցիչ­ների Հայաստանի տնտեսության համեմատաբար խոցելի կողմերն են համարվում` ենթակառուցվածքների որակը, գնաճի տեմպերը, վարկերի բարձր տոկոսադրույքը, ֆիրմաների վարքը, փոքր բաժնեմասեր ունեցող բաժնետերերի իրավունքների պաշտպանվածությունը, մրցակցային միջավայրը, շուկայում գերիշխողների առկայությունը, մոնոպոլիայի դեմ պայքարի ոչ արդյու­նավետությունը, պրոֆեսիոնալ մենեջմենթի ցածր որակը, ուղեղների արտահոսքը, վենչուրային կապիտալի մատչելիությունը, նորագույն տեխնոլոգիաների ձեռք բերման մատչելիությունը, գիտական ինստիտուտների որակը, R&D ոլորտում ծախսումների ցածր մակարդակը: Միաժամանակ, դրական փաստ է այն, որ Հայաստանը այդ ինդեքսում գտնվում է միջին տնտեսական զարգացվածություն ունեցող երկրների շարքում: Նշենք, որ Գլոբալ մրցունակության ինդեքսը ըստ զարգացման փուլերի ունի 3 հիմնական փուլեր և 2 անցումային փուլեր: Հայաստանը, ինչպես նաև Վրաստանը գտնվում են 2-րդ հիմնական փուլում, այնպիսի երկրների հետ, ինչպիսիք են՝ Չինաստանը, Ուկրաինան: Մեր հարևան Ադրբեջանը գտնվում է ավելի ցածր` 1-ից 2-րդ անցումային փուլում, իսկ օրինակ Թուրքիան, Ռուսաստանը, Ղազախստանը գտնվում են ավելի բարձր մակարդակ ունեցող 2-ից 3-րդ անցումային փուլում: Ամփոփելով նշենք, որ մեր երկիրը վերը նշված ցուցիչները և ենթացուցիչները բարե­լավելու զգալի ներուժ ունի: Նոր Կառավարությունը կարող է էականորեն փոփոխել ստեղծված իրավիճակը, ազդել երկրի տնտեսության մրցունակության բարձրացման վրա և բարելավել միջազգային վարկանիշային ինդեքսներում Հայաստանի դիրքերը: Չմոռանանք, որ այդ վարկանիշների նպատակը ազգային տնտեսությունների առավելությունների ու դրանց զարգացմանը խոչընդոտող գործոնների վերհանումն է: Գլոբալ մրցունակության ինդեքսը, ինչպես նաև միջազգային հեղինակավոր այլ ինդեքսները, որքան էլ ունենան գնահատման մեթոդոգիական բացթողումներ, հանդիսանում են  տարբեր պետությունների, քաղաքական գործիչների, գործա­րարների և գիտնականների համար տեղեկատվության աղբյուր, այդ պատճառով պետք է լրջորեն վերաբերվել դրանց և ճիշտ եզրա­կացություններ անել մեր երկրի տնտեսական քաղաքականությունը ձևավորելու համար:  
Axios: страны G7 призвали США как можно скорее прекратить конфликт с ИраномФилиппо: Францию попытаются втянуть в конфликт на Ближнем ВостокеXinhua: Китай вывел на орбиту два экспериментальных спутника Shiyan-30В Ираке при крушении самолета-заправщика ВВС США погибли четыре человекаЧетыре линии для Армении, а не для Европы: Арман Татоян о выступлении Пашиняна в Европейском парламентеЧалабян: После смены власти в Армении будет необходимо восстановить «поле стратегического союзничества»На съезде партии «Альянс» жестко раскритиковали власть (Видео) FT: нефтяные компании потеряли более $15 млрд с начала ближневосточного кризисаНидерланды присоединились к иску ЮАР против ИзраиляГеноцидоведы: увольнение директора Музея-института Геноцида армян — тревожный сигнал для ученых по всему мируБезопасное рабочее место как гарантия развитияВесенняя акция в Мегамолле от Idram&IDBankКому собираются доверить? «Паст»Пошёл и «за границей» жалуется на Церковь и оппозицию: своеобразный «отчёт»: «Паст»Это, кроме вреда, ничего не дает: «Паст»Борцы Давид Маргарян и Арман Арутюнян – бронзовые медалисты ЧЕ‑U23Президенты РФ и ОАЭ обсудили текущую ситуацию на Ближнем ВостокеBloomberg: Израиль хочет построить базу в Сомалиленде«Хотим купить ваш товар, укажите данные карты»: IDBank предупреждает о мошенничестве на площадках объявлений.Четыре человека пострадали в результате падения дронов вблизи аэропорта ДубаяПодведены итоги программы «Ucom Fellowship 2025»: лучшие эко-стартапы получили финансирование Армянский министр в Нью-Йорке: Мы сосредоточены на стимулировании занятости женщин в селахФон дер Ляйен: Европа совершит ошибку, если попытается сгладить рост цен на нефть, вернувшись к энергоносителям РФБританский турист арестован в Дубае за съемку иранских ракетВ сенате США заявили о «движении» к наземной операции против ИранаУкраина ударила беспилотниками по химическому заводу в ТольяттиАрмения на грани: суверенитет или превращение в «Западный Азербайджан». Сурен Суренянц IDBank выходит на международный уровень: интервью Мгера Абраамяна для Los Angeles TimesЧто скрывается за «паузой» антицерковной кампании? «Паст»Сумма, выделенная правительством, покроет только часть расходов, а размер гонорара держится в секрете: «Паст»Растущая экономика за счет потребления и новые инфляционные риски: «Паст»Сюрпризы в избирательном списке «Просвещнной Армении»: «Паст»Предвыборная кампания раньше срока с превышением полномочий: «Паст»Партия Альянс обещает вернуть смертную казнь в АрменииЛариджани считает маловероятным обеспечение безопасности в Ормузском заливе в текущей ситуацииПутин: Переключить поставки ближневосточной нефти без Ормузского пролива нельзяЭкс-форвард сборной Армении Юра Мовсисян выпустил автобиографиюЛегендарная «Великолепная семерка» возвращается на экраны спустя 60 лет с Мэттом Диллоном в главной роли Премьер-министр Армении Никол Пашинян выступит в парламенте в СтрасбургеУдары США и Израиля по Ирану: главные события на Ближнем Востоке к утру 9 мартаСаудовская Аравия предупредила Иран о последствиях нападений на страны Персидского заливаПри поддержке Ucom состоится региональный молодежный форум «ДемАрДем: Диалог поколений» СМИ: Новая партия зерна из РФ прибудет в Армению транзитом через Азербайджан и ГрузиюСердечно поздравляю вас с 8 Марта — Международным женским днём. Зангезурского медно-молибденового комбинатаПоздравление лидера движения «Всеармянский фронт» по случаю Международного женского дня, 8 мартаДвижение «Нет “Западному Азербайджану”» приняло резолюцию и направило её политическим силам. TRIPP: кризис доверия и неопределённые перспективы. Сурен Суренянц Одной рукой дают, другой — забирают: «Паст»Дан старт «рисованию цифр»: где проводились опросы? «Паст»Почему Государственный симфонический оркестр Армении уклоняется от ответов на вопросы? «Паст»